Bằng chứng về sự sống lạ của NASA bị nghi ngờ

Hai tờ báo khoa học hôm Chủ Nhật (8/7) đã xuất bản một báo cáo bác bỏ tuyên bố gây tranh cãi do các nhà khoa học nhận tài trợ từ NASA đưa ra hồi năm 2010 nói rằng, họ phát hiện một dạng đời sống vi khuẩn mới đã sinh sôi nảy nở trên chất độc arsenic.

Tạp chí Science uy tín cho biết "Tương phản với các báo cáo trước đây, báo cáo mới cho thấy vi khuẩn GFAJ-1 không thể dùng arsenic để thay thế phosphor để sống sót.”

Science chính là tạp chí đã xuất bản nghiên cứu đầu tiên về GFAJ-1 hồi tháng 12/2010, trong đó nhà nghiên cứu trưởng Felisa Wolfe-Simon nói rằng một dạng sống mới khá lạ đã thu được từ một hồ nước ở California.

Vi khuẩn sống ở hồ Môn nhiều arsenic được cho là có khả năng tinh chỉnh cấu trúc cơ thể để sử dụng arsenic thay vì phosphorous để tồn tại và lớn lên. Các nhà sinh học nói rằng, có sáu yếu tố cơ bản cần thiết cho sự sống là carbon, hydro, nitơ, oxy, phosphor và lưu huỳnh.

Arsenic có đặc điểm giống với phosphor nhưng lại độc hại với cơ thể sống. Nghiên cứu cần phải được xác nhận để được xem là phát hiện thực sự và hai đội nghiên cứu khác đã phát hiện rằng vi khuẩn kể trên vẫn cần chất phosphate để sống sót và không thể sử dụng hoàn toàn arsenic như nghiên cứu trước đó nói.

NASA đã tiến hành nhiều cuộc điều tra tại hồ Mono, một hồ nước mặn hiếm gặp với lượng arsenic và khoáng cao. Họ tin môi trường ở đây phản ánh các điều kiện mà sự sống sơ khai trên Trái Đất và có thể là sao Hỏa phải trải qua.

Dù Wolfe-Simon và các cộng sự thừa nhận rằng, trong các mẫu nghiên cứu của họ về vi khuẩn GFAJ-1 có một lượng phosphate nhỏ, họ vẫn kết luận rằng mức độ phosphate này là không đủ để cho phép GFAJ lớn lên.

Nhưng hai bài báo khác đăng trên Science giờ cho thấy thực tế rằng, cơ thẻ GFAJ-1 có chứa đủ lượng phosphate để hỗ trợ sự tăng trưởng của nó.

Hai bài viết này gồm một bài do Marshall Louis và các cộng sự ở Đại học Princeton University và bài còn lại của Rosemary Redfield, nhà nghiên cứu tại Đại học British Columbia hợp tác với Leonid Kruglyak ở Viện Y học Howard Hughes viết.

Họ thấy rằng vi khuẩn không thể chỉ thông qua việc biến đổi mã di truyền mà có thể dùng arsenic thay thế phosphor. Tuy nhiên, họ thừa nhận vi khuẩn trên đôi khi có thể đồng hóa arsenate và đưa nó vào chỗ của phosphate trong một số phân tử.

Đồng tác giả Redfield, một nhà vi sinh học Canada, là một trong những người đầu tiên chỉ trích nghiên cứu của NASA.

“Tôi không biết liệu các tác giả có phải những nhà khoa học tồi hay họ đang thúc đẩy một cách vô tâm khẩu hiệu của NASA là ‘Có sự sống trong vũ trụ ngoài kia,’" Redfield viết trên một blog và quan điểm của ông đã gây tranh cãi rất lớn chỉ vài ngày trước khi bài báo của Science được đăng tải.

Một bài viết khác do Tobias Erb và cộng sự tại Viện nghiên cứu Vi sinh học thuộc trường ETH Zurich cũng bác bỏ nghiên cứu do NASA tài trợ và thấy rằng vi khuẩn trên, dù sống ở môi trường nhiều arsenic, vẫn cần phosphor để sống và lớn lên.

Các nhà nghiên cứu đánh giá vi khuẩn GFAJ không phải là dạng sự sống mới mà nó chỉ thích nghi rất tốt với môi trường giàu arsenic và nó có khả năng thu gom phosphate trong các điều kiện khắc nghiệt để sống.

Wolfe-Simon và hai đồng tác giả của cô hiện chưa phản ứng gì trước các bài báo mới./.