Cần học cách chung sống với cúm A/H1N1

Virus cúm A/H1N1 đã xuất hiện trên toàn cầu đến nay gần 200 ngày, có 182 quốc gia và vùng lãnh thổ với hàng triệu người mắc và gần 2.000 người tử vong.

Virus cúm A/H1N1 đã trở thành mối quan tâm và lo lắng của toàn cầu; không còn là chuyện của riêng ai, nó đã ''gõ cửa'' từng nhà, lan rộng khắp nơi trên thế giới, từ vùng nghèo khó nhất trong các khu ổ chuột ở châu Mỹ latinh, châu Phi, châu Á đến các quốc gia tiên tiến và phát triển nhất tại châu Âu, Bắc Mỹ.

Virus cúm A/H1N1 tồn tại và xâm nhập vào thủ đô các quốc gia văn minh, cổ kinh nhất thế giới như London, Paris, Tokyo, Berlin, Roma, Bắc Kinh, Cairo...; đã chung sống với con người trong mọi điều kiện khí hậu, kể cả trong cái nắng nóng, khắc nghiệt của sa mạc đến vùng khí hậu ôn đới địa Trung hải và mùa đông giá lạnh ở Bắc và Nam bán cầu.

Virus cúm A/H1N1 không chỉ tấn công vào các cá thể riêng lẻ, gia đình, trường học, công sở, bệnh viện, chợ, các phương tiện giao thông công cộng mà đã thâm nhập vào cả nội các một số quốc gia. Hình ảnh người dân đeo khẩu trang xuất hiện ở khắp mọi nơi trên hành tinh đã trở lên quen thuộc, kể cả ở những nơi tôn nghiêm, có hàng rào an ninh nghiêm ngặt, hội nghị của các nguyên thủ quốc gia.

Đến giờ này, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các chuyên gia y học hàng đầu thế giới đều dự đoán cúm A/H1N1 không quá nguy hiểm, tỷ lệ tử vong không quá cao nhưng có sức lây truyền nhanh với nguồn lây đa dạng, phức tạp. Nhưng đáng lo ngại là cơ chế lây truyền và mức độ biến thể của chủng virus cúm A/H1N1 2009 đến nay chưa có nhà khoa học nào biết rõ.

WHO tiếp tục cảnh báo, mùa đông giá rét là môi trường thuận lợi cho cúm A/H1N1 tiếp tục hoành hành dữ dội. Hiện tại, cúm A/H1N1 đang lây lan mạnh mẽ tại các quốc gia ở phía Nam bán cầu - nơi đang là mùa đông. Trên thế giới đã có hơn 220.000 trường hợp nhiễm cúm A/H1N1 tại quốc gia 182 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Tuy nhiên WHO cho biết con số tử vong và lây nhiễm cúm trên thực tế chắc chắn còn cao hơn nhiều. Đặc biệt, Tổng giám đốc WHO cảnh báo, thời gian tới sẽ phát hiện thêm nhiều ca lây nhiễm mới tại Châu Phi, nơi có hệ thống y tế được coi là yếu kém nhất.

Trước đó, tháng 4 vừa qua khi virus A/H1N1 mới manh nha xuất hiện tại Mexico, các quốc gia và các đại gia lớn trong ngành dược thế giới đã tập trung để giải mã, nghiên cứu vắcxin phòng bệnh. Quả không uổng với thành tựu công nghệ dược thế kỷ XXI, chỉ trong thời gian ngắn đã có hàng chục quốc gia và hãng dược phẩm lớn cho ra đời liều vắcxin đầu tiên (đang giai đoạn 2 thử nghiệm trên người).

Đồng thời WHO yêu cầu các nước lớn, các hãng chia sẻ và bàn giao bản quyền để giúp các nước nghèo sớm sản xuất được vắcxin phòng bệnh.

Việt Nam là một trong số các quốc gia được WHO sớm chia sẻ mẫu nghiên cứu nhưng quy trình sản xuất ra vắcxin cúm A/H1N1 theo quy trình nhanh nhất cũng cần 1 đến 1,5 năm.

Hiện trên thế giới, một vài nhà sản xuất vắcxin đã đi đến giai đoạn 2 nhưng cũng phải đến năm 2010, vắcxin thương phẩm mới có mặt trên thị trường. Giá một liều vắcxin, dự đoán là 20 USD cho 2 mũi tiêm/người. Đây là một giá không phải mọi người dân và các quốc gia nghèo có thể dễ dàng tiếp cận và sử dụng.

Sau 50 ngày cúm A/H1N1 hoành hành tại Mexico làm quốc gia này phải đóng cửa các trường học, công sở, ngừng các hoạt động vui chơi giải trí công cộng thì Việt Nam mới xuất hiện ca cúm đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Với kinh nghiệm trong công tác phòng chống dịch cùng với sự vào cuộc rất quyết liệt, bài bản của ngành y tế Việt Nam đặc biệt là quyết định, chỉ đạo đúng đắn của  Chính phủ, bộ, ngành, các phương tiện truyền thông đại chúng thời gian qua khá đồng bộ và hiệu quả nên đến nay Việt Nam là một trong số quốc gia kiểm soát tốt dịch cúm A/H1N1.

Tuy nhiên theo cảnh báo WHO, dịch cúm A/H1N1 sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, bùng phát lớn đợt 2 và thậm chí đợt thứ 3 trong thời gian tới.

Cuộc chiến phòng chống virus cúm A/H1N1 sẽ hết sức dai dẳng và đầy kịch tính, đặc biệt là vào mùa đông tới. Nếu không có các giải pháp hợp lý, virus cúm A/H1N1 có thể gây thiệt hại không thể lường trước được.

Tuy nhiên, điều thế giới cần lúc này là phải học cách ''chung sống'' với cúm A/H1N1 như từng ''chung sống'' với lũ, chủ động bình tĩnh, tích cực ứng phó, khoanh vùng với từng trường hợp cúm A/H1N1 để giảm thiểu thấp nhất tác động của nó đến kinh tế- xã hội./.