Ngày 25/7, hãng tin Pháp AFP dẫn lời các quan sát viên giấu tên thuộc Phái
bộ quan sát viên Liên hợp quốc tại Syria (UNSMIS) cho biết một nửa số thành viên
phái bộ này đã rời Syria.
Theo nguồn tin trên, 150 quan sát viên rút khỏi quốc gia Trung Đông này
trong tối 24/7 và ngày 25/7 và sẽ không trở lại. Đây là động thái được thực hiện
sau một quyết định thu hẹp một nửa quy mô UNSMIS nhưng nguồn tin không cho biết
ai đưa ra quyết định này.
UNSMIS gồm 300 quan sát viên quân sự cùng khoảng 100 nhân viên dân sự hỗ
trợ. Phái bộ này được triển khai tới Syria trong tháng 4 nhằm giám sát một thỏa
thuận ngừng bắn theo kế hoạch hòa bình 6 điểm của đặc phái viên chung Liên hợp
quốc-Liên đoàn Arập (AL) Kofi Annan. Đến giữa tháng 6, UNSMIS buộc phải ngừng
các chuyến thị sát trong bối cảnh giao tranh diễn ra quyết liệt tại Syria. Ngày
20/7 vừa qua, Hội đồng bảo an Liên hợp quốc đã gia hạn thêm 30 ngày sứ mệnh của
UNSMIS trong khi các nước phương Tây cảnh báo rằng tình trạng bạo lực tiếp diễn
nghiêm trọng tại Syria khiến các quan sát viên khó có thể tiếp tục ở lại.
Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, Susan Rice cho biết nghị quyết kéo dài sứ
mệnh của UNSMIS cho phép các quan sát viên "an toàn rút khỏi" Syria trong khi
Ngoại trưởng Anh William Hague nhấn mạnh nghị quyết là "cơ hội cuối cùng" cho
Tổng thống Syria Bashar al-Assad thực hiện cam kết chấm dứt bạo lực. Tuy nhiên,
đại sứ Nga tại Liên hợp quốc, Vitaly Churkin khẳng định khái niệm "thời hạn chót
30 ngày" trong nghị quyết không phải là "báo tử" UNSMIS mà công việc của phái bộ
này cần được tiếp tục triển khai.
Cùng ngày 25/7, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov mạnh mẽ chỉ trích việc Mỹ
không lên án vụ đánh bom nhằm vào các quan chức an ninh hàng đầu của Syria ngày
18/7, cho đây là thái độ "bao biện cho khủng bố". Theo ông Lavrov, với thái độ
này, Mỹ thể hiện sẽ tiếp tục ủng hộ những hành động khủng bố như vậy chừng nào
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc chưa đáp ứng những gì Washington muốn.
Nga cũng chỉ trích việc Liên minh châu Âu (EU) áp đặt một loạt biện pháp
trừng phạt mới chống Syria là phong tỏa đường không lẫn đường biển đối với
Damascus. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh Mátxcơva không công nhận
những trừng phạt đơn phương, cho rằng hành động như vậy sẽ "phản tác dụng", đồng
thời vi phạm nội dung và tinh thần của kế hoạch hòa bình mà đặc phái viên Annan
khởi xướng cũng như kế hoạch chuyển giao chính trị ở Syria đã được nhất trí tại
Geneva (Thụy Sĩ) cuối tháng trước. EU đã gia tăng biện pháp trừng phạt Syria,
đồng thời siết chặt cấm vận vũ khí đối với quốc gia này, cụ thể sẽ tiến hành
kiểm tra các tàu thuyền và máy bay bị tình nghi chuyên chở vũ khí cho Syria.
Trong khi đó, trả lời phỏng vấn hãng thông tấn Nga ITAR-TASS, Thứ trưởng
Ngoại giao nước này Gennady Gatilov cho biết Damascus đã bảo đảm với Mátxcơva về
sự an toàn của kho vũ khí hóa học tại Syria. Tuy nhiên, ông Gatilov thận trọng
nhận định vẫn có nguy cơ các vũ khí hóa học này bị rơi vào tay lực lượng chống
đối.
[Syria bác kêu gọi yêu cầu ông Assad từ chức của AL]
Giao tranh vẫn tiếp tục diễn ra quyết liệt tại Syria với tâm điểm là thành
phố lớn thứ hai Aleppo ở miền Bắc nước này. Tổ chức Giám sát nhân quyền Syria
(trụ sở tại Anh) cho biết bạo lực leo thang nhanh chóng ở Aleppo trong đêm 24/7
và sáng 25/7 khi quân chính phủ đụng độ với các tay súng chống đối. Quân chính
phủ đã có những động thái triển khai mạnh mẽ tới chiến trường mới này sau khi
lực lượng chống đối tuyên bố đã "giải phóng" được một số quận của Aleppo.
Thổ Nhĩ Kỳ cho biết tất cả các cửa khẩu biên giới với Syria sẽ bị đóng từ
ngày 25/7 vì tình trạng an ninh trở nên tồi tệ. Động thái trên diễn ra sau khi
phe chống đối ở Syria chiếm được hai đồn biên phòng dọc biên giới với Thổ Nhĩ
Kỳ. Trước phản ứng này, Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho biết đã
liên lạc với Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ và được bảo đảm rằng biên giới với Syria chỉ
đóng đối với các hoạt động đi lại thương mại còn người tị nạn Syria vẫn có thể
qua biên giới sang nước láng giềng này./.