Trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại Mỹ,
Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Lê Công Phụng đã nhận định quan hệ Việt-Mỹ là một trong
những mối quan hệ song phương phát triển nhanh và hết sức thiết thực.
Đại sứ cho biết năm 2009 là một năm khá đặc biệt trong mối quan hệ song
phương giữa Việt Nam và Mỹ. Quan hệ hai nước đã có bước chuyển biến sâu sắc và
có chất lượng. Hai bên đều muốn
đẩy mạnh quan hệ hợp tác, hữu nghị và gắn kết
với nhau trên nhiều lĩnh vực.
Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có nhiều
cơ hội gặp gỡ Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng như các quan chức cấp cao của Mỹ
tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Hội nghị cấp cao APEC, Hội nghị cấp cao ASEAN,
gần đây nhất là Hội nghị thượng đỉnh của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu tại
Copenhagen (Đan Mạch).
Bên cạnh đó, các quan chức cấp cao hai bên cũng đã có nhiều cuộc tiếp xúc,
trao đổi và đối thoại. Trong năm qua, nhiều quan chức cấp cao Việt Nam đã thăm Mỹ để trao đổi về các vấn đề khu vực
và quốc tế, đặc biệt là các bước nhằm thúc đẩy quan hệ Việt-Mỹ.
Trong khi đó, các quan chức cấp cao của Mỹ như
Ngoại trưởng Hillary Clinton, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao, các nghị sĩ đã có nhiều cuộc trao
đổi rất hiệu quả, thẳng thắn trong việc thúc đẩy quan hệ giữa hai nước.
Xét về mặt khu vực và quốc tế, Việt Nam đã hợp tác rất bình đẳng và hiệu
quả với Mỹ trong các hoạt động của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Hội nghị cấp
cao APEC, cấp cao ASEAN và các hội nghị khác.
Trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư, trong bối cảnh khủng
hoảng kinh tế-tài chính toàn cầu, mặc dù nhập khẩu của Mỹ giảm trên 30% trong
năm 2009, nhưng riêng nhập khẩu của Mỹ từ Việt Nam giảm rất ít, chỉ 1,8%, chủ
yếu do giá cả giảm, còn về khối lượng thậm chí có những mặt hàng còn cao hơn
trước đây.
Mỹ là một trong những nhà đầu tư lớn trong số 83 quốc gia và vùng lãnh thổ
đầu tư vào Việt Nam. Riêng năm 2009, Mỹ là nhà đầu tư số một ở Việt Nam.
Về giáo dục, hiện Chính phủ Việt Nam đang chủ trương nâng cấp các trường đại học Việt
Nam cả về tổ chức và chất lượng. Việt Nam đã hợp tác hết sức chặt chẽ với Mỹ
trong lĩnh vực này và Mỹ cũng sẵn sàng hỗ trợ để xây dựng các trường đại học của
Mỹ ở Việt Nam hoặc các trường đại học Việt-Mỹ trên đất Việt Nam.
Về an ninh-chính trị, trong năm 2009, quan hệ hai nước đã có những bước
tiến rất tích cực. Bộ trưởng Công an, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam đã sang thăm
và thỏa thuận với đối tác Mỹ những bước hợp tác cụ thể.
Việc nâng cấp đối thoại quốc phòng Việt-Mỹ đi liền với đối thoại chiến
lược về chính trị-an ninh sẽ là một bước tiến hết sức quan trọng để hai bên tăng
cường sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau.
Bên cạnh đó, hai bên cũng đang đẩy mạnh hợp tác văn hóa và giao lưu với
việc cử các đoàn đại biểu và sinh viên để giao lưu, trao đổi nhằm nâng cao sự
hiểu biết lẫn nhau, làm cơ sở vững chắc cho sự phát triển hợp tác nhiều mặt giữa
Việt Nam và Mỹ.
Về chính sách của Mỹ đối với Việt Nam, các trung tâm nghiên cứu, các học
giả và một số quan chức cấp cao của Mỹ đều cho rằng chính sách của chính quyền
Obama đối với Đông Nam Á và đối với Việt Nam là sự tiếp tục chính sách của Tổng
thống George Bush, nhưng với tốc độ mạnh hơn, nhanh hơn, linh hoạt hơn và trong
các điều kiện thuận lợi hơn.
Mỹ đang tìm cách tăng cường sự hiện diện và củng cố vị trí của mình ở khu
vực Đông Nam Á, trong đó đặc biệt quan tâm đến Việt Nam và Indonesia. Mỹ cũng
muốn có quan hệ tốt với ASEAN để thúc đẩy sự gắn kết giữa Mỹ với khu vực này.
Lần đầu tiên, Mỹ đã tham gia
Hội nghị cấp cao Mỹ-ASEAN.
Cả ngoại trưởng và Tổng thống Mỹ đều đã tới khu vực ASEAN và chắc chắn
trong năm tới sẽ có những quan chức cấp cao Mỹ đi Việt Nam. Hiện hai bên đang
thảo luận để xúc tiến cuộc gặp cấp cao lần thứ hai giữa Mỹ với ASEAN. Hướng
chung của các nước ASEAN là muốn cuộc gặp đó diễn ra tại Hà Nội.
Về phương hướng phát triển của quan hệ Việt-Mỹ trong năm 2010, Đại sứ Lê
Công Phụng nhấn mạnh quan hệ Việt-Mỹ là mối quan hệ rất đặc biệt, có tính đặc
thù riêng so với quan hệ giữa Việt Nam với các nước khác, xuất phát từ mối quan
hệ thù địch do lịch sử chiến tranh để lại.
Trải qua gần 15 năm kể từ khi bình thường hóa quan hệ năm 1995, quan hệ
Việt-Mỹ đã có những bước phát triển nhanh và thiết thực. Quan hệ song phương về
cơ bản đã chuyển từ xung đột sang hợp tác, hữu nghị và được đẩy nhanh trên tất
cả các lĩnh vực.
Từ năm 2005 đến nay năm nào cũng có các cuộc viếng thăm của lãnh đạo cao
cấp hai nước, đánh dấu những mốc quan trọng trong sự phát
triển quan hệ song phương, tạo cơ sở để phát triển quan hệ về lâu dài. Tuy
nhiên, giữa hai nước vẫn còn những khác biệt như vấn đề dân chủ, nhân quyền.
Hiện hai bên đang tìm cách đối thoại để xử lý những khác biệt đó.
Trên cơ sở những thành quả đạt được trên các lĩnh vực, hai bên sẽ nỗ lực
đẩy mạnh hơn nữa sự hợp tác, trong đó chú trọng hòa bình, an ninh, hợp tác và
phát triển trong khu vực, cùng hợp tác giải quyết các vấn đề toàn cầu. Việt Nam
mong muốn tăng cường hợp tác với Mỹ trong lĩnh vực kinh tế, giáo dục, cải tạo và
nâng cấp cơ sở hạ tầng.
Năm 2010, hai bên sẽ kỷ niệm 15 năm bình thường hóa quan hệ. Bộ Ngoại giao
Mỹ cũng như các cơ quan liên quan muốn hai nước tổ chức trọng thể sự kiện này.
Dự kiến, trong năm tới sẽ có các chuyến viếng thăm lẫn nhau của các nhà
lãnh đạo cấp cao hai nước. Những cuộc viếng thăm đó sẽ là động lực quan trọng
góp phần thúc đẩy sự hợp tác giữa hai bên.
Ngoài ra, năm 2010, Việt Nam sẽ đảm nhận chức Chủ tịch ASEAN. Mỹ đánh giá
cao vai trò của Việt Nam trong ASEAN và mong muốn Việt Nam giúp tăng cường mối
quan hệ giữa Mỹ với ASEAN,
trên cơ sở đó cùng Mỹ giải quyết các vấn đề tồn tại để thúc đẩy quan hệ với các
nước Đông Nam Á.
Bên cạnh đó, Mỹ hy vọng hợp tác chặt chẽ hơn với Việt Nam trong các vấn đề
truyền thống và phi truyền thống như vấn đề khủng bố, giữ gìn an ninh khu vực,
biến đổi khí hậu, đồng thời mong muốn Việt Nam tham gia nhiều hơn vào các cơ chế
của thế giới cũng như các cơ chế của khu vực, như Hiệp định Đối tác Xuyên Thái
Bình Dương (TPP).
Mỹ cũng muốn hợp tác với Việt Nam để xử lý các vấn đề còn tồn tại như vấn
đề người Mỹ mất tích, người Việt Nam mất tích. Trong năm 2010 quan hệ hợp tác
giữa hai nước sẽ sôi động hơn, tạo đà mới cho sự hợp tác giữa Việt Nam và Mỹ
trong thời gian tới./.