Chiều 14/6, tại trụ sở Ủy ban Nhân dân quận Hà Đông (thành phố Hà Nội),
Thanh tra Chính phủ công bố Kết luận thanh tra số 1078/KL-TTCP về nội dung đơn
khiếu nại, tố cáo của một số công dân phường Dương Nội, quận Hà Đông, thành phố
Hà Nội liên quan đến việc thu hồi đất của một số dự án trên địa bàn phường.
Phó
Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Thanh và Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành
phố Hà Nội Vũ Hồng Khanh chủ trì buổi họp.
Theo nội dung khiếu nại, tố cáo của bà Cấn Thị Thêu và một số công dân
phường Dương Nội, Ủy ban Nhân dân quận Hà Đông đã thực hiện cưỡng chế thu hồi
đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trái với Nghị định 84/2007/NĐ-CP của
Chính phủ. Cụ thể: Không tổ chức họp dân trước khi thực hiện việc thu hồi đất;
người dân không được tham gia ý kiến khi lập phương án bồi thường, hỗ trợ tái
định cư; không tổ chức đào tạo nghề cho nông dân bị mất đất; thi hành quyết định
cưỡng chế thu hồi đất mà không thông báo cho người bị cưỡng chế…
Thay mặt Thanh tra Chính phủ, ông Trần Công Lợi, Phó Tổng cục 1 Thanh tra
Chính phủ công bố kết luận và cho biết: Ủy ban Nhân dân quận Hà Đông đã tổ chức
thực hiện đầy đủ về trình tự thu hồi đất theo Nghị định 84 của Chính phủ. Việc
các hộ dân nêu quá trình thu hồi đất, các cấp, các ngành không tổ chức cho nhân
dân được họp bàn dân chủ là không có cơ sở. Trước khi có phương án bồi thường và
hỗ trợ tái định cư được phê duyệt, tổ công tác giải phóng mặt bằng đã thông báo
và niêm yết công khai kết quả kiểm kê đất đai, tài sản gắn liền với đất, nhiều
đợt trong 7 ngày; Ban bồi thường, hỗ trợ tái định cư quận Hà Đông đã thông báo
niêm yết công khai dự thảo phương án này làm nhiều đợt trong 20 ngày tại trụ sở
Ủy ban Nhân dân phường Dương Nội và trụ sở Hợp tác xã, đồng thời gửi phương án
chi tiết đến các hộ dân bị thu hồi đất, có nhiều hộ dân đã tham gia ý kiến… là
thực hiện đúng Điều 56 Nghị định 84 của Chính phủ.
Tuy nhiên, khi có phương án, dự toán kinh phí bồi thường, hỗ trợ giải
phóng mặt bằng, Ban bồi thường mới niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban Nhân dân
phường Dương Nội và Hợp tác xã nông nghiệp; Ủy ban Nhân dân quận không có quyết
định kèm theo phương án bồi thường chi tiết gửi cho các hộ dân bị thu hồi đất mà
chỉ giao cho hộ dân có yêu cầu là chưa thực hiện đầy đủ theo quy định của pháp
luật… Từ đó cho thấy, nội dung việc các hộ dân kiến nghị khi lập phương án bồi
thường, hỗ trợ tái định cư nhân dân không được tham gia ý kiến là không có cơ
sở.
Về nội dung không thông báo cưỡng chế, không giao quyết định cưỡng chế,
các hộ dân chưa nhận tiền bồi thường… nhưng vẫn cưỡng chế, theo kết luận thanh
tra sau khi kiểm tra hồ sơ cưỡng chế cho thấy: Đối với các hộ không nhận tiền,
không bàn giao đất, Hội đồng bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đã có thông
báo chi trả tiền đến từng hộ, Ủy ban Nhân dân phường Dương Nội đã lập biên bản
về việc không chấp hành quyết định thu hồi đất đối với từng hộ; Ủy ban Nhân dân
quận Hà Đông đã ban hành quyết định cưỡng chế và Thông báo cưỡng chế thu hồi đất
gửi đến từng hộ, được niêm yết công khai tại trụ sở phường và Hợp tác xã trong
vòng 15 ngày… theo đúng quy định của pháp luật. Vì vậy, khiếu nại của các hộ dân
là không có cơ sở. Tuy nhiên, việc Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
quận Hà Đông không gửi quyết định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người có
đất bị thu hồi mà đã tổ chức cưỡng chế, là chưa đúng với Điều 57, Nghị định
84/2007/NĐ-CP, nhưng sai sót về thủ tục trên không làm thiệt hại quyền lợi của
các hộ dân bị thu hồi đất.
Về việc di dời mồ mả khi thu hồi đất, Ủy ban Nhân dân quận Hà Đông đã xây
dựng kế hoạch, thông báo tới các tổ trưởng dân phố và trên hệ thống loa truyền
thanh của phường, có nhiều hộ dân đăng ký kê khai và thực hiện việc di chuyển
mộ, đến nay đã có 4.881 mộ được di chuyển. Như vậy, việc các hộ dân cho rằng khi
cưỡng chế không thông báo di dời mồ mả là không có cơ sở. Tuy nhiên, Tổ công tác
khi lập biên bản kiểm đếm không nêu rõ vị trí cụ thể của từng ngôi mộ (chỉ đánh
dấu trên bản đồ) là không thực hiện đúng trách nhiệm được giao.
Về nội dung khiếu nại cho rằng, khi thu hồi đất nông nghiệp, chính quyền
không quy hoạch khu đất dân cư dự trữ cho các thế hệ sau trong phường Dương Nội,
Thanh tra Chính phủ kết luận: Ủy ban Nhân dân quận Hà Đông phê duyệt phương án
bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi đất được bồi thường
bằng giá trị quyền sử dụng đất là đúng theo quy định của pháp luật. Luật Đất đai
năm 2003 không quy định khi cơ quan nhà nước thu hồi đất nông nghiệp thì phải
quy hoạch khu đất dân cư dự trữ để cấp đất ở. Vì vậy, ý kiến các hộ dân đề nghị
cấp đất dự trữ tương ứng với số đất bị thu hồi là không thực hiện được. Tuy
nhiên, để đáp ứng nguyện vọng của nhân dân, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đã chấp
thuận và cho phép quận Hà Đông chuyển đất dịch vụ thành đất ở. Việc làm này của
thành phố đã thể hiện sự quan tâm của chính quyền các cấp đối với nguyện vọng
của người dân.
Từ những nội dung kết luận trên, Tổng Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ
tướng chỉ đạo Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội chỉ đạo Ủy ban Nhân dân quận Hà
Đông kiểm điểm và có hình thức xử lý theo quy định của pháp luật đối với các tổ
chức, cá nhân về những thiếu sót trong quá trình thực hiện công tác bồi thường,
hỗ trợ giải phóng mặt bằng trên địa bàn phường Dương Nội. Đồng thời thực hiện
việc giao đất dịch vụ cho các hộ dân có đủ tiêu chuẩn được xét duyệt, khẩn
trương xem xét những hộ dân chưa được xét duyệt để sớm giao đất và thông báo
công khai cho các hộ dân biết; thu hồi trên 22 tỷ 607 triệu đồng tiền đất chênh
lệch tăng so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định; chỉ đạo các cơ quan
chuyên môn của quận phối hợp với chủ đầu tư làm rõ kiến nghị của 14 hộ dân có mộ
tại khu vực Giải Phướn để hỗ trợ di chuyển. Bên cạnh đó có chính sách hỗ trợ đối
với các hộ nghèo khó khăn khi bị thu hồi đất để đảm bảo ổn định đời sống và sản
xuất.
Về nội dung khiếu nại của 33 công dân phường Dương Nội, Thanh tra Chính
phủ đã có kết luận cụ thể và gửi tới từng hộ dân. Còn đối với kiến nghị đòi hủy
bỏ các quyết định cưỡng chế, xin lỗi dân, bồi thường thiệt hại do không gửi
phương án đền bù chi tiết đến từng hộ dân, Thanh tra Chính phủ thấy rằng, Hội
đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư quận Hà Đông đã làm chưa đúng quy định
của Chính phủ, nhưng sai sót về thủ tục nói trên không làm thiệt hại đến quyền
lợi của các hộ dân bị thu hồi đất, vì vậy không cần thiết phải hủy bỏ các quyết
định cưỡng chế thu hồi đất của Ủy ban Nhân dân quận Hà Đông.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Ủy ban Nhân dân Thành phố
Hà Nội tổ chức kiểm điểm, xác định mức độ vi phạm của từng cá nhân có liên quan
của quận Hà Đông (cụ thể là Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Ban bồi
thường giải phóng mặt bằng, Tổ công tác giải phóng mặt bằng) để có biện pháp xử
lý thích hợp theo quy định của pháp luật; đẩy mạnh tiến độ xây dựng cơ sở hạ
tầng khu đất dịch vụ, hướng dẫn 33 hộ gia đình làm các thủ tục để cơ quan có
thẩm quyền xét duyệt và giao đất dịch vụ; đồng thời kiểm tra, xác định nguyên
nhân chênh lệch diện tích đất đo đạc thực tế khi thu hồi đất và diện tích đất
được giao khoán theo quy định của Chính phủ.
Tại văn bản số 3856/VPCP ngày 30/5/2012, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã
đồng ý kết luận thanh tra số 1078/KL-TTCP ngày 4/5/2012 của Thanh
tra Chính phủ về nội dung kiến nghị, khiếu nại của công dân phường Dương Nội,
quận Hà Đông, thành phố Hà Nội; riêng việc xử lý 22,6 tỷ đồng tiền đất
chênh lệch tăng so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giao Ủy ban Nhân dân
Thành phố Hà Nội trao đổi với Bộ Tài nguyên - Môi trường để có biện pháp giải
quyết cụ thể, đảm bảo sự đồng thuận của các hộ dân và ổn định tình hình./.
Thanh Bình (TTXVN)