Xe tăng của Sư đoàn 304 tiến vào giải phóng Sài Gòn tháng 4/ 1975 (Ảnh sưu tầm)
Sư đoàn 304 là một trong những sư đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam đã góp phần quan trọng trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Trải qua 60 năm kể từ ngày thành lập (10/3/1950 -10/3/2010) rất nhiều cán bộ, chiến sỹ của Sư đoàn 304 đã ngã xuống vì hòa bình, độc lập của dân tộc Việt Nam và nghĩa vụ quốc tế cao cả.
Điển hình cho những chiến sỹ của Sư đoàn 304 đã ghi danh vào lịch sử dân tộc phải kể đến Trung đội Mai Quốc Ca. Thời Kháng chiến chống Mỹ, trung đội có 20 người (thuộc Đại đội 11, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 9, Sư đoàn 304) nhận nhiệm vụ chốt giữ đầu phía Bắc cầu Quảng Trị - vị trí trọng yếu cho cả chiến dịch tấn công địch của Quân giải phóng tại tỉnh này.
Tháng 4/1972, địch tấn công dữ dội, 20 chiến sỹ của Trung đội Mai Quốc Ca đã chiến đấu với hàng nghìn tên lính ngụy để giữ cầu Quảng Trị. 19 chiến sỹ đã ngã xuống, chiến sỹ còn lại cũng bị thương nặng. Vinh danh các anh, Nhà nước đã trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho những chiến sỹ thuộc Trung đội Mai Quốc Ca.
Lịch sử đất nước còn ghi danh Phạm Xuân Thệ dẫn đầu một nhóm chiến sỹ của Sư đoàn 304 tiến vào Dinh Độc lập vào trưa ngày 30/4/1975, bắt sống Tổng thống ngụy quyền Dương Văn Minh và áp giải ra đài phát thanh để tuyên bố quân ngụy chính thức đầu hàng.
Đây thời khắc vô cùng quan trọng của đất nước, khẳng định chiến tranh đã chấm dứt, dân tộc Việt Nam bước sang một trang sử mới của hòa bình và độc lập tự do.
Những con người anh hùng như Mai Quốc Ca, Phạm Xuân Thệ… là những nhân tố quan trọng giúp cho Sư đoàn 304 giành được những chiến thắng vô cùng quan trọng trong hai cuộc kháng chiến.
Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, Sư đoàn 304 được giao nhiệm vụ bao vây và tiêu diệt cụm Hồng Cúm, nằm trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của quân đội Pháp. Đây là một trong những hướng tiến công chiến lược mang đến chiến thắng “chấn động địa cầu”.
Sau khi Hiệp định Genève được ký kết, Sư đoàn 304 là đơn vị tiếp quản Thủ đô.
Sang đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, Sư đoàn 304 vẫn thể hiện rõ được vai trò chủ lực của quân đội ta với những chiến công oanh liệt từ những chiến dịch như Mậu Thân 1968, chiến dịch đường 9-Nam Lào, chiến dịch Quảng Trị, chiến dịch Thượng Đức, chiến dịch Huế-Đà Nẵng… Sư đoàn 304 là một trong những đơn vị chủ chốt trong Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975.
Sư đoàn 304 còn là một trong những đơn vị quan trọng trong thực hiện nghĩa vụ quốc tế khi hành quân thần tốc giúp nhân dân Campuchia thoát họa diệt chủng của bè lũ Pôn Pốt.
Với hơn 3.200 trận đánh, Sư đoàn 304 đã tiêu diệt và bắt sống gần chục vạn tên địch, thu hàng ngàn tấn vũ khí, phương tiện chiến tranh, góp phần quan trọng vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Sư đoàn đã thể hiện rõ vai trò là đơn vị chủ lực của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Để ghi nhận những chiến công của các chiến sỹ Sư đoàn 304, năm 1954, Bác Hồ trao tặng cho sư đoàn lá cờ "Quyết chiến, quyết thắng". Đảng và Nhà nước tuyên dương Sư đoàn 304 là đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, cùng với 13 tập thể và 9 cá nhân được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Trong thời kỳ đổi mới, trước những diễn biến phức tạp trên thế giới, sự phá hoại của các thế lực thù địch, Sư đoàn 304 luôn tuyệt đối trung thành với sự lãnh đạo của Đảng, với nhân dân, đoàn kết một lòng vượt khó vươn lên, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Bằng trí tuệ, sự hy sinh gian khổ, cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 304 đã xây dựng nên truyền thống "Đoàn kết - Kiên cường - Cơ động - Đánh thắng"./.
Ngọc Cương (Vietnam+)