Các nhà khảo cổ giới thiệu một số hiện vật tìm thấy tại địa điểm Trà Veo.
Các chuyên gia khảo cổ học phát hiện hàng trăm hiện vật có niên đại từ 4.000 năm
đến trên 10.000 năm vùi sâu dưới thung lũng bên dòng sông Tang tại Quảng Ngãi.
Ngày 23/2, tiến sỹ Đoàn Ngọc Khôi ở Bảo tàng Tổng hợp Quảng Ngãi cho biết, từ
cuối tháng 11/2010 đến nay, Bảo tảng tổng hợp Quảng Ngãi phối hợp với Viện Khảo
cổ học tiến hành khai quật (giai đoạn 1) với tổng diện tích 700 m2 tại nhiều địa
điểm khảo cổ học ở thôn Trà Veo 2, Trà Veo 3, xã Trà Xinh, huyện Tây Trà (Quảng
Ngãi).
Thung lũng trên sắp tới sẽ ngập sâu vĩnh viễn trong nước, sau khi diễn ra việc chặn dòng sông Tang để xây dựng hồ chứa nước Nước
Trong.
Qua khai quật, các nhà khảo cổ học đã phát hiện hàng trăm hiện vật cổ xưa thuộc
lớp văn hóa của cư dân đá cũ: công cụ ghè đẽo bằng đá có niên đại hơn 10.000
năm; lớp cư trú cư dân hậu kỳ đá mới - sơ kỳ kim khí gồm: đồ gốm, rìu đá mài
lưỡi, cuốc rìu đá có vai, công cụ bàn mài, chày nghiền bằng đá… cách nay hơn
4.000 năm.
Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy tại đây hiện vật thuộc lớp muộn của cư dân Sa
Huỳnh gồm 6 mộ nồi kèm theo đồ tùy táng khuyên tai hai đầu thú. Nồi gốm được
dùng làm mộ táng nằm một cụm trong hố khai quật, có niên đại hơn 2.000 năm.
Ngoài ra, các chuyên gia khai quật còn phát hiện ở lòng hồ Nước Trong lò luyện
sắt của cư dân bản địa có niên đại khoảng thế kỷ thứ 6, qua phân tích, mẫu than
trong lò luyện sắt này cách nay hơn 1.400 năm.
Phó giáo sư, tiến sỹ Trịnh Sinh (Viện Khảo cổ học Việt Nam) cho biết, đây là lần
đầu tiên chúng tôi tìm thấy lớp cư dân đá cũ từng sinh sống, cư trú trên thượng
nguồn sông Tang của Quảng Ngãi. Lớp văn hóa cư dân hậu kỳ đá mới - sơ kỳ kim khí
đặc trưng về di vật đồ đá, gốm có mối quan hệ mật thiết với nền văn hóa hậu kỳ
đá mới ở Tây Nguyên.
Từ các hiện vật đồ đá, gốm đã khai quật cho thấy nơi đây có dòng chảy văn hóa từ
Tây Nguyên chuyển dịch dần xuống phía Đông Trường Sơn và từ địa điểm thung lũng
sông Tang chuyển xuống đồng bằng duyên hải, hình thành văn hóa Sa Huỳnh ở vùng
đồng bằng duyên hải miền Trung nói chung và Quảng Ngãi nói riêng.
Hiện nay Bảo tàng tổng hợp Quảng Ngãi cùng với Viện Khảo cổ học Việt Nam đang
khẩn trương tiến hành khai quật giai đoạn 2 và giai đoạn 3 tại các địa điểm
thuộc xã Trà Xinh và Trà Thọ, huyện Tây Trà trên diện tích 1.300 m2 như kế
hoạch.
Tuy nhiên, do địa bàn đi lại khó khăn, phức tạp nên việc khai quật tại các địa
điểm khảo cổ học được tiến hành chậm so với kế hoạch. Sở văn hóa, thể thao và du
lịch Quảng Ngãi đã đề nghị Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ngãi cho phép lùi thời
gian kết thúc khai quật điểm khảo cổ này đến ngày 30/5/2011./.
Nguyễn Đăng Lâm (Vietnam+)