Thi công bừa bãi tàn phá Vườn quốc gia Yok Đôn

Mới đây, lực lượng kiểm lâm Vườn quốc gia Yok Đôn đã phát hiện hàng trăm ha rừng nằm trong phân khu được bảo vệ nghiêm ngặt bị 2 đơn vị thi công quốc lộ 14C (đoạn qua Vườn quốc gia) dùng phượng tiện cơ giới san bằng.

Cho đến thời điểm khu rừng này bị san bằng, hàng nghìn cây gỗ quý gãy đổ ngổn ngang, thì diện tích này vẫn chưa được Thủ tướng Chính phủ ra quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất chuyên dùng.

Theo hồ sơ thiết kế Quốc lộ 14C, đoạn qua vùng lõi Vườn quốc gia Yok Đôn nằm trên địa bàn 2 huyện Buôn Đôn và Ea Súp (Đắk Lắk), đến km265 tại các tiểu khu 253 - 408 do phải tránh đèo cao nên được thiết kế cắt ngang, tạo thành đoạn tuyến mới với chiều dài 13km, sau đó tiếp tục nhập vào tuyến cũ tại tiểu khu 452.

Để thi công đoạn tuyến mới dài 13km này, diện tích rừng và đất rừng phải chuyển đổi thuộc Vườn quốc gia Yok Đôn là 172,45ha.

Ngày 18/11/2009 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có Công văn số 3769/BNN-KL gửi Thủ tướng Chính phủ về việc xin chuyển mục đích sử dụng rừng để xây dựng đường 14C đoạn qua Vườn quốc gia Yok Đôn.

Dù Thủ tướng vẫn chưa có bất cứ văn bản nào cho phép chuyển đổi diện tích rừng nói trên, nhưng các đơn vị thi công là Công ty cổ phần xây dựng và phát triển nông thôn và Công ty cổ phần quản lý và xây dựng giao thông Đắk Lắk đã tập trung một lượng thiết bị lớn vào khu vực rừng cấm để tàn phá rừng bừa bãi.

Sự việc này xuất phát từ ngày 24/3/2009, Ban Quản lý dự án đường bộ V (đơn vị chủ đầu tư quốc lộ 14C) có công văn số 191/BQL-KH gửi Vườn quốc gia Yok Đôn đề nghị Vườn tạo điều kiện cho các nhà thầu triển khai thi công trước hạng mục công trình cống trong mùa khô 2008-2009.

Ngày 02/04/2009, giám đốc Vườn quốc gia Yok Đôn có công văn 300/CV-VQG phúc đáp, trong đó yêu cầu Ban Quản lý dự án đường bộ V đình chỉ ngay việc thi công công trình; buộc các đơn vị thi công đưa toàn bộ máy móc thiết bị, nhân lực ra khỏi phạm vi ranh giới Vườn quốc gia.

Lý do là việc đầu tư quốc lộ 14C chưa thực hiện xong báo cáo đánh giá tác động môi trường; đồng thời Thủ tướng Chính phủ chưa cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng rừng.

Công văn cũng nêu rõ “các nhà thầu đã vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng; không tuân thủ nội quy, quy chế của Vườn, đã để công nhân khai thác trái phép gỗ quý hiếm thuộc nhóm IA và săn bắt động vật hoang dã trong vườn”.

Tuy nhiên, do được chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đường bộ V “bật đèn xanh”, nên các đơn vị thi công vẫn đưa thiết bị cơ giới hạng nặng vào ồ ạt thi công.

Trước đó, Vườn quốc gia Yok Đôn đã tổ chức điều tra, khảo sát và đề nghị khi Thủ tướng Chính phủ có quyết định chuyển đổi rừng sang đất chuyên dùng thì thực hiện tận thu khai thác 4.420 cây gỗ với khối lượng gần 3.000m3.

Nhưng hiện nay các đơn vị thi công đã tự ý dùng máy ủi san rừng nên cây gỗ bị gãy đổ ngổn ngang làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng và khối lượng gỗ thành phẩm.

Theo ước tính ban dầu khối lượng gỗ đã bị giảm khoảng 40% so với ban đầu. Không những vậy, việc thi công bừa bãi còn làm gãy đổ nhiều cây gỗ khác không thuộc diện đã được điều tra lập lý lịch khai thác tận thu.

Nguy hiểm hơn, các đối tượng lâm tặc cũng đã lợi dụng hoạt động này để đốn hạ và vận chuyển gỗ quý hiếm ra khỏi vườn. Một số cán bộ kiểm lâm Vườn quốc gia Yok Đôn cho biết rất nhiều cây gỗ thuộc nhóm quý hiếm quanh khu vực thi công quốc lộ 14C đã bị chặt hạ chỉ còn trơ lại phần gốc, dấu vết dể lại còn rất mới.

Sau khi phát hiện vụ việc, ngày 31/12/2009, Vườn quốc gia Yok Đôn đã mời đại diện của 2 đơn vị thi công đến làm việc và yêu cầu lập tức đình chỉ thi công, đồng thời trục xuất toàn bộ lực lượng lao động liên quan đến công trình cùng máy móc, thiết bị ra khỏi Vườn.

Hiện đơn vị chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đường bộ V, cơ quan “hậu thuẫn” cho những sai phạm của các đơn vị thi công, vẫn chưa đến làm việc với Vườn quốc gia Yok Đôn để xác định phần trách nhiệm trong việc vi phạm này./.