Mặc dù kết quả cuộc bầu cử Tổng thống Ukraine
vòng hai tổ chức ngày 7/2 vừa qua
vẫn chưa chính thức được công bố, nhưng theo kết quả sơ bộ sau khi kiểm xong
100% số phiếu, ứng cử viên Viktor Yanukovych đã giành chiến thắng trước đương
kim Thủ tướng Yulia Tymoshenko với khoảng cách sít sao 3,58%.
Tuy nhiên, bà Tymoshenko tuyên bố sẽ “không bao giờ” công nhận chiến thắng
“không trung thực” này của ông Yanukovych và sẽ làm tất cả những gì có thể để
yêu cầu Tòa án tối cao hủy bỏ kết quả bầu cử và tiến hành bỏ phiếu vòng ba.
Liệu "bà đầm Thép" phương Đông có đủ khả năng để kêu gọi dân chúng xuống
đường tạo nên một “cuộc cách mạng Cam mới” mạnh mẽ hơn, với qui mô chưa từng có,
như bà đã từng cam kết?
Lịch sử khó lặp lại
Cách đây 5 năm, cũng bằng “chiến thuật” tố cáo đối thủ của mình gian lận
trong bầu cử, Thủ tướng Tymoshenko và Tổng thống Viktor Yushchenko được sự trợ
giúp đắc lực của phương Tây, đã huy động được hàng trăm nghìn người dân Ukraine
xuống đường biểu tình tạo nên cái gọi là “cách mạng Cam” và “nẫng” mất chiến
thắng của ông Yanukovych trong vòng hai cuộc bầu cử Tổng thống Ukraine năm
2004-2005.
Và giờ đây, khi hứng chịu thất bại trong cuộc bầu cử lần này, bà Tymoshenko
lại một lần nữa có ý định sử dụng chiến thuật cũ hòng lật ngược tình thế.
Tuy
nhiên, đa số các nhà quan sát cho rằng trong bối cảnh hiện nay, khi mà người dân
Ukraine đã quá thất vọng với "thành quả" mà những người hùng "cách mạng Cam" tạo
dựng trong suốt 5 năm qua, cũng như việc các nhà quan sát viên quốc tế, trong đó
có các nước phương Tây, công nhận cuộc bầu cử tổng thống Ukraine vòng hai là
"dân chủ và đáp ứng mọi tiêu chuẩn quốc tế", thì bà Tymoshenko khó có thể có đủ
các nguồn lực để một lần nữa làm nên "lịch sử".
Với tư cách là Thủ tướng, "Nữ hoàng Cam" phải chịu một phần trách nhiệm về
thực trạng hiện nay của Ukraine. Trong 5 năm qua, Ukraine luôn ở trong tình
trạng bất ổn do sự đối đầu gay gắt giữa hai "chiến hữu" trong cuộc "cách mạng
Cam" - Tổng thống Yushchenko và Thủ tướng Tymoshenko.
Nạn tham nhũng hoành hành, tỷ
lệ thất nghiệp tăng cao do nền kinh tế của nước này bị ảnh hưởng nặng nề bởi
khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Trong năm 2009, đồng nội tệ Ukraine đã mất giá tới 60%, tổng sản phẩm quốc
nội (GDP) giảm 17%. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã phải cung cấp 16,4 tỷ USD cho
Ukraine và trong số này, IMF đã giải ngân được 10,6 tỷ USD.
Nếu không được IMF
hỗ trợ, Ukraine có thể đã bị phá sản. Trong bối cảnh như vậy, ít ai nghĩ rằng
một cuộc "cách mạng Cam" mới có thể diễn trên đất nước Ukraine.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng Thủ tướng Tymoshenko sẽ khó có thể cam
chịu thất bại, bởi vì đó là hành động có thể "kết liễu" sinh mệnh chính trị của
bà. Do đó, "bà đầm Thép" phương Đông sẽ tiến hành "cuộc chiến" khốc liệt nhằm
duy trì vị thế của mình trên vũ đài chính trị Ukraine.
Đối đầu hay thỏa hiệp?
Các nhà phân tích cho rằng mặc dù, ông Yanukovych luôn coi bà Tymoshenko là
kẻ thù "không đội trời chung", nhưng do giành được số phiếu ủng hộ không quá bán
cũng như việc đảng "Các khu vực" (PR) của ông không chiếm đa số trong Quốc hội,
vì thế ông Yanukovych sẽ phải thỏa hiệp với bà Tymoshenko.
Do PR không có cùng "lý tưởng" với phái đại biểu "Ukraine của chúng ta" thân
Tổng thống Yushchenko nên đảng này không thể đứng ra thành lập phe đa số mới trong
Quốc hội.
Do vậy, nếu không có sự thoả hiệp với phe ủng hộ Thủ tướng Tymoshenko,
mọi quyết định của tổng thống sẽ bị phe này phong tỏa và khi đó ông Yanukovych
sẽ trở thành vị tổng thống không có thực quyền.
Tuy nhiên, ông Yanukovych có thể sẽ kêu gọi tổ chức bầu cử Quốc hội sớm. Thế
nhưng, việc tổ chức bầu cử Quốc hội trước thời hạn sẽ khiến thời gian thành lập
chính phủ mới sẽ bị kéo dài.
Điều này cũng đồng nghĩa với việc IMF sẽ trì hoãn nối lại việc cho Ukraine
vay tiền. Hơn nữa, theo các nhà phân tích, Ukraine đã bị chia rẽ sau cuộc bầu cử
tổng thống vừa qua, vì thế tân Tổng thống phải tránh đẩy bà Tymoshenko vào "bước
đường cùng".
Chính sách đối ngoại của Ukraine sẽ thay đổi
Nếu như trong chính sách đối nội, tân Tổng thống Ukraine sẽ bị "trói tay buộc
chân", thì khi thực hiện chính sách đối ngoại, ông lại được toàn quyền quyết
định.
Việc ông Yanukovych, một chính khách được coi là thân Nga, đắc cử Tổng
thống Ukraine sẽ kéo theo sự thay đổi đáng kể trong chính sách bài Nga và ngả
theo phương Tây do Tổng thống Yushchenko khởi xướng.
Ông Yanukovych sẽ nhanh chóng cải thiện mối quan hệ với Mátxcơva, vốn tích tụ
nhiều bất đồng trong những năm qua, trong khi vẫn không cố tình "chọc tức"
phương Tây. Ukraine dưới thời ông Yanukovych rất có thể có vị thế mới trong
khuôn khổ Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG), Tổ chức Hợp tác Thượng Hải
(SCO), Cộng đồng kinh tế Á-Âu...
Trong quan hệ với các nước phương Tây, ông Yanukovych cũng giữ lập trường
trung lập; một mặt phản đối việc Ukraine gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây
Dương (NATO), mặt khác dự định tiếp tục hợp tác có giới hạn như hiện nay với
liên minh quân sự lớn nhất hành tinh này.
Về vấn đề Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU), ông Yanukovych cho rằng
đây chưa phải là thời điểm thích hợp, nhưng cam kết sẽ tiến hành đàm phán ký kết
hiệp định miễn thị thực với EU.
Các nhà phân tích chính trị quốc tế cho rằng tương lai nào cho Ukraine - sớm
thoát khỏi hay tiếp tục lún sâu vào khủng hoảng kinh tế và chính trị - tùy thuộc
vào việc ông Yanukovych và bà Tymoshenko có tìm được các giải pháp nhượng bộ lẫn
nhau hay không./.