Thời gian gần đây, tình trạng sụt lún đất tại xã
Ninh Dân, huyện Thanh Ba (Phú Thọ) ngày càng diễn biến phức tạp.
Hàng trăm hộ
dân đang thấp thỏm, lo âu vì tính mạng, tài sản luôn bị đe dọa, nhất là trong
mùa mưa bão. Chính quyền các cấp đã tích cực vào cuộc, tuy nhiên việc di dời hơn
400 hộ dân ra khỏi vùng sụt lún vẫn là bài toán khó.
Chị Nguyễn Thị Đào ở khu 3 cho biết đã nhiều ngày nay, cứ trời chuyển mưa
là gia đình chị mất ăn, mất ngủ, lo lắng về tình trạng sụt lún đất ngày càng trở
nên nghiêm trọng. Ngôi nhà hai tầng của gia đình được xây khá kiên cố đã xuất
hiện những vết nứt chạy dọc từ phòng khách cho đến gian bếp.
Với dáng vẻ mệt mỏi, chị Nguyễn Thị Điệp, khu 3 cho biết thêm đêm 7/4 vừa
qua, cả nhà đang say giấc bỗng bị đánh thức bởi những tiếng ùm ùm ngay trước
cửa. Cả nhà tá hỏa chạy ra thì phát hiện ngay trước cửa nhà xuất hiện một hố sâu
hun hút, đường kính khoảng 3-4m. Hiện nay cả gia đình phải đóng cửa sang nhà
bố mẹ đẻ ở nhờ.
Ông Trần Văn Thọ 62 tuổi cho biết khoảng hơn một năm nay, trên tường nhà
ông xuất hiện những vết nứt nhỏ chạy dọc từ trên xuống dưới, từ trước ra sau.
Vừa rồi những
vết nứt ở tầng hai ngày càng rộng, để giải quyết chỗ ở trước mắt, gia đình đã
phải đập bỏ để xây lại.
Qua tìm hiểu nhiều người dân cho biết, tình trạng sụt lún đất xuất hiện từ
năm 2009. Lúc đầu là một vài hố sụt ngoài đồng nhưng những hố sụt thực sự uy
hiếp tính mạng, tài sản của người dân đã xuất hiện khoảng cuối năm 2010 và năm
2011.
Vào thời điểm này, trên địa bàn khu 3, 4 xuất hiện hàng chục hố sụt lún
tạo thành hàm ếch ăn sâu vào móng và nền nhà dân.
Nhiều người dân cho rằng
nguyên nhân dẫn đến tình trạng sụt lún một phần do Công ty cổ phần ximăng Sông
Thao nổ mìn phá đá làm nguyên liệu.
Tuy nhiên, cho đến nay, việc xác định nguyên
nhân chính gây sụt lún đất tại đây vẫn đang được các cơ quan chức năng tỉnh Phú
Thọ và trung ương xem xét.
Ông Đỗ Quang Vinh, Trưởng khu 3 cho biết cả khu có 230 hộ với 500 khẩu.
Hiện nay, ngoài những hộ đã di dời, trong khu còn có khoảng 50 hộ có nhà bị hư
hỏng nặng do tình trạng sụt lún đất gây ra. Đặc biệt, ở khu còn một trường mầm
non đã có hiện tượng sụt nền nhà và nứt tường, rất nguy hiểm cho các cháu.
Trên
địa bàn khu 3 hiện có khoảng hơn 30 hố sụt có đường kính khá rộng, trong đó có
hố sụt nằm ngay trong nhà rất nguy hiểm đến tính mạng và tài sản của nhân dân.
Người dân sống trong vùng sụt lún vẫn từng ngày, từng giờ mòn mỏi chờ đợi
kết luận chính thức từ cơ quan chức năng và những biện pháp khắc phục để người
dân sớm ổn định cuộc sống.
Theo Ủy ban Nhân dân huyện Thanh Ba, hiện tượng sụt lún đất tại Ninh Dân
đã từng xảy ra từ những năm 1990, tuy nhiên hiện tượng trên chỉ xảy ra đơn lẻ
trên phạm vi đất canh tác của người dân.
Từ đầu năm 2011 đến nay, tại đây đã
liên tiếp xảy ra tình trạng sụt lún đất nghiêm trọng. Qua theo dõi, hiện tượng
sụt lún đất thường xảy ra khi khí hậu có biến đổi, nhất là trong những tháng mùa
mưa.
Càng ngày tình trạng sụt lún càng diễn biến phức tạp, các hộ dân trong vùng
và khu vực lân cận rất hoang mang, lo sợ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống
sinh hoạt của người dân.
Ông Vi Mạnh Hùng, Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Thanh Ba cho biết đến
thời điểm này, trên địa bàn xã Ninh Dân xuất hiện khoảng 40 hố sụt (trong đó có
bảy hố nằm trong đất thổ cư của nhà dân, ba hố nằm trên đường giao thông, 30 hố
nằm trong đất ruộng và đất canh tác hoa màu của người dân).
Các hố sụt, lún có
đường kính trung bình từ 5-9m, độ sâu từ 3-7m. Hơn 100 ngôi nhà của người
dân gần khu vực này bị nghiêng, nứt tường nhà, trong đó có trường mầm non mới
xây hai tầng kiên cố cũng bị nứt tường, sụt lún phòng, lớp học.
Vào đầu tháng Tư vừa qua, sau trận mưa lớn, tại khu 3 lại xuất hiện một hố
sụt lún đất có đường kính 3-4m, chiều sâu chưa xác định được, hố sụt đã ăn sâu
vào móng nhà của hai hộ dân, kéo theo đó có bảy nhà dân chung quanh xuất hiện
các vết nứt tường rộng từ 1-3cm.
Cả khu 3, 4 có 375 hộ sinh sống thì có 164
ngôi nhà bị nghiêng, nứt tường, sụt nền nhà.
Thời gian qua, mặc dù chưa xác định được nguyên nhân gây nứt, sụt, lún đất
tại xã Ninh Dân nhưng Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ đã nhiều lần kiểm tra và chỉ
đạo các ngành của tỉnh, huyện Thanh Ba tập trung khắc phục hậu quả, đồng thời,
phối hợp với Công ty cổ phần ximăng Sông Thao thực hiện xong giai đoạn một Dự
án điều tra, khảo sát đánh giá hiện trạng điều kiện địa chất và dự báo tai biến
địa chất vùng Ninh Dân và khu vực lân cận trên địa bàn huyện Thanh Ba.
Huyện Thanh Ba và Công ty cổ phần ximăng Sông Thao đã hoàn thành việc bồi
thường, giải phóng mặt bằng khu vực bị sụt lún và xây dựng khu tái định cư, tổ
chức giao đất tái định cư (đợt 1) cho 88 hộ hộ dân ra xây dựng nhà ở ổn định
cuộc sống với tổng số tiền hơn 53 tỷ đồng.
Tỉnh chỉ đạo các Sở, ngành liên quan đề xuất các biện pháp khắc phục và
đẩy mạnh tuyên truyền vận động người dân tự di chuyển ra khỏi vùng sụt lún nguy
hiểm.
Tỉnh cũng đề nghị Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, ngành trung ương cơ chế
đặc thù hỗ trợ giúp đỡ nhân dân di dời ra khỏi vùng sụt lún.
Cùng với đó, trong thời tới tỉnh sẽ khẩn trương triển khai Dự án khu tái
định cư cho các hộ dân, đảm bảo trong năm 2013 phải di dời được 100 hộ dân và
đến năm 2015 sẽ di dời hết 400 hộ dân trong vùng sụt lún.
Tuy nhiên, do khối lượng công việc lớn, tổng kinh phí cho việc di chuyển
và xây dựng Trường mầm non xã Ninh dân, xây dựng khu tái định cư số 3 và di
chuyển 400 hộ dân đến khu tái định cư lên đến 275 tỷ đồng.
Là tỉnh nghèo, kinh
phí khắc phục hậu quả tương đối lớn, vượt quá khả năng cân đối của ngân sách địa
phương, tỉnh Phú Thọ mong Chính phủ xem xét hỗ trợ, giúp tỉnh sớm khắc phục hậu
quả sự cố thiên tai./.
Lâm Đào An (TTXVN)