Ngày 12/1, Tòa án nhân dân tỉnh Điện Biên bắt đầu phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án về các sai phạm của 8 bị cáo có liên quan trong quá trình xây dựng công trình tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Đây là phiên tòa thứ 2 xét xử vụ việc này sau phiên tòa ngày 29/3/2010, do Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân tỉnh Điện Biên đã trả lại hồ sơ để Cơ quan điều tra bổ sung một số vấn đề cần làm rõ.

Các bị cáo gồm Lương Phượng Các, nguyên Phó Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên, kiêm Trưởng Ban quản lý dự án; Lê Văn Viễn, Phó Ban quản lý dự án; Trần Quốc Hưng, kế toán Ban quản lý dự án; Nguyễn Văn Chính, cán bộ kỹ thuật Ban quản lý dự án; Võ Thị Hồng, nguyên Giám đốc Công ty Mỹ thuật Trung ương; Nguyễn Ngọc Hạnh, nguyên Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đoàn Kết; Lê Huyên, Phó Giáo sư-Tiến sỹ, nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội; Nguyễn Đức Sứng, Phó Giáo sư-Tiến sỹ, nguyên Chủ nhiệm khoa Tạo dáng trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội.

Căn cứ vào kết quả điều tra, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã ra Quyết định truy tố để xét xử 8 bị cáo này về các tội danh "cố ý làm trái quy định của Nhà nước," "lợi dụng chức vụ, quyền hạn khi thi hành công vụ, tội đưa và nhận hối lộ, tội tham ô tài sản"...

Theo Cáo trạng số 07/VKSTC-V1B ngày 9/7/2010 của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, trong quá trình thi công xây dựng tượng đài, Lương Phượng Các, Giám đốc Ban quản lý dự án và Lê Văn Viễn, Phó Giám đốc Ban quản lý dự án đã cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý đầu tư xây dựng; làm trái các quy định của Nhà nước về thẩm định dự án phần mỹ thuật, đề nghị chỉ định thầu và ký các hợp đồng kinh tế.

Lương Phượng Các, Lê Văn Viễn và những người có trách nhiệm đã không thực hiện việc kiểm tra khả năng kỹ thuật, năng lực tài chính của Công ty Mỹ thuật Trung ương khi đề xuất chỉ định thầu và ký hợp đồng nên không phát hiện được Công ty Mỹ thuật Trung ương không có xưởng đúc đồng, phải ký hợp đồng giao lại việc thi công đúc tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đoàn Kết.

Đặc biệt nghiêm trọng là Lương Phượng Các biết Công ty Mỹ thuật Trung ương đã thi công đúc tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ trước không theo dự toán thiết kế, nhưng không có biện pháp ngăn chặn, khắc phục sai phạm mà vẫn ký đề nghị phê duyệt dự toán, đề nghị chỉ định thầu và ký hợp đồng với Công ty Mỹ thuật Trung ương; hợp thức hóa cho những sai phạm trong việc thi công đúc tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ trước không theo dự toán thiết kế của Võ Thị Hồng, Nguyễn Ngọc Hạnh.

Quá trình xây dựng tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ, Lương Phượng Các, Lê Văn Viễn, Trần Quốc Hưng và Nguyễn Văn Chính đã làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý chất lượng công trình, không thực hiện việc giám sát thi công, nghiệm thu theo đúng quy định của pháp luật, dẫn đến tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ bị bớt xén về tiền vốn, vật tư, thi công không đảm bảo chất lượng về kỹ thuật, mỹ thuật.

Lương Phượng Các, Lê Văn Viễn, Trần Quốc Hưng và Nguyễn Văn Chính đã ký hợp đồng tư vấn giám sát khống, làm lại hồ sơ nghiệm thu phần mỹ thuật và hồ sơ thanh toán không đúng với chi phí thực tế, làm thất thoát tiền vốn của Nhà nước đầu tư vào công trình.

Theo kết luận của Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an, số lượng đồng bị hao hụt so với dự toán và hợp đồng đã ký là 97,778 tấn, trị giá 2,688 tỷ đồng. Căn cứ vào giám định về tài chính, đầu tư thực hiện dự án thì hậu quả thiệt hại về vật chất đối với phần Mỹ thuật (tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ) là gần 5,6 tỷ đồng...

Trong quá trình xây dựng tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ, Lương Phượng Các đã lợi dụng nhiệm vụ, quyền hạn... để sách nhiễu, yêu cầu Võ Thị Hồng, Giám đốc Công ty Mỹ thuật Trung ương đưa tiền với lý do chi cho Ban quản lý dự án và quan hệ, cảm ơn cán bộ lãnh đạo các ban ngành trong tỉnh.

Võ Thị Hồng đã đồng ý và đưa cho Lương Phượng Các 500 triệu đồng. Lương Phượng Các đã nhận 500 triệu đồng và đã làm trái quy định của Nhà nước về quản lý đầu tư, xây dựng công trình tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ, gây thất thoát tiền vốn của Nhà nước đầu tư vào công trình...

Đáng chú ý là tại phiên tòa đã có mặt bị cáo Nguyễn Trọng Hạnh, tham gia xây dựng công trình với chức vụ Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đoàn Kết (là đơn vị trực tiếp đúc tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ). Nguyễn Trọng Hạnh sau hơn 2 năm bị bắt tạm giam, nay là Tổ trưởng tổ thợ kỹ thuật và đang tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện tổ hợp tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ.

Phiên tòa dự kiến diễn ra đến ngày 14/1./.