Ngày 21/5, cử tri Italy đã giáng cho các chính đảng truyền thống ở nước này một đòn choáng váng khi họ bỏ phiếu ủng hộ các ứng cử viên thị trưởng thuộc phe phản đối "thắt lưng buộc bùng" tại nhiều thành phố quan trọng.

Điều này báo hiệu sẽ có sự thay đổi lớn về diện mạo chính trị của Italy trước cuộc tổng tuyển cử vào năm tới.

Kết quả đầy bất ngờ nhất trong vòng hai cuộc bầu cử địa phương Italy, được tổ chức tại gần 120 thành phố và thị trấn, là việc đảng "Phong trào 5 ngôi sao" của nhà hài kịch Beppe Grillo đã củng cố được danh tiếng đang nổi như cồn của họ từ một nhóm ngoài rìa trở thành một đối thủ mang tầm cỡ quốc gia sau khi giành được chức thị trưởng ở Parma, một thành phố với khoảng 190.000 dân.

Ứng cử viên Federico Pizzarotti thuộc đảng "Phong trào 5 ngôi sao" đã giành được 60,22% số phiếu tại Parma, đánh bại Vincenzo Bernazzoli, một ứng cử viên dày dạn kinh nghiệm và được sự ủng hộ của một liên minh gồm các đảng trung tả.

Hai chính đảng chủ chốt ở Italy vốn đang ủng hộ Thủ tướng kỹ trị Mario Monti - kiến trúc sư của một chương trình thắt lưng buộc bụng đầy cam go - là đảng Dân chủ (PD) trung tả và đảng Nhân dân Tự do (PDL) trung hữu đã không giành được kết quả tốt trong cuộc bầu cử địa phương vòng hai, tổ chức trong hai ngày 20-21/5.

Đảng PDL của cựu Thủ tướng Silvio Berlusconi đã bị một đòn đau trong cuộc bầu cử vòng một diễn ra cách đây hai tuần, và nay lại đánh mất chiếc ghế thị trưởng ở thành phố Piacenza về tay phe trung tả.

Còn đảng PD thì tham gia vào một liên minh đã giành thắng lợi ở thành phố cảng Genoa, nhưng lại bị đánh bại tại Palermo cũng như Parma.

Tại Palermo, Thị trưởng đương nhiệm Leoluca Orlando thuộc đảng "Italy của các giá trị" đã giành thắng lợi áp đảo tại thành phố lớn nhất đảo Sicily này với 72,43% số phiếu bầu.

Giáo sư về Quan hệ Quốc tế tại Đại học Mỹ ở Roma, ông James Walston cho rằng thắng lợi ở Parma của đảng "Phong trào 5 ngôi sao" là rất đặc biệt. Nó cho thấy các chính đảng truyền thống rõ ràng đã bị hắt hủi.

Cử tri ở địa phương phản đối các chính đảng truyền thống rất nhiều, trong khi họ chỉ phản đối Thủ tướng Monti một cách gián tiếp.

Trong cuộc bỏ phiếu vòng hai này, đảng "Phong trào 5 ngôi sao" cũng giành thắng lợi tại một số thành phố nhỏ khác ở miền Bắc như Mira và Comacchio. Trong khi đó, đảng Liên đoàn Phương Bắc (LN), từng là một đồng minh của ông Berlusconi, đã bị thất bại tại cả 7 địa phương mà họ tham gia tranh cử.

Sự nổi lên của nhà hài kịch Beppe Grillo đã trở nên rõ ràng cách đây hai tuần trong cuộc bỏ phiếu địa phương vòng một nhờ sự chỉ trích gay gắt của ông này đối với các chính đảng, các biện pháp thắt lưng buộc bụng của Thủ tướng Monti, đồng euro, ngân hàng và các thị trường cho vay.

Trong cuộc bỏ phiếu vòng một, các vấn đề như tăng thuế, tình trạng thất nghiệp gia tăng và một loạt vụ bê bối tham nhũng là nguyên nhân khiến cử tri quay lưng với ông Berlusconi cũng như các đối thủ trung tả để quay sang ủng hộ ông Grillo.

Theo cơ quan thăm dò dư luận SWG, tỷ lệ ủng hộ Thủ tướng Monti hiện đã giảm xuống còn 38% so với mức 71% ở thời điểm sau khi ông lên nhậm chức hồi tháng 11/2011. Ông Monti hiện đang tìm cách thay đổi trọng tâm chính sách của mình từ thắt lưng buộc bụng sang thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh nền kinh tế nước này tiếp tục lún sâu vào suy thoái trong quý 1/2012 và đây là quý tăng trưởng âm thứ ba liên tiếp.

Trong một dấu hiệu cho thấy sự vỡ mộng của dân chúng đang dâng cao, tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu trong cuộc bầu cử địa phương vòng hai đã giảm mạnh xuống còn 51% so với mức 65% trong cuộc bỏ phiếu vòng một.

Cuộc bầu cử địa phương vòng một được tổ chức tại khoảng 900 thành phố, thị trấn trong hai ngày 6-7/5, và cuộc bỏ phiếu vòng hai này diễn ra tại những thành phố mà không có ứng cử viên nào giành được trên 50% số phiếu trong cuộc bỏ phiếu vòng một./.