Vệ binh Cộng hòa Pháp trước Khải Hoàn Môn. (Nguồn: AFP)

Nếu gặp những người lính thuộc lực lượng Vệ binh Cộng hòa cưỡi ngựa oai phong, tuần tra trên phố Paris, chắc chắn bạn sẽ phải trầm trồ xuýt xoa vì đó những hình ảnh quá đẹp.

Mỗi khi lang thang trên đường phố Paris, bắt gặp hình ảnh lính Vệ binh Cộng hòa (ngự lâm quân thời quân chủ) cưỡi trên những con tuấn mã cao lớn nâu sẫm óng như nhung, thi thoảng cất tiếng hí vang, chúng tôi lại mải mê quay phim, chụp hình, rồi lặng nhìn theo đến lúc bóng ngựa và người khuất trên phố, chỉ còn lại tiếng vó ngựa lốc cốc khua vào miền ký ức xa thẳm mà tưởng như những người lính ngự lâm của Alexandre Dumas thuở nào.

Trước trận Tứ kết Pháp gặp Iceland, trên đường tới Khải Hoàn Môn, chúng tôi lại may mắn gặp được các “ngự lâm quân,” một số thì vắt vẻo trên lưng ngựa với mũ lông chim phấp phới trong khi các "ngự lâm quân" khác thì đeo lủng lẳng các nhạc cụ và đang vui vẻ tấu nhạc.

Ngày 14/7 tới sẽ là Quốc khánh Pháp, nên những người lính Vệ binh Cộng hòa đang gấp rút tập dượt với một cảnh tượng ngoạn mục tương phản với nhịp sống hiện đại, nơi dòng người đang tấp nập trước quảng trường Étoile, đại lộ Champs-Elysées.

Ngày 4/7, các “ngự lâm quân” xuất hiện nhiều tại sân vận động Stade de France để làm nhiệm vụ bởi Tổng thống Pháp-Francois Hollande, Thủ tướng Manuel Valls, Tổng thống Iceland Olafur Ragnar Grimsson và Thủ tướng lâm thời Sigurdur Ingi Johannsson cũng có mặt tại đây để dự trận đấu lớn nhất trong lịch sử đội tuyển Xứ Băng đảo.

Lực lượng Vệ binh Cộng hòa đã trở thành một trong những biểu tượng nổi tiếng của Paris. Họ rất được người dân kính trọng và bênh vực. Thành phần được tuyển dụng lý lịch cũng rất "sạch," cũng ưu tiên con em danh giá có dòng dõi hoàng thân quốc thích.

Sự xuất hiện của Lực lượng Vệ binh Cộng hòa trên đường phố có gì đó rất oai vệ, đồng thời làm cho Paris thêm phần lãng mạng trong mắt du khách.

Về mặt chính thức, Vệ binh Cộng hòa có nhiệm vụ nặng nề là bảo vệ Tổng thống, dành 69% thời gian bảo vệ các trụ sở nhà nước như Thượng viện, Hạ viện và điện Elysee. Tuy nhiên, trong trường hợp xảy ra một vụ tấn công có tổ chức, họ bị cho rằng không thể chống trả, phản ứng chậm.

Ngự lâm quân thời nay chỉ mang tính phô trương và hình thức, trong khi chức năng là bảo vệ tuyệt đối các yếu nhân chưa ổn, chưa tương xứng với nguồn ngân sách quá nhiều - 280 triệu euro/năm (khoảng 7.140 tỷ đồng) cho con số gần 3.000 người. Bởi vậy, không ít lần, Cơ quan giám sát chi tiêu Pháp từng để nghị giảm quy mô lực lượng này nhưng lần nào cũng vấp phải kháng cự quyết liệt của cả chính phủ lẫn người dân.

Chúng tôi ngắm nhìn các “ngự lâm quân” cưỡi ngựa sừng sững nơi nút giao thông công cộng ngoài sân vận động Stade de France, xe cộ phóng vun vút mà các chú ngựa cứ tỉnh bơ, quả là một hình ảnh thú vị. Cuộc sống hiện đại thêm phần thi vị với những hình ảnh đẹp đẽ như thế này.

Cái tên Vệ binh Cộng hòa có từ năm 1978, trước đó mang tên Vệ binh Cộng hòa của Paris (bắt đầu từ năm 1870). Trong lịch sử cận đại Pháp, lực lượng ngự lâm quân từng nhiều lần bị xóa phiên hiệu.

Vệ binh Cộng hòa hiện nay trực thuộc Sở Cảnh binh quốc nội. Bên cạnh chức năng bảo vệ, lực lượng này còn có nhiệm vụ tổ chức đón chào vinh danh các viên chức cao cấp của chính phủ, bảo và dân chúng tham dự khi có buổi lễ trang trọng.

Ngoài ra, đoàn Vệ binh còn được đào tạo khả năng sử dụng nhạc cụ, kỹ năng dạy học, cứu trợ.

Sở cảnh binh Paris điều hành Vệ binh Cộng hòa gồm 3 trung đoàn: kỵ mã, bộ binh và chơi nhạc. Để được tuyển vào làm kỵ mã, ứng viên (có thể là cả nam và nữ) đều phải cao ít nhất là 1m70 trở lên. Những chú ngựa được tuyển khoảng 3 năm tuổi, có chiều cao từ 1mét 65 trở lên với bộ lông tuyệt đẹp và phải thật thuần, thường được đặt mua ở các trang trại chuyên môn cung cấp giống ngựa tốt của Pháp.

Hằng năm, Vệ binh kỵ mã cung cấp khoảng 500 công việc vinh danh chính quyền, từ đơn giản đến phức tạp. Công việc tuần tra bằng ngựa lên đến con số 10.000 cuộc mỗi năm, với 6 kỵ mã cùng đi chung trong vòng 80 nhiệm vụ phân bố trước. Tại EURO năm nay, ước tính có đến 5.000 cuộc tuần hành bằng ngựa.

Ở Pháp, ngựa được đối xử đặc biệt. Đến 18 tuổi, các chú ngựa sẽ về hưu, được đối xử như “cán bộ.”

Có tới cả nghìn lá đơn của người dân xin nuôi ngựa hưu hằng năm, tuy nhiên, đa số Vệ binh chủ nhân riêng của từng con ngựa thường hay lĩnh trách nhiệm nuôi chúng lúc đã hoàn thành nghĩa vụ.

Trong trường hợp các Vệ binh từ chối thì chính phủ mới cho phép người dân đưa ngựa về chăm sóc. Người nhận nuôi không được bắt ngựa làm việc nặng nhọc và phải thông báo với chính quyền nếu ngựa qua đời./.