(Ảnh chỉ mang tính minh họa)

"Không biết sống như thế nào nữa" là câu nói thường trực của những thành viên trong gia đình anh Vũ Anh Tuấn từ khi căn nhà anh bị "tín dụng đen" thế chấp ngân hàng sau một khoản vay 135 triệu đồng.

Mẹ anh khóc. Vợ anh khóc. Còn anh Tuấn, mắt lúc nào cũng đỏ ngầu không phải vì khóc, mà vì ngày nào anh cũng nhìn chăm chú vào những mối hàn kiếm tiền nuôi gia đình và đối diện với một tương lai mờ mịt.

Cách đây vài năm, khi cần vốn làm ăn để đầu tư sản xuất cửa nhựa, nghe lời khuyên của người xung quanh, anh Tuấn đã đến vay vốn từ một công ty trên đường Nguyễn Chí Thanh số tiến 135 triệu đồng, lãi suất là 5 nghìn đồng/triệu/ngày. Anh Tuấn tự tin rằng mình sẽ trả được số tiền ấy trong một thời gian ngắn, sau 1-2 công trình.

Cái "công ty" ở Nguyễn Chí Thanh kia được điều khiển bởi một nhân vật tự xưng là "chị Yến." Tiền được giải ngân rất nhanh. Anh Tuấn cũng dùng số vốn ấy tập trung làm ăn để trả nợ cho chị Yến.

Nhưng rồi một ngày định mệnh, ngày mà anh Tuấn nhớ mãi, là ngày 22/1/2014, anh tìm đến chỗ "công ty của chị Yến" để trả lãi thì phát hiện ra rằng công ty ấy đã biến mất không để lại dấu vết.

Đứng trước cửa "công ty ma," anh Tuấn chết điếng nghĩ đến căn nhà mình đang ở, có trị giá hàng tỷ đồng, mà anh đã sang nhượng trên hình thức cho chị Yến lấy khoản vay 135 triệu đồng với danh nghĩa là "đảm bảo nghĩa vụ trả lãi."

Chỉ một thời gian ngắn sau, phía ngân hàng đến làm việc với gia đình, thông báo căn nhà của anh đã bị "công ty ma kia" thế chấp.

Sự "ngây thơ" của những người như anh Tuấn, muốn vay tiền nhanh chóng để đầu tư kinh doanh không hề hiếm. Và những bi kịch các căn nhà trị giá hàng tỷ đồng bị đánh đổi với các khoản vay vài trăm triệu đồng của "tín dụng đen" vẫn tiếp tục diễn ra.

Ông Vũ Duy Hà, với dáng vẻ sầu não, lúc nào cũng cầm trên tay một bộ hồ sơ dầy. Ông đã vay 200 triệu để mở một quán càphê, nhưng rồi cũng giống như anh Tuấn, khi cái kẻ cho vay ấy biến mất, ông đau đớn phát hiện ra rằng mảnh đất 50m2 ở Nghi Tàm mà cha mẹ để lại, trị giá gần 10 tỷ đồng, đã nằm trong ngân hàng.

Hành vi lừa đảo của những kẻ cho vay không thế chấp đã liên tục diễn ra nhiều năm qua. Người bị hại không chỉ là những con người bỗng nhiên mất trắng tài sản của mình và "không còn biết sống thế nào," mà còn là chính các ngân hàng. Cầm sổ đỏ trong tay, phía ngân hàng cũng gần như không thể hoàn tất thủ tục để lấy tài sản thế chấp khi kẻ thế chấp đã biến mất.

Khắp nơi, trên các bức tường thành phố, trên cột điện, treo đầy các tờ rơi quảng cáo "Cho vay không thế chấp." Người ta có quyền tự hỏi rằng đằng sau những cơ hội tài chính hoang đường ấy là bao nhiêu tội phạm liên quan đến "tín dụng đen?"

Thực tế, hình thức "tín dụng đen," dù đã nhận được sự quan tâm của nhiều ngành, trong đó có cả cơ quan công an, song cho đến hôm nay vẫn chưa thực sự giải quyết được hữu hiệu. Những nạn nhân bị "tín dụng đen" lừa vẫn tiếp tục đông lên và cùng với đó là những cảnh đời phút chốc rơi vào bi kịch không biết tìm đâu ra lối thoát./.

Trung tâm Nghiên cứu truyền thông phát triển - thành viên của Liên hiệp hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đang thực hiện thu thập các trường hợp "mắc bẫy" của tín dụng đen trên khắp Việt Nam để làm cơ sở trình lên cơ quan có thẩm quyền xem xét về khả năng "gỡ bẫy" về mặt pháp lý cho những người này.

Nếu bạn là nạn nhân, hoặc có người thân đã từng rơi vào hoàn cảnh tương tự, xin điền vào bản khảo sát: http://goo.gl/forms/qYcp47LSO4./.