Toàn cảnh phiên họp của Thượng viện Nhật Bản ở Tokyo. (Nguồn: Reuter/TTXVN)

Các chính đảng tại Nhật Bản đã bước vào chiến dịch vận động tranh cử với các cam kết mạnh mẽ nhằm thu hút các cử tri, tập trung vào các vấn đề được quan tâm gồm chương trình kinh tế Abenomics, tăng thuế tiêu thụ, an sinh xã hội và và hiến pháp.

Đối với chính sách kinh tế, Đảng Dân chủ tự do (LDP) cầm quyền dự kiến sẽ tiếp tục thúc đẩy chương trình kinh tế Abenomics với mục tiêu đưa nền kinh tế thoát khỏi giảm phát. LDP cam kết sẽ thúc đẩy Abenomics đạt hiệu quả tối đa.

Với tư cách là một đảng trong liên minh cầm quyền, Komeito đã thể hiện sự ủng hộ với quan điểm trên của LDP thông qua đánh giá rằng những lợi ích của Abenomics đã bắt đầu xuất hiện trong một số lĩnh vực kinh tế và nhóm các hộ gia đình phổ thông. Komeito chỉ đưa ra một khác biệt nhỏ so với LDP, đó là nhấn mạnh đến các biện pháp mà Komeito muốn thực thi để hỗ trợ nhóm các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Có thể nói, để tạo nên sự khác biệt với LDP, đồng thời để tác động đến nhóm cử tri truyền thống của mình, đảng Komeito chú trọng đến nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ. Về cơ bản, chủ trương này vẫn nằm trong khuôn khổ của Abenomics với tiêu chí hỗ trợ các doanh nghiệp tăng chi tiêu, mở rộng hoạt động để làm gia tăng sự vận hành của nền kinh tế. Hai đảng trong liên minh cầm quyền rất thống nhất về việc tiếp tục duy trì chính sách kinh tế Abenomics.

Trong khi đó, hai đảng đối lập là DP và JCP nhấn mạnh đến sự phản đối Abenomics mà theo họ là không hề hiệu quả hay nói thẳng ra là thất bại và cam kết sẽ tìm cách chấm dứt chương trình này. Bất chấp việc LDP đưa ra chỉ số làm bằng chứng cho thấy Abenomics đang gặt hái thành công như số người tìm được việc làm đã tăng thêm 1,1 triệu người, tỷ lệ tăng lương trung bình được duy trì ở mức 2% trong ba năm liên tiếp, song DP tiếp tục bác bỏ các dữ liệu trên là thành quả của Abenomics. Hai đảng này cho rằng trên thực tế các doanh nghiệp đang gia tăng tuyển dụng lao động làm việc bán thời gian và như vậy mức lương trả cho lao động giảm.

Đối với đề an sinh xã hội và giáo dục, qua các cam kết tranh cử, có thể thấy liên minh cầm quyền và các đảng đối lập có sự trùng hợp về chính sách. Trong cam kết của mình, cả LDP va DP đều nói rõ mục tiêu xây dựng một hệ thống lao động “trả lương tương xứng với công việc” để giảm hoặc xóa bỏ hoàn toàn tình trạng bất bình đẳng thu nhập giữa các lao động làm việc toàn thời gian với lao động làm việc bán thời gian. Hai đảng này cũng cùng quan điểm trong việc tăng mức lương tối thiểu theo giờ lên mức 1.000 yen/giờ.

Đối với vấn đề giáo dục, DP cam kết sẽ lập ra chế độ học bổng không cần hoàn trả còn LDP thì nói rằng sẽ đưa ra những “cân nhấc cụ thể” đối việc xây dựng một hệ thống như vậy. Những phát biểu này cho thấy có vẻ LDP đã cân nhắc đến các chính sách mà DP và các đảng đối lập đề xuất. DP cũng đã đưa ra đề nghị điều chỉnh giờ làm việc và cải thiện điều kiện làm việc của các lao động bán thời gian.

DP tìm cách khắc họa những cam kết trên có họ khác biệt và độc lập với những chủ trương của LDP trong vấn đề này. Tuy nhiên, rất khó để các đảng đối lập có thể tấn công liên minh cầm quyền tại các cuộc tranh luận về lĩnh vực này vì thực tế cho thấy về cơ bản không có sự khác biệt trong cam kết chính sách giữa phe đối lập và phe cầm quyền.

Hiến pháp là vấn đề nổi rõ sự khác biệt giữa phe cầm quyền, mà cụ thể là LDP, với phe đối lập. Tất cả các đảng đều ra những kế hoạch tham vọng liên quan đến việc sửa đổi Hiến pháp. LDP xác định sẽ thúc đẩy việc sửa đổi Hiến pháp và tìm kiếm sự thống nhất với người dân.

Với Thủ tướng Abe, sửa đổi Hiến pháp là một trong những tham vọng lớn nhất song trong chiến dịch tranh cử, LDP đã phải thể hiện thái độ kiềm chế về vấn đề này. Điều này phản ứng việc LDP nhận ra sự rủi ro trong cuộc bầu cử Thượng viện tới nếu tiếp tục khăng khăng thúc đẩy sửa đổi hiến pháp trong thời gian này.

Đảng Công minh cam kết sẽ không để cập đển đến việc sửa đổi Hiến pháp. Quan điểm này thế hiện sự độc lập của đảng Công minh với LDP trong vấn đề sửa đổi Hiến pháp, đồng thời cũng chứng tỏ Komeito lo ngại nguy cơ đánh mất sự ủng hộ của cử tri.

Hai đảng đối lập lớn là DP và JCP thống nhất quan điểm sẽ ngăn cản bất cứ nỗ lực nào của ông Abe nhằm thay đổi Hiến pháp. DP phản đối sửa đổi điều 9 về việc mở rộng vai trò của lực lượng phòng vệ vì theo đảng này, sự điều chỉnh đó sẽ gây nguy hiểm cho chủ nghĩa hòa bình. Đảng Cộng sản Nhật Bản mạnh mẽ kêu gọi người dân không cho phép Chính phủ của Thủ tướng Abe sửa đổi Hiến pháp.

Theo trao đổi của phóng viên TTXVN với các chuyên gia, nhà báo Nhật Bản, tất cả đều đưa ra nhận định rằng LDP sẽ tiếp tục dành ưu thế so với các đảng khác trong cuộc bầu cử lần này. Nguyên nhân chính là do hiện nay, các đảng còn lại không có đủ tiềm lực cũng như không có gương mặt nào nổi trội đủ để thách thức sức mạnh của LDP và đương kim Thủ tướng Abe.

Tuy nhiên, theo họ LDP sẽ không dành được thắng lợi cách biệt lớn so với các đảng khác do các cử tri không muốn trao cho LDP quyền lực chi phối Quốc hội. Một số nhà báo Nhật Bản cho biết đa số dân chúng không muốn thay đổi Hiến pháp hòa bình vì vậy họ tin rằng đảng của Thủ tướng Abe sẽ chiến thắng song sẽ không có đủ đa số để dành được quyền kiểm soát Thượng viện./.