Thị trường xuất khẩu tại các nước phát triển và đang phát triển hiện đang nằm trong sự kiểm soát của một số ít các tập đoàn lớn trên thế giới. Đây là nhận định của các chuyên gia Ngân hàng Thế giới (WB) trong bản đánh giá về động lực xuất khẩu được công bố ngày 25/5.

Các tập đoàn này chỉ chiếm 1% trong tổng số các công ty trên toàn cầu nhưng đã kiểm soát hơn 50% (có thị trường tới 80%) hoạt động xuất khẩu tại các thị trường xuất khẩu thế giới. Cơ sở dữ liệu về các động lực xuất khẩu của WB đã đưa ra bức tranh toàn diện nhất về đặc tính và các động lực xuất khẩu của các công ty ở 45 nước phát triển và đang phát triển.

WB nhấn mạnh các công ty mới ngày càng khó thâm nhập và tồn tại ở các thị trường xuất khẩu. Có tới 57% số công ty hạng trung bình, trong đó chủ yếu là ở châu Phi, đã phải rời bỏ sau khi thâm nhập các thị trường xuất khẩu được 1 năm.

Các chuyên gia của WB nêu rõ theo truyền thống, các chính phủ thường tập trung giúp các công ty mở rộng lượng hàng hóa và thị trường xuất khẩu mới nhưng nay cần phải hành động mạnh mẽ hơn để giúp các công ty của họ đứng vững trên thị trường.

Cơ sở dữ liệu của WB cho phép so sánh các nhà xuất khẩu xuyên quốc gia dựa trên quy mô, sự tồn tại, tăng trưởng và tính tập trung. Các dữ kiện này không chỉ tập trung vào các công ty xuất khẩu mà còn cả vào dòng hàng hoá qua biên giới dựa trên cơ sở từng nước và sản phẩm xuất khẩu.

Nhờ đó, giới hoạch định chính sách các nước có thể tận dụng các cơ hội tại những khu vực thị trường đặc biệt và xử lý hiệu quả các thách thức mà những công ty xuất khẩu của nước họ đang phải đối mặt, nhất là việc thâm nhập và tồn tại trong các thị trường xuất khẩu.

WB cũng nêu bật các xu hướng đáng chú ý trên các thị trường xuất khẩu thế giới. Tỷ lệ các công ty thâm nhập các thị trường xuất khẩu cao nhưng tỷ lệ tồn tại được không cao với trung bình 30% số công ty thâm nhập được vào các thị trường xuất khẩu đã phải rời bỏ thị trường này mỗi năm.

WB nhấn mạnh do mức độ biến động trong các thị trường xuất khẩu lớn, đặc biệt ở các nền kinh tế nhỏ hoặc chậm phát triển, các nhà kinh tế thế giới cần nghiên cứu sâu hơn nữa để hỗ trợ các chính phủ các nước này giảm tới mức thấp nhất những thiệt hại gắn với rời bỏ thị trường./.