Ảnh chỉ có tính minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Ngày 17/7, Bộ Y tế phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát động chiến dịch “Cái ôm đầu tiên” tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương nhằm khẳng định các bước đơn giản có thể cứu sống hàng ngàn trẻ sơ sinh và ngăn ngừa hàng trăm ngàn ca biến chứng mỗi năm do các thực hành có hại hoặc lỗi thời trong chăm sóc trẻ sơ sinh ở Việt Nam.

Trong hai thập kỷ vừa qua, Việt Nam đã đạt được những bước tiến lớn trong giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi trong tháng đầu sau sinh, đạt mục tiêu Thiên niên kỷ về giảm tỷ lệ trẻ tử vong. Tuy nhiên, trong năm 2012, vẫn có trên 17.000 trẻ sơ sinh tử vong trong tháng đầu đời. Vì vậy, chiến dịch “Cái ôm đầu tiên” nêu lên tầm quan trọng của chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm.

Gói hành động và can thiệp này đề cập đến các nguyên nhân cơ bản nhất của tử vong hoặc bệnh tật ở trẻ sơ sinh như đẻ non (sinh non), sơ sinh nhẹ cân hoặc mắc nhiễm trùng nặng như viêm phổi hoặc tiêu chảy.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm bắt đầu bằng “Cái ôm đầu tiên” hay duy trì tiếp xúc da-kề-da giữa mẹ và bé ngay sau sinh là phương pháp đơn giản giúp ủ ấm trẻ, chuyển máu từ bánh nhau và những vi khuẩn có lợi từ mẹ sang con, khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn.

Sau tiếp xúc da-kề-da, kẹp dây rốn được thực hiện và cắt rốn bằng dụng cụ tiệt trùng. Các bà mẹ có thể cho con bú khi thấy trẻ có những dấu hiệu đòi ăn như chảy dãi, lia lưỡi, ngọ nguậy tìm vú mẹ và gặm nắm tay hay ngón tay.

Bú sớm đặc biệt quan trọng vì sữa non hay “những giọt sữa đầu tiên” cung cấp cho trẻ đầy đủ dinh dưỡng thiết yếu, kháng thể và tế bào miễn dịch. Các chăm sóc thường quy khác như cung cấp vitamin K, nhỏ thuốc mắt, tiêm phòng, cân bé và thăm khám toàn thân cần được tiến hành ngay sau bữa bú đầu tiên của trẻ. Cần thực hiện những bước chăm sóc này theo thứ tự chuẩn để đạt được kết quả tối ưu.

Chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm có thể được thực hiện ở tất cả các phòng đẻ mà không cần chuẩn bị phức tạp hoặc đòi hỏi các công nghệ đắt tiền. Do đó có thể áp dụng chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm tại bệnh viện huyện, trạm y tế xã ở vùng sâu hay các vùng khó tiếp cận của Việt Nam, nơi có tỷ lệ tử vong sơ sinh cao.

Bác sỹ Hoàng Thị Bằng, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, cho biết nhiều nhân viên y tế có thể chưa biết những thực hành đơn giản này có thể bảo vệ được trẻ sơ sinh. Thông qua chiến dịch “Cái ôm đầu tiên,” Tổ chức Y tế Thế giới khuyến khích thay đổi các thực hành hiện thời và tuyên truyền cho các gia đình và cá nhân để họ đòi hỏi nhân viên y tế cung cấp các thực hành tốt nhất.

Hưởng ứng chiến dịch này, lễ phát động chiến dịch “Cái ôm đầu tiên” được tổ chức tại ba bệnh viện gồm Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Sản Nhi Đà Nẵng và Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Các bệnh viện này là trung tâm điển hình về chăm sóc sơ sinh sớm thiết yếu ở Việt Nam, nơi đã áp dụng các thực hành về cái ôm đầu tiên.

Nhân dịp này, Tổ chức Y tế Thế giới sẽ hỗ trợ phát triển ba trung tâm điển hình này thông qua tập huấn cho các bác sỹ, nữ hộ sinh, y tá và tạo ra môi trường hỗ trợ bà mẹ, trẻ sơ sinh được nhận chăm sóc sơ sinh sớm tại bệnh viện.

Chiến dịch “Cái ôm đầu tiên” là một phần trong nỗ lực để cải thiện tiếp cận và chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em ở Việt Nam và khu vực Tây Thái Bình Dương của Tổ chức Y tế Thế giới./.