Một gia đình ở khu 3 thị trấn Trạm Tấu, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái bị đất đá sạt lở vào nhà. (Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN)

Ngày 26/8, tại Hà Nội, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sơ kết việc thực hiện chương trình phối hợp hành động hỗ trợ nhân dân khắc phục thiệt hại do ảnh hưởng xâm nhập mặn, hạn hán và thủy sản chết bất thường.

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân chủ trì hội nghị.

Việc thực hiện chính sách hỗ trợ của Chính phủ kịp thời, đúng đối tượng

Trong thời gian vừa qua, xâm nhập mặn, hạn hán đã xảy ra ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, hạn hán ở vùng Tây Nguyên, Nam Trung bộ, Đông Nam Bộ và thủy hải sản chết hàng loạt ở các tỉnh miền Trung làm thiệt hại nặng nề cho nhà nước và nhân dân.

Để góp phần cùng với nhà nước hỗ trợ nhân dân khắc phục thiệt hại, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Trung ương các tổ chức chính trị-xã hội, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hội Nghề cá Việt Nam đã ban hành Chương trình phối hợp hành động hỗ trợ nhân dân khắc phục thiệt hại do ảnh hưởng xâm nhập mặn, hạn hán, thủy hải sản chết hàng loạt.

Theo báo cáo của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, qua hơn 3 tháng triển khai thực hiện Chương trình, Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên, Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hội Nghề cá Việt Nam đã vận động được số tiền và hiện vật quy ra tiền trên 204 tỷ đồng.

Từ nguồn vận động đó, trên 193.726 lượt hộ gia đình bị ảnh hưởng xâm nhập mặn, hạn hán, thủy hải sản chết hàng loạt đã được hỗ trợ trên 150 tỷ đồng; vận động hỗ trợ được trên 1.861 tấn gạo.

Như vậy, các chỉ tiêu cơ bản đều đạt và vượt so với mục tiêu đặt ra (vận động: trên 204 tỷ đồng/80 tỷ đồng; hỗ trợ được 193.726 lượt hộ/45.000 hộ).

Ngoài các tổ chức thành viên tham gia chương trình, Tổng Cục chính trị, Quân đội nhân dân Việt Nam đã cử 8.616 lượt cán bộ, chiến sỹ tham gia giúp nhân dân; điều động 2.185 lượt xe bồn, 18 lượt tàu loại 200 tấn, 60 tấn để cung cấp trên 20.170 khối nước sinh hoạt cho nhân dân; giúp nhân dân lắp máy bơm, đắp đập, đào giếng, hồ chứa nước, nạo vét kênh mương, lắp đặt ống dẫn nước; hỗ trợ 113 bồn chứa nước loại 500 lít, 2.485 bình nước loại 20 lít cho những hộ dân thiếu nước... với tổng giá trị 4,1 tỷ đồng.

Một số tỉnh thành phố vận động, hỗ trợ đạt kết quả cao như: Thành phố Hồ Chí Minh 21 tỷ đồng, thành phố Hà Nội 19 tỷ đồng, Bà Rịa - Vũng Tàu 6,1 tỷ đồng, Nam Định 1,8 tỷ đồng, Hà Nam 1,097 tỷ đồng…

Qua giám sát cho thấy, việc thực hiện chính sách hỗ trợ của Chính phủ đối với nhân dân bị thiệt hại kịp thời, đúng đối tượng, ít sai sót: đã hỗ trợ hơn 4.309 tấn gạo đến 40.043 hộ dân; hỗ trợ cho các hộ nuôi trồng thủy hải sản bị thiệt hại hơn 9,8 tỷ đồng; hỗ trợ cho 8.111 chủ tàu thuyền do ngừng khai thác là 53.359 triệu đồng.

Bên cạnh đó, tổng số tiền và hiện vật của 4 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên​-Huế vận động, tiếp nhận được là hơn 45 tỷ đồng và 149 tấn gạo.

Hiện 4 tỉnh đã chi hỗ trợ hơn 32 tỷ đồng (số chưa phân bổ 5,63 tỷ đồng); hỗ trợ 149 tấn gạo; tặng hàng ngàn suất quà trị giá hơn 10 tỷ đồng. Các chính sách của Chính phủ đã được thực hiện tương đối tốt.

Việc tiếp nhận, phân bổ sử dụng tiền, hàng từ Trung ương và các tỉnh, thành phố trong nước được tiến hành công khai minh bạch, đúng đối tượng và công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng…

Tuy nhiên, việc hỗ trợ khắc phục hậu quả môi trường còn chậm. Một số tàu thuyền có công suất từ 90 CV trở lên chưa được hỗ trợ vì theo Quyết định 772/QĐ​-TTg chỉ hỗ trợ tàu thuyền có công suất dưới 90 CV trở xuống.

Một số tỉnh thành chưa tích cực vận động nguồn lực để ủng hộ nhân dân các tỉnh bị thiệt hại. Ở một số tỉnh chưa kịp thời phân bổ hết số tiền tiếp nhận được cho nhân dân...

Tiếp tục phối hợp giám sát việc hỗ trợ nhân dân bị thiệt hại

Các ý kiến tại Hội nghị đều cho rằng thiên tai ngày càng khắc nghiệt, vì vậy cần có chương trình vận động hỗ trợ hàng năm, dài hơi, để khi có thiên tai xảy ra thì kịp thời hỗ trợ người dân, không phải chờ đến khi có thiên tai mới kêu gọi hỗ trợ.

Để tránh chồng chéo trong vận động và hỗ trợ, Mặt trận nên làm đầu mối tập trung.

Đặc biệt, cùng với hỗ trợ cấp bách khi thiên tai xảy ra, quan trọng nhất phải là vận động nhân dân chủ động ứng phó với thiên tai, tìm ra được sinh kế lâu dài, ổn định cho người dân để giảm thiểu tối đa tổn thương.

Thông tin về việc bồi thường của Formosa Hà Tĩnh cam kết chi trả cho Việt Nam để xử lý sự cố môi trường biển, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Hữu Chí cho biết hiện, Formosa đã chuyển vào kho bạc Nhà nước 250 triệu USD.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng phải lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ của các ngành, 4 địa phương bị thiệt hại, đến nay, mới có tỉnh Thừa Thiên Huế có báo cáo về phương án hỗ trợ, còn 3 tỉnh Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh chưa báo cáo.

Số tiền 250 triệu USD còn lại sẽ được Formosa chuyển tiếp vào ngày 28/8 tới đây. Khi có tiền, các bộ ngành sẽ hỗ trợ theo các phương án, tiêu chí đã đặt ra.

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nghĩa đề nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần giám sát chặt chẽ ngay từ đầu việc triển khai 500 triệu USD bồi thường của Formosa theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng là dành tối đa để hỗ trợ cho người dân bị thiệt hại.

Bảo đảm làm sao số tiền bồi thường phải đến được tay người dân, không có thất thoát, tiêu cực...

Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân biểu dương sự nỗ lực của Trung ương các tổ chức chính trị-xã hội, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hội nghề cá Việt Nam, hoan nghênh sự tham gia tích cực của các cơ quan truyền thông báo chí; cảm ơn sự quan tâm của Chính phủ và các bộ ngành, địa phương đã hỗ trợ cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện nhiệm vụ chăm lo đời sống nhân dân; thực hiện công tác giám sát, phản biện xã hội.

Ông Nguyễn Thiện Nhân nhận định chính nhờ sự nỗ lực của Mặt trận Tổ quốc các cấp, các bộ, ngành, tổ chức chính trị xã hội và báo chí đã giúp chương trình thành công.

Một số giải pháp, công cụ mới được triển khai lần đầu nhưng đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận.

Tuy nhiên, một số hạn chế như chưa lập được danh sách các hội dân; một số kinh phí chưa được chuyển về địa phương... cần được khắc phục.

Thời gian tới, cần xây dựng các chương trình, kế hoạch cụ thể, chuẩn bị cho 2017 và các năm tiếp theo mỗi khi xảy ra thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn, có thể chủ động triển khai hỗ trợ nhân dân, không cần ký kết lại.

Về hỗ trợ sinh kế lâu dài cho nhân dân, ông Nguyễn Thiện Nhân đề nghị Chính phủ và các bộ ngành sớm triển khai việc hỗ trợ cho nhân dân; đồng thời sớm công bố vùng ngư trường đánh bắt hải không an toàn (nếu có) để cho người dân yên tâm đánh bắt hải sản và ổn định thị trường tiêu thụ sản phẩm...

Bên cạnh đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng kiến nghị Chính phủ dùng nguồn vốn của mình hỗ trợ, bảo đảm an sinh xã hội cho ngư dân một số xã tại Nghệ An (giáp ranh với Hà Tĩnh).

Đồng thời, ông Nguyễn Thiện Nhân đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp tục phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện chương trình ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trước mắt, Bộ Tài nguyên và Môi trường cần tập trung vào việc nâng cao công tác tuyên truyền, mở rộng đối tượng tuyên truyền Luật bảo vệ môi trường; lựa chọn và giám sát các doanh nghiệp đang và sắp hoạt động trong việc tuân thủ các hoạt Luật bảo vệ môi trường; lập danh sách các doanh nghiệp mới được thành lập để giám sát trong quá trình hoạt động, nếu có nguy cơ gây mất an toàn về môi trường cần thông báo kịp thời cho người dân và có phương án giám sát chặt chẽ.

Bên cạnh đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường và các bộ ngành, đoàn thể chính trị-xã hội cần tiếp tục tăng cường công tác giám sát việc triển khai phân bổ kinh phí hỗ trợ người dân bị thiệt hại do ảnh hưởng xâm nhập mặn, hạn hán và thủy sản chết bất thường.../.