Bốc xếp hàng hóa ở cảng biển. (Ảnh: Hà Thái/TTXVN)

Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải đề nghị cần quy định rõ danh mục hàng hóa cấm xuất-nhập khẩu trong luật.

Phát biểu tại phiên thảo luận về dự án Luật quản lý ngoại thương, sáng 14/9 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bà Nguyễn Thanh Hải cho rằng danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, nhập khẩu chưa được quy định rõ trong luật.

Dẫn ví dụ từ việc Bộ Y tế cho phép nhập khẩu salbutamol để sử dụng điều trị bệnh, nhưng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn lại quy định đây là chất cấm trong chăn nuôi, bà Hải cho biết do không có sự thống nhất, hạn mức nhập khẩu không cụ thể, dẫn đến lượng lớn chất này lọt ra ngoài, chưa rõ xử lý như thế nào.

Đồng ý kiến với bà Hải, đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Kinh tế - Cơ quan thẩm tra dự thảo Luật đề nghị quy định cụ thể danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu trong luật, nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý cao, minh bạch, ổn định, dễ áp dụng.

Nhiều ý kiến cũng đề nghị quy định Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền quyết định tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa vì việc tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu có liên quan đến nhiều bộ, ngành khác nhau; đề nghị quy định rõ các trường hợp áp dụng biện pháp tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu và có sự phân biệt với các trường hợp áp dụng biện pháp cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu.

Bên cạnh nội dung trên, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng băn khoăn về phạm vi điều chỉnh, tính hợp Hiến của một số quy định trong dự thảo Luật.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị cần rà soát lại tính hợp hiến của dự luật vì luật này có liên quan đến các điều cấm; việc quy định về hạn chế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu không quy định ngay trong luật này mà giao cho Chính phủ quy định thì có phù hợp với Hiến pháp không? đồng thời, cần cân nhắc đề xuất thành lập cơ quan xúc tiến thương mại ở nước ngoài.
Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cũng bày tỏ băn khoăn về phạm vi điều chỉnh, mối quan hệ với các luật của dự thảo. Về phạm vi, theo Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, nên đưa một số loại dịch vụ gắn liền hoạt động ngoại thương vào luật này.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng Phan Thanh Bình nhìn nhận, dự luật đang đưa ra các quy định quản lý ngoại thương nhiều hơn là phát triển ngoại thương, trong đó quy định về cấp phép cho thấy quyền lực của Bộ Công Thương rất lớn.

Ngoài ra, Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải góp ý, sau 10 năm thực hiện các biện pháp phòng vệ thương mại, Việt Nam mới tiến hành điều tra phòng vệ thương mại được 6 vụ - con số này quá ít, cần cân nhắc kỹ việc thành lập cơ quan điều tra phòng vệ thương mại.

Đại diện cơ quan soạn thảo dự thảo luật, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Cẩm Tú cho biết Luật Thương mại 2005 và các văn bản pháp luật có liên quan chưa thể hiện rõ yêu cầu hội nhập, công tác quản lý nhà nước về ngoại thương chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra; hệ thống pháp luật ngoại thương hiện hành và những yêu cầu hoàn thiện pháp luật về ngoại thương còn có sự trùng lắp, chồng chéo, sự minh bạch chưa cao, tính ổn định, dự báo còn thấp.

Cơ chế quản lý hoạt động ngoại thương hiện hành đang tạo ra những rào cản về thủ tục hành chính, ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp. Do vậy, dự thảo Luật quản lý ngoại thương cần được xây dựng trên nguyên tắc và theo quan điểm chỉ đạo là cải cách thủ tục hành chính, duy trì môi trường kinh doanh thuận lợi theo hướng hệ thống hóa, hài hòa hóa các thủ tục hành chính có liên quan.

Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú cho biết, dự thảo Luật điều chỉnh bao quát các công cụ quản lý ngoại thương đồng thời đảm bảo tính linh hoạt trong việc xây dựng chiến lược ngoại thương và ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực này; bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước về ngoại thương hiệu lực, hiệu quả, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, khuyến khích, tạo điều kiện cho sự phát triển hoạt động ngoại thương của thương nhân và tính cạnh tranh của nền kinh tế; hoàn thiện, nâng cao hiệu lực pháp lý về các biện pháp phòng vệ thương mại, hỗ trợ ngoại thương để nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ hội nhập...

Trả lời câu hỏi của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị ban soạn thảo rà soát, làm rõ mối quan hệ của dự thảo luật này với Luật thương mại, Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú cho biết hiện nay Luật thương mại chỉ chủ yếu điều chỉnh mối quan hệ thương nhân với thương nhân, mối quan quan hệ với nhà nước, quản lý nhà nước, đề cập rất mờ nhạt; các quy định chủ yếu là khung, nêu khái niệm, các quy định cụ thể nằm ở các văn bản dưới luật; quản lý nhà nước chưa được quy định bao quát...

Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú nói nếu dự thảo Luật quản lý ngoại thương được Quốc hội thông qua, sẽ bãi bỏ 7 điều và 3 khoản trong số 324 điều của Luật thương mại.

Dự thảo Luật quản lý ngoại thương bao gồm 8 Chương, 114 Điều./.