Cuộc chiến chống “giải mã hải quan” thực sự nóng lên vào những ngày giáp Tết Tân Mão khi lực lượng hải quan phải đối mặt với những thủ đoạn hết sức tinh vi của các đối tượng buôn lậu.

Choáng váng với thủ đoạn dân buôn

Ngồi trong căn phòng nhỏ của Đội kiểm soát số 1, Chi cục Hải quan Móng Cái, Đội trưởng Lý Trần Tuấn trầm ngâm mãi với câu chuyện các đối tượng buôn lậu đang cố gắng để “giải mã” hoạt động của anh em hải quan.

“Bây giờ, anh em cứ ra khỏi cổng, y như rằng sẽ có ba, bốn đối tượng 'chim mồi' tỏa đi báo cho các đầu nậu. Nhưng đấy thật ra chỉ là bước đầu,” anh Tuấn tâm sự.

Với kinh nghiệm nhiều năm gắn bó với những con đường hun hút vùng biên Việt – Trung, anh Tuấn bảo, khó khăn nhất của anh em ở đây là phải tìm cách “nắm lại thóp” buôn lậu, tránh để chúng “bắt bài.”

Đội trưởng Tuấn kể rằng, trước kia, hàng lậu được cửu vạn cõng theo đường mòn đến các điểm tập kết xung quanh thành phố rồi đưa lên ôtô chuyển vào sâu nội địa. Tuy nhiên, giờ mánh chuyển hàng của các đầu nậu đã được “lên đời” cả. Giờ, mấy tay trùm buôn lậu ở mảnh đất vùng biên đều dùng điện thoại di động cùng bộ đàm định vị GPRS. Hễ có động, đám “chim lợn” ngay lập tức sẽ bắn thông tin về cho đám đầu nậu chỉ đạo dân cửu vạn phi tang hàng.

Đau đầu nhất theo các cán bộ hải quan ở đây là tình trạng hàng bị thẩm lậu do chính những người dân sinh sống xung quanh khu vực biên giới.

Nói đoạn, anh Tuấn kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện chỉ có dân trong nghề mới nghĩ ra.

Gần đây, trong một lần kiểm tra, Đội 1 đã phát hiện một lô điện thoại được giấu kín trong gánh rau rong của người một người phụ nữ khắc khổ.

“Nếu không tinh ý, những đối tượng này rất dễ đưa hàng kém chất lượng vào nội địa,” anh Tuấn nói.

Việc những đầu nậu lớn xé hàng, vươn vòi vào từng nhà tại vùng biên dài hơn 200 cây số này càng khiến cho công tác chống buôn lậu khó khăn hơn bao giờ hết. Người dân, để có thể trở thành một “cửu vạn chuyên nghiệp” buộc phải bỏ ra một số tiền đặt cọc có khi cao gấp ba, bốn lần giá trị hàng vận chuyển. Bởi vậy mới có chuyện, anh em hải quan đi bắt hàng lậu... cứ như đi đánh trận.

Anh Quân, Đội phó đội 1, cười ha hả khi nhắc lại những chuyến đi bắt hàng lậu của mình.

“Anh em ai cũng quần áo chuyên dụng, bốt cao đến tận gối, mũ bảo hiểm đội đầu nhưng gặp dân cửu anh em cũng phải tính toán thật kỹ. Bởi vì họ sẵn sàng đổ máu để cướp lại hàng,” anh Quân tâm sự.

Như lần bắt hàng mới đây nhất trên quốc lộ 18 chạy từ thành phố Móng Cái qua Đầm Hà về Hạ Long. Trong chuyên án này, mặc dù đã chặn được xe hàng nhưng khi đang tiến hành kiểm tra, bỗng nhiên từ bốn phía, một loạt xe máy rú ga lao thẳng về phía hiện trường.

Trong một khắc, cả một đoạn ngắn quốc lộ 18 sáng rực đèn. Kẻ nào kẻ nấy hùng hổ, tay cầm gậy gộc, dao kiếm, đe dọa lực lượng chức năng.

“Gặp những tình huống này, anh em buộc phải gọi sự hỗ trợ từ phía công an. Nhưng nếu căng quá, anh em cũng đành chịu,” anh Quân thành thật.

Phức tạp nhất là hầu hết những chủ nậu lớn luôn ẩn mặt sau những vụ ầm ĩ này. Chúng nằm im, nhấc máy điều quân, sẵn sàng bỏ hàng khi cần thiết. Không hiếm trường hợp, các cán bộ trong quá trình truy đuổi rõ ràng thấy đối tượng cắt dây để kiện hàng rơi xuống, bỏ của chạy lấy người nhưng không có cách nào truy ra được nguồn gốc. Rất nhiều hàng thu được mà không có chủ.

Những “mé cả” lớn

Kể về những vụ án đã phá trong năm 2010, Đội trưởng Lý Trần Tuấn nhắc ngay đến vụ bắt giữ gần 1.000 chai rượu Ballantines 21 lậu trị giá ngót ngét vài tỷ đồng. Theo đánh giá của anh, đây là chuyên án tiêu biểu nhất trong việc chống "giải mã" hải quan.

Những ngày cuối năm 2010, trong lời đồn thổi của cư dân Móng Cái rộ lên một tổ chức chuyên vận chuyển rượu lậu từ Trung Quốc qua Móng Cái rồi chuyển vào nội địa. Xác minh thực tế, lực lượng chức năng đã lần ra dấu vết của một đường dây vận chuyển rượu nhập lậu có quy mô cực kỳ lớn ngay trong lòng địa bàn Móng Cái.

Với thủ đoạn xé nhỏ hàng thành nhiều phần sau đó dùng xe máy vận chuyển qua các đường mòn để qua mắt lực lượng chức năng, những kiện hàng này được tập trung tại một số khu vực thuộc xã Đường Hoa (Hải Hòa-Quảng Ninh), khi đã đủ hàng chúng sẽ xếp vào container vận chuyển về Hải Phòng sau đó đưa sâu vào nội địa.  

Lịch trình của chúng không hề đơn giản, thường xuyên thay đổi điểm tập kết cũng như thời gian nhập hàng lên container. Để nắm chắc được đường đi nước bước của nhóm buôn lậu này, những “công tác viên hải quan” đã phải bám sát đối tượng 24/24 suốt trong thời gian rất lâu.

Ở phía ngược lại, theo nguồn tin bí mật, các đối tượng buôn lậu cũng đã lên một kế hoạch hết sức chi tiết hòng qua mắt lực lượng chức năng. Một mặt, chúng cắt người "ăn dầm nằm dề" trước cổng trụ sở của đội. Mặt khác, cử một nhóm liên tục xé lẻ hàng lậu và vận chuyển qua các bến đò vùng biên vào nội địa.

“Để đảm bảo bí mật cho chuyên án và đánh lạc hướng 'chim mồi,' trong những lần đi trinh sát, anh em phải mặc thường phục, bám theo cánh xe tải đường dài, cũng là những cộng tác viên hải quan để thâm nhập,” một điều tra viên chia sẻ.

Cũng có lúc, anh em phải “tung hỏa mù” bằng cách, cho một cánh lái xe của Chi cục đi trước để hút tai mắt của dân buôn, sau đó, anh em mới chia nhau đi xe máy đi thực địa.

Ròng rã như thế suốt hơn một tháng trời, lực lượng "chim mồi" cũng rụng rơi dần vì tình hình tại đội yên ắng quá. Cùng lúc này, ở phía bên kia biên giới, hai cộng tác viên hải quan đã thâm nhập được vào đường dây cửu vạn vận chuyển hàng qua sông Ka Long. Theo tin báo, đầu tháng 10/2010, có khả năng chủ nậu sẽ điều xe “vớt” hàng lẻ chạy thẳng vào nội địa. Tuy nhiên, thời gian chính xác vẫn còn là một ẩn số.

Đúng đêm ngày 8/10/2010, khi chuẩn bị bước vào giấc ngủ, Đội trưởng Lý Trần Tuấn nhận được cuộc gọi khẩn cấp thông báo hàng đang được tập kết, chuẩn bị chạy dọc quốc lộ 18 về Hạ Long. Ngay lập tức, hai mũi tác chiến được triển khai.

Từ phía thành phố Móng Cái, anh em hải quan Đội 1 bí mật dùng xe biển trắng nhanh chóng xuất phát theo hướng quốc lộ 18. Trong khi đó, từ Hạ Long, nhận được yêu cầu hỗ trợ, các cán bộ Đội 2 cũng nhanh chóng lên đường. Một thòng lọng đang được thắt chặt dần chờ mẻ cá lớn.

Mặc dù bám rất sát xe hàng nhưng anh em Đội 1 cũng gặp rất nhiều khó khăn. Chiếc container màu trắng cứ chạy được chừng vài chục kilômét lại ngay lập tức dừng lại, vờ như để nghỉ nhưng thực chất là nhằm thăm dò và cắt đuôi nếu có. Lúc này, anh em hải quan buộc phải hoặc phóng vượt lên trước và để lại một người khóa đuôi, hoặc tấp nhanh vào lề đường, tắt đèn kín mít.

Cũng chính trong những lần dừng xe này, biển sổ cũ sẽ nhanh chóng được tháo bỏ, chiếc xe trong một chốc đã được phù phép thành hoàn toàn mới. Vì thế, để có thể hốt gọn mẻ lưới lớn này, theo anh Tuấn, cần nhất là sự tỉnh táo và kiên trì.

Lúc này, điện thoại của tất cả anh em cũng liên tục rung chuông để thông báo về biển số mới, tốc độ di chuyển cho đầu Hạ Long để kịp thời đón lõng. Không khí đang nóng lên hơn bao giờ hết.

Sau nhiều giờ theo dõi, đến đúng 3 giờ 30 phút ngày 9/10, mặc dù đã khoác lên mình biển số mới là 16N – 1901, nhưng chiếc xe vẫn bị chặn lại ở đoạn Dốc Khế, phường Hà Tu - Hạ Long.

Khi kiểm tra, tất cả đều ngỡ ngàng vì mẻ lưới lần này quá lớn. Toàn bộ số hàng được thu giữ bao gồm 960 chai rượu Ballentines 21 loại 70ml/chai do nước ngoài sản xuất và một số đồ chơi trẻ em có nguồn gốc từ Trung Quốc. Tổng trị giá của chuyển hàng này lên tới hơn 1,5 tỷ đồng.

Ngay lập tức, anh em phải nhấc máy gọi điện cho lực lượng 113 Hạ Long cùng hỗ trợ bảo vệ hiện trường.

“Theo kinh nghiệm, với những lô hàng lớn như thế này, giới buôn sẽ liều mình cướp hàng bằng được. Có khi, chủ nậu còn thuê cánh nghiện hút quyết sinh tử chỉ để giành lại một phần hàng,” anh Tuấn chia sẻ.

Cũng theo anh Tuấn, càng giáp Tết Tân Mão, số lượng vụ án thu bắt giữ hàng buôn lậu càng tăng lên. Gần đây nhất, tại khu vực phường Hải Yên, thành phố Móng Cái, Đội kiểm soát Hải quan số 1 phục và phát hiện một nhóm đối tượng vận chuyển hàng nhập lậu qua biên giới. Số hàng thu được là 32 thùng rượu Chivasregal 18 và 4.000 bao thuốc lá mang nhãn hiệu Vinataba.

Theo đánh giá của công an thành phố Móng Cái thì “trong giai đoạn giáp Tết Nguyên đán, tội phạm buôn lậu pháo tăng một cách đột biến." Cũng chính vì điều này mà lực lượng chức năng đã phải căng mình hơn trong cuộc chiến chống lậu. Tính riêng trong năm 2010, trên địa bàn Móng Cái đã có tới 129 vụ buôn lâu bị bắt giữ ở mọi mặt hàng, trong đó số lượng vụ án về buôn lậu pháo cũng chiếm một phần rất đáng kể.

Để thực hiện tốt công tác chống buôn lậu này, lực lượng chức năng đang phải căng mình ra chống chọi với những thủ đoạn tinh vi hơn bao giờ hết./.

Bài 3: Hải quan bắt hàng lậu, dân buôn bắt... hải quan