Ross Ulbricht, người sáng lập Silk Road, người đã bị kết án tù chung thân vào ngày 29/5/2015. (Nguồn: businessinsider.com) 

Cuốn sách "American Kingpin: The Epic Hunt for the Criminal Mastermind Behind the Silk Road" của Nick Bilton, trong đó kể lại câu chuyện nổi tiếng về Ross Ulbricht, hay còn được biết đến với cái tên "Dread Pirate Roberts" và Silk Road, trang web chợ đen chuyên bán các loại thuốc bất hợp pháp và những mặt hàng nguy hiểm khác.

Tháng 5/2015, Ulbricht, khi đó 31 tuổi, đã phải chịu án tù chung thân do phạm 7 trọng tội, trong đó có buôn lậu thuốc trên mạng Internet, âm mưu buôn lậu ma túy, điều hành tổ chức tội phạm đang hoạt động, tấn công máy tính và rửa tiền.

Mặc dù còn bị buộc tội cố tình thuê mướn và trả tiền cho nhiều hơn 1 vụ giết người, song tội này đã được xóa khỏi bản cáo trạng.

Các công tố viên và luật sư cũng đã nói rằng những tội danh này chưa bao giờ thực sự diễn ra.

[CEO DesignBold: Khởi nghiệp phải làm như cách của… hacker]

Cuốn sách được viết như một cuốn tiểu thuyết, kể lại những gì đã biến một Ulbricht trẻ tuổi, thông minh, tốt bụng và có giáo dục trở thành Dread Pirate Roberts – đó là mật hiệu của người điều hành trang web Silk Road – và các cơ quan thực thi luật pháp đã truy đuổi hắn ra sao.

Những thành viên chủ chốt của Silk Road cũng đã bị bắt và ngồi tù, trong đó có 2 đặc vụ thực thi pháp luật vốn được phân công giúp bắt giữ Ulbricht.

Mặc dù Bilton đã không phỏng vấn Ulbricht để viết cuốn sách này, song ông đã tận dụng nguồn thông tin khổng lồ về vụ việc này cũng như phỏng vấn nhiều nguồn tin then chốt khác để khám phá suy nghĩ của Ulbricht.

Ông đã vẽ nên hình ảnh một thanh niên trẻ, có lý tưởng, theo chủ nghĩa tự do, hoàn toàn tin chắc rằng mình đang giúp ích cho xã hội với công ty startup bất hợp pháp của mình, và con đường dẫn tới cuộc sống của một kẻ ngoài vòng pháp luật của hắn. Một số phần trong cuốn sách mô tả việc điều hành một trang web tội phạm có tổ chức dường như không khác gì việc khởi tạo một startup công nghệ.

Ulbricht đã tạo ra một công ty và một cộng đồng "được thúc đẩy bởi sứ mệnh."

Theo cuốn sách, Ulbricht đã sử dụng mật danh Dread Pirate Roberts và viết những bài viết dài để khích lệ nhân viên của mình về sứ mệnh của Silk Road.

“Chính phủ không có quyền nói với người dân về những gì họ có thể và không thể đưa vào cơ thể họ,” Ulbricht viết, theo các tài liệu được coi là bằng chứng trong vụ việc này.

Thông qua các bài viết trên trang web, Dread Pirate Roberts đã tuyên bố rằng sứ mệnh của trang web là buôn bán các loại thuốc gây nghiện một cách rộng rãi đến mức bằng cách nào đó chính phủ sẽ buộc phải hợp pháp hóa tất cả các loại thuốc gây nghiện.

Hắn thuê những người có cùng quan điểm với mình.

Khi Silk Road bắt đầu buôn lậu những mặt hàng không thuộc nhóm thuốc gây nghiện – chẳng hạn như súng ống hay các bộ phận cơ thể - hắn vẫn khăng khăng rằng mình đang làm điều đúng đắn.

“Hãy để thị trường quyết định, chứ không phải chính phủ,” hắn đã nói, theo trích dẫn trong cuốn sách.

Không phải nhân viên nào của Ulbricht cũng bị thuyết phục bởi sự đúng đắn của nhiệm vụ này. “Xét cho cùng họ vẫn là những kẻ buôn bán chất gây nghiện,” một nhân viên đã nói với hắn, cuốn sách kể lại.

Theo cuốn sách, Ulbricht có vẻ không đồng tình chút nào. “Chúng ta có nhiệm vụ biến đổi nền văn minh của loài người,” hắn viết cho các nhân viên của mình.

Sau vụ xử án, trong lá thư xin khoan hồng của mình, hắn vẫn bảo vệ niềm tin của mình, nhưng thú nhận rằng hắn đã thấy hối hận đối với một số hành động của mình.

Đến đây, cuốn sách sẽ khiến cho người đọc đang đọc được suy nghĩ của một người giỏi biện minh và tìm ra lý lẽ đến mức hắn tự lừa dối bản thân về những lý tưởng của mình cũng như vai trò của mình trong thế giới.

Hắn đã có những sai lầm ngay từ đầu, khiến các khách hàng khó chịu

Cuốn sách cho biết Ulbricht đã tự học lập trình, và với sự thiếu hiểu biết của một “tay mơ,” hắn đã có những sai lầm lớn về an ninh. Khi trang web của hắn ngày càng trở nên khét tiếng và thành công hơn về tài chính, nó đã trở thành mục tiêu thường xuyên của các cuộc tấn công mạng.

Ulbricht cũng dành nhiều thời gian xử lý những lời phàn nàn về dịch vụ khách hàng, hay những xung đột giữa các thành viên trong cộng đồng, cuốn sách cho biết. Chẳng hạn, kế hoạch gia tăng lợi nhuận bằng việc thay đổi cấu trúc giá cả của Silk Road đã kích động một cuộc nổi dậy từ phía khách hàng của trang web.

Điều này nghe rất giống những vấn đề mà bất kỳ công ty mới thành lập nào cũng có thể gặp phải - nếu tạm thời quên đi rằng đây thực ra không phải là một công ty, mà là một chợ đen.

Nhưng Ulbricht lại có những lựa chọn mà hầu hết các CEO công nghệ không bao giờ cân nhắc, chẳng hạn như trả các món tiền chuộc mà các hacker yêu cầu, như thể đó là một chi phí tiêu chuẩn để hoạt động vậy.

“Những người bạn ngoài đời của hắn đã nói những điều như, 'Sao cậu không thử ý tưởng kinh doanh này, hay ứng dụng này?' và Ross sẽ chỉ nói 'Ý tưởng hay đấy. Tớ sẽ nghĩ về nó,'" cuốn sách viết.

"Nhưng, như hắn đã nói với các nhân viên của mình qua trang web, hắn chỉ muốn thét lên với họ rằng “Vì tớ đang vận hành một tổ chức tội phạm nhiều triệu USD!!!!"

Và hắn bắt đầu tin vào những lời cường điệu của chính mình.

Cuốn sách cho biết Silk Road đã phát triển mạnh cho tới khi trở thành một công việc kinh doanh trị giá khoảng 1,2 tỷ USD, và giá trị của Ulbricht được cho là đã tăng vọt lên mức hàng chục triệu USD.

Đó là lúc tình hình xấu đi.

Khi Dread Pirate Roberts tin rằng một trong số những nhân viên của hắn đã ăn trộm, hắn được cho là đã chi 80.000 USD để sát hại người này.

Nhưng vụ giết người đã được làm giả, cũng như những vụ khác mà hắn bị buộc tội là đã ra lệnh và trả tiền, theo hồ sơ vụ án.

Nhưng khi đó, hắn không hề hay biết điều này.

“Chính hành động lấy đi tính mạng của một người khác, hoặc ít nhất niềm tin rằng hắn đã làm được như vậy, đã cho DPR cảm giác về quyền lực và sự kiểm soát mà hắn chưa từng cảm nhận bao giờ,” Bilton viết. “Kẻ cầm đầu Silk Road đã bắt đầu đòi hỏi nhiều hơn.”

Khi Ulbricht bị kết án tù chung thân mà không có quyền được trả tự do, đã có những quan điểm cho rằng án tù quá nặng, mặc dù Silk Road được cho là đã gây ra cái chết của ít nhất một thiếu niên do dùng thuốc gây nghiện quá liều.

Nhưng sau khi đọc xong cuốn sách, bản án có vẻ hợp lý hơn. Theo cách nào đó, việc điều hành một trang web của một tổ chức tội phạm có những điểm tương đồng kỳ lạ với việc điều hành một công ty start-up thành công ở Thung lũng Silicon, nhưng có một số khác biệt lớn. Lớn nhất trong số đó chính là việc bạn rất có thể phải dành phần còn lại của cuộc đời mình trong tù./.