Ô nhiễm môi trường tại làng nghề sản xuất giấy Phong Khê, tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Hùng Võ/Vietnam+)

Chiều nay, 29/9, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức lễ công bố báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2011-2015, nhằm phác họa bức tranh môi trường Việt Nam với mối hiểm họa ô nhiễm trên các lĩnh vực như đất đai, nguồn nước, không khí, rác thải, biến đổi khí hậu và thiên tai.

Tại lễ công bố, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân cho biết, việc công bố báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia trong 5 năm qua có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng phát thải các bon thấp, xanh và bền vững.

Tuy nhiên, thực tế đáng buồn là, công tác bảo vệ môi trường tại hầu hết các địa phương trên cả nước vẫn còn nhiều tồn tại, bất cập; môi trường vẫn đang đứng trước nhiều vấn đề cấp bách cần giải quyết, nhất là trong bối cảnh hạn hán, khô hạn và hoang mạc hóa do tác động cực đoan của thời tiết và biến đổi khí hậu đang ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Diễn giải rõ hơn về những khoảng tối trong “bức tranh môi trường,” Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân thẳng thắn cho biết: Hiện nay, hoạt động khai thác khoảng sản ở nhiều địa phương còn thiếu sự quản lý chặt chẽ; một số nơi chạy theo lợi ích kinh tế trước mắt, xem nhẹ công tác bảo vệ môi trường trong khi chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe đang làm gia tăng các điểm nóng về ô nhiễm môi trường.

Trong khi đó, việc người dân sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật tràn lan đang khiến ô nhiễm môi trường nông thôn ngày càng gia tăng, thậm chí một số nơi rất nghiêm trọng. Nhiều khu công nghiệp xả thải, làng nghề hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao cũng đã và đang “đầu độc” môi trường.

Điển hình như, sự cố ô nhiễm môi trưởng biển do Công ty Trách nhiệm hữu hạn Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh gây hiện tượng cá chết hàng loạt tại 4 tỉnh ven biển miền Trung vào tháng Tư vừa qua được đánh giá là sự cố ô nhiễm đặc biệt nghiêm trọng.

Trước thực tế nêu trên, Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân cho biết, sau lễ công bố, báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2011-2015 sẽ được gửi tới các cơ quan của Đảng và Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ và tuyên truyền, phổ biến rộng rãi tới mọi tầng lớp nhân dân, toàn thể xã hội để phục vụ cho quá trình hoạch định chính sách phát triển, đẩy mạnh công tác bảo vệ môi trường, hướng tới sự phát triển đất nước một cách bền vững và thịnh vượng.

“Ngoài ra Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng sẽ triển khai cơ chế theo dõi, đánh giá kết quả tham khảo, vận dụng những khuyến nghị của Báo cáo, tiếp tục nghiên cứu và làm sâu sắc hơn, bổ sung cho các báo cáo chuyên đề về hiện trạng môi trường những năm tiếp theo,” Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân nhấn mạnh./.

Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2011 - 2015 dài 244 trang với 10 chương. Chương 1 là những vấn đề liên quan đến hoạt động phát triển kinh tế-xã hội và sức ép đối với môi trường. Chương 2 trình bày về các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu. Chương 3 nêu lên hiện trạng chất thải rắn, những vấn đề còn tồn tại trong công tác thu gom, vận chuyển và xử lý.

Từ chương 4 đến chương 6 báo cáo tập trung vào việc phân tích diễn biến chất lượng môi trường nước (nước mặt, nước ngầm, nước biển), không khí và đất. Chương 7 đề cập đến hiện trạng, diễn biến đa dạng sinh học và công tác quản lý đa dạng sinh học. Chương 8 là các vấn đề liên quan tới tác động của ô nhiễm môi trường đến các hoạt động phát triển kinh tế-xã hội.

Chương 9 và chương 10 tập trung vào các nhóm vấn đề quản lý môi trường, tổng kết lại những vấn đề nổi cộm, những thách thức và cơ hội đối với công tác bảo vệ môi trường trong giai đoạn mới, đưa ra những định hướng, đề xuất nhiệm vụ, giải pháp cấp bách đối với công tác bảo vệ môi trường.