Các bộ Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Thừa Thiên-Huế phun thuốc diệt muỗi phòng chống dịch bệnh tại Thành phố Huế. (Ảnh: Hồ Cầu/TTXVN)

Ngày 31/7, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, tại Việt Nam, bệnh sốt xuất huyết lưu hành ở hầu hết các tỉnh, thành phố và thường tăng cao vào các tháng mùa mưa.

Trong những tuần gần đây đã ghi nhận các trường hợp mắc bệnh tập trung tại một số tỉnh, đặc biệt tại 4 tỉnh Tây Nguyên (Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai, Kon Tum) và một số tỉnh khu vực miền Nam, miền Trung (An Giang, Đồng Tháp, Thành phố Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Định...). 

Nguyên nhân số ca mắc bệnh sốt xuất huyết tăng, đặc biệt là ở khu vực Tây Nguyên là do đang vào mùa mưa. Vào thời điểm này năm trước, dịch bắt đầu gia tăng, đạt đến đỉnh vào những tháng cuối năm 2015, sau đó giảm dần và đuôi dịch tiếp tục kéo dài sang những tháng đầu năm 2016.

Đồng thời, năm 2016, hiện tượng El nino xảy ra tại Việt Nam làm tăng nhiệt độ trung bình của môi trường là điều kiện cho muỗi phát sinh phát triển.

El nino gây hạn hán trên diện rộng khiến các gia đình tăng việc trữ nước bằng các dụng cụ tạo thuận lợi cho muỗi đẻ trứng. Thêm vào đó, khu vực Tây Nguyên không phải vùng lưu hành sốt xuất huyết phổ biến trong những năm qua nên miễn dịch đối với sốt xuất huyết của quần thể ở mức thấp và khi xuất hiện dịch thì sẽ lây lan và bùng phát nhanh. 

Trong khi đó, phần lớn người dân trong khu vực này là người dân tộc ít người, dân trí còn thấp, chưa chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống dịch. Qua kiểm tra thực tế tại khu vực này cho thấy, rất nhiều hộ dân còn sử dụng dụng cụ/bể chứa nước sinh hoạt không đậy nắp, nhiều lốp (vỏ) xe công nông cũ không còn sử dụng để ngoài vườn, chai lọ, chum vại và các vật linh tinh chứa nước đọng không được xử lý nên muỗi vào đẻ trứng và nhiều lăng quăng/bọ gậy phát triển. 

Ngoài ra, tình trạng đô thị hóa và di biến động dân số khu vực Tây Nguyên gia tăng; mạng lưới y tế còn mỏng, chưa nhiều kinh nghiệm trong phòng chống sốt xuất huyết; kinh phí chống dịch, đặc biệt phòng chống bệnh sốt xuất huyết từ đầu năm 2016 của Trung ương chưa được cấp, kinh phí các địa phương rất hạn chế nên việc đáp ứng yêu cầu chống dịch gặp rất nhiều khó khăn.

Đặc biệt, sự vào cuộc của chính quyền các cấp, các ban, ngành đoàn thể và người dân chưa thật chủ động, tích cực trong công tác phòng chống dịch sốt xuất huyết. 

Cục Y tế dự phòng nêu rõ: Theo thông báo của Tổ chức Y tế thế giới năm 2016, tình hình sốt xuất huyết đang tiếp tục diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng tại nhiều quốc gia trong khu vực châu Á​-Thái Bình Dương và châu Mỹ La tinh. 

Trước diễn biến phức tạp của tình hình dịch bệnh trong khu vực và trên thế giới, Bộ Y tế đã có dự báo trước sự gia tăng sốt xuất huyết nếu không triển khai tích cực và đồng bộ các biện pháp phòng chống.

Ngay từ đầu năm, Bộ Y tế đã chỉ đạo, triển khai quyết liệt để hạn chế tối đa số trường hợp mắc bệnh và tử vong; đồng thời, ban hành kế hoạch phòng chống dịch năm 2016, tăng cường giám sát chặt chẽ tình hình, chỉ đạo công tác chống dịch kịp thời.

Bộ Y tế đã tổ chức phát động chiến dịch mẫu “Người dân tự diệt muỗi, lăng quăng phòng chống dịch bệnh do vi rút Zika, bệnh sốt xuất huyết” tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Sau đó, chiến dịch đã được nhân rộng tới 55 tỉnh, thành phố. Bộ Y tế cũng đã tổ chức 8 đoàn công tác đi kiểm tra công tác phòng chống dịch sốt xuất huyết tại 16 tỉnh trọng điểm. 

Trước tình hình sốt xuất huyết gia tăng trong những tháng mùa mưa, Bộ Y tế đã đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân 10 tỉnh, thành phố có số trường hợp mắc và tử vong do sốt xuất huyết cao cần tiếp tục quan tâm, chỉ đạo các hoạt động phòng chống sốt xuất huyết tại địa phương.

Đồng thời, Bộ Y tế tiếp tục tổ chức 8 đoàn công tác kiểm tra, chỉ đạo công tác phòng chống dịch sốt xuất huyết tại 18 tỉnh trọng điểm ngay trong tháng 7 và tháng 8/2016; trong đó, quan tâm đặc biệt đến xử lý các dụng cụ chứa nước không đúng quy định, vỏ lốp xe công nông và các vật dụng phế thải chứa ổ bọ gậy; chỉ đạo các địa phương tiếp tục duy trì chiến dịch "Người dân tự diệt muỗi, lăng quăng để phòng bệnh sốt xuất huyết” tăng cường các hoạt động truyền thông và sẵn sàng vật tư, trang thiết bị phòng, chống dịch bệnh. 

Cục Y tế dự phòng nhấn mạnh: Hiện nay, việc phòng chống bệnh sốt xuất huyết còn gặp khó khăn do bệnh chưa có vắc xin phòng bệnh cũng như chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Do đó, sự tham gia tích cực và chủ động của cộng đồng, của hộ dân, sự chung tay của các ban, ngành đoàn thể; đặc biệt, sự quan tâm chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc của các cấp chính quyền, trong đó có đầu tư kinh phí từ nguồn ngân sách địa phương cho công tác phòng chống dịch là yếu tố hết sức quan trọng để khống chế và kiểm soát bệnh này tại các địa phương trên cả nước…/.