Đại biểu Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội (Ảnh: Đức Duy/Vietnam+)

​Về cơ bản, các đại biểu quốc hội đều thống nhất với báo cáo đánh giá về tình hình kinh tế-xã hội của Chính phủ về những thách tích nổi bật trong điều hành kinh tế vĩ mô cũng như kiểm soát tốt được lạm phát. Đáng chú ý, GDP năm 2015 ước đạt trên 6,5%, cao nhất trong 5 năm qua và quan trọng hơn là niềm tin vào môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện.

Tuy nhiên, nhiều đại biểu cũng tỏ ra băn khoăn về các chỉ tiêu kinh tế dài hạn nhằm đảm bảo yếu tố tăng trưởng bền vững. Đây cũng là những thách thức trong việc hoạch định chính sách vĩ mô cũng như tái cơ cấu nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đã hội nhập sâu với thế giới.

Để có cách nhìn tổng quan về vấn đề này, VietnamPlus xin tổng hợp lại một số ý kiến của các đại biểu Quốc hội trong phiên Thảo luận tình hình kinh tế xã hội tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 13, diễn ra ngày 22/10.

Đại biểu Mai Xuân Hùng (đoàn Thanh Hóa): Kế hoạch đặt ra đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa là rất khó đạt được, nếu không có những giải pháp đột phá thì phải đến ngoải năm 2035 nước ta mới làm được điều này, như thế sẽ chậm hơn khoảng 10 năm so với kế hoạch đặt ra ban đầu.

Doanh nghiệp trong nước chưa tận dụng được nội lực và các cơ hội do hội nhập mang lại, sản phẩm hàng hóa của nước ta chống bán phá giá, bị phạt ở nhiều quốc gia cho thấy môi trường cạnh tranh chưa được coi trọng.

Tăng trưởng kinh tế của khối doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI) chiếm tỷ trọng lớn, trên 20% GDP là không ổn thỏa nếu có biến động liên quan đến nhà đầu tư. Trong khi việc chuyển hướng chính sách thu hút đầu tư vẫn còn ít được coi trọng.

Các doanh nghiệp cần linh hoạt, chủ động tham gia vào chuỗi sản xuất, tạo thị trường. Hội nhập phải đi đôi với hoàn thiện thể chế chính sách, đưa các luật vào cuộc sống còn chậm, khai thác tiềm năng khác biệt tạo lợi thế cạnh tranh gữa các vùng và gắn với đột phá chiến lược.

Đại biểu Bùi Sỹ Lợi (đoàn Thanh Hóa): Sau kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa 13, Quốc hội đã có sự điều chỉnh kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm đến nay cơ bản đã đạt được. Có thể thấy rõ nhất trong việc kiềm chế lạm phát giảm từ 18,3% năm 2011 xuống còn 2% trong năm 2015, đây là việc điều chỉnh kinh tế vĩ mô rất đáng được đánh giá cao.

Tuy nhiên, cũng cần phải lưu ý tới những chỉ tiêu trong 5 năm qua, đã có 9/26 chỉ tiêu không đạt. Vấn đề là trong 9 chỉ tiêu không đạt lại đánh giá chất lượng của nền kinh tế như tăng trưởng GDP hay bội chi ngân sách… đòi hỏi cần xem xét việc đầu tư có đúng mục tiêu hay không, có đúng trọng điểm và có hiệu quả hay không?

Đại biểu La Ngọc Thoáng (đoàn Cao Bằng): Kinh tế nước ta năm nay tăng trưởng cao hơn so với những năm gần đây là tín hiệu đáng mừng. Tuy nhiên, một điều đặt ra là tuy xuất khẩu của ta có tăng nhưng chủ yếu thuộc về các doanh nghiệp FDI, điều này cho thấy các doanh nghiệp trong nước chưa phát huy được hết tiềm năng.

Đặc biệt, trong kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 2016-2020, chúng ta cần đặt ra một số vấn đề cụ thể về xây dựng nông thôn mới, kế hoạch này có lẽ phải có cách tiếp cận khác. Nếu cứ tiến hành theo 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới áp dụng chung cho các vùng miền có lẽ là không phù hợp.

Nông thôn miền núi mà làm đường nội đồng là cả một vấn đề lớn cần xem xét. Đặt tỷ lệ xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tới đạt 50% số xã là quá cao, khó có thể đạt được, bởi hiện nay mới chỉ đạt được khoảng 20% xã nông thôn mới, lại phát triển ở những vùng có điều kiện phát triển kinh tế, tới nay xây dựng nông thôn mới ở những vùng khó khăn với chỉ tiêu này là rất khó khả thi.

Đại biểu Trần Sơn Hà (đoàn Hà Nội): Việc tăng số lượng các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam thời gian qua cho thấy sự tin tưởng vào hệ thống chính trị cũng như môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.

Trong báo cáo của Chính phủ cũng có những đánh giá chưa hết về phát triển kinh tế bền vững. Cụ thể về vấn đề môi trường được đặt ra rất lớn, khi có những dự án khi chấp nhận đầu tư vào chưa quan tâm thật sâu sắc và đầy đủ đến công tác bảo vệ môi trường do đó đã để lại những hậu quả về môi trường rất đáng lo ngại. Nếu tính hiệu quả kinh tế so với hiệu quả làm ra là chưa tương xứng.

Ngoài ra, công tác quản lý khai thác tài nguyên của chúng ta còn hạn chế. Quản lý và sử dụng tài nguyên để phát triển kinh tế, tuy nhiên không phải cứ khai thác tài nguyên để phát triển một cách tuyệt đối dẫn đến hao kiệt nguồn tài nguyên. Ở tất cả các địa phương, việc thu ngân sách chủ yếu nhằm vào các nguồn thu liên quan đến đất đai là chính như đấu thầu, giao các dự án, đền bù giải phóng mặt bằng… là những thể hiện tính không bền vững trong quá trình phát triển kinh tế.

Việc nợ công của nước ta đã lên tới mức 61,3% có liên quan đến nợ nước ngoài của quốc gia là 41,5% và cho rằng, mặc dù cần vay vốn để đầu tư phát triển, nhưng cũng phải tính đến nguồn vay đó phải có cơ sở để hoàn trả, đồng thời bảo đảm hiệu quả của đồng vốn vay./.