Sinh ra và lớn lên trong bối cảnh đất nước trải qua những cuộc chiến khốc liệt đánh đuổi giặc ngoại xâm thống nhất đất nước, Tiến sĩ Trần Công Trục-nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ thấu hiểu giá trị của hai chữ độc lập-tự do.

Nhân kỷ niệm 70 năm Quốc khánh (2/9/1945-2/9/2015), vị chuyên gia dành cả đời nghiên cứu về chủ quyền biên giới lãnh thổ đã chia sẻ với phóng viên VietnamPlus về ngày trọng đại này.

Tiến sĩ Trần Công Trục, Nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ. (Ảnh: Tùng Lâm/Vietnam+)

Tiến sĩ Trần Công Trục: Nói đến ngày Quốc khánh 2/9/1945 thì bất kỳ người Việt Nam nào, đặc biệt người có quá trình sống và làm việc gắn bó với đất nước đều thấy tự hào và ý nghĩa.

Năm nay, ngày Quốc khánh lại càng có ý nghĩa khi trải qua 70 năm, chúng ta đang ở trong thời kỳ đất nước chuyển mình, với quan hệ quốc tế ngày càng phát triển, được nhiều bạn bè ủng hộ, giúp đỡ. 

Đặc biệt, trong ngày trọng đại của dân tộc 2/9/1945, Bác Hồ đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập mà mở đầu chính là quyền của con người, của một quốc gia độc lập. Bản Tuyên ngôn trích dẫn Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ, một nước mà hiện nay có nhiều mối quan hệ rất đặc biệt và mạnh mẽ với Việt Nam.

Về bản thân mình, dù sinh tra trước thời điểm 2/9/1945 nhưng khi ấy tôi còn quá nhỏ (3 tuổi) và sống ở Quảng Bình - rất xa Hà Nội nên không có ấn tượng gì. Thế nhưng, khi lớn lên, đi học rồi đi làm, ấn tượng của tôi về ngày Quốc khánh ngày càng sâu đậm. Mỗi khi vào dịp Quốc khánh, chúng tôi lại tự nhắc nhở mình phải học tập, nghiên cứu để đóng góp cho đất nước ngày càng hưng thịnh lên như lời dạy của Bác Hồ.

- Thưa ông, 70 năm đã qua với bao đổi thay của đất nước. Là một trong những người chứng kiến và đóng góp vào sự đổi thay đó, ông có cảm nghĩ gì?

Tiến sĩ Trần Công Trục: Nếu đem so sánh một cách máy móc những con số thì không ai có thể phủ nhận chúng ta có bước tiến rất xa so với thời kỳ 1945 trên tất cả lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học kỹ thuật…

Thế nhưng, nếu đem so sánh tốc độ tăng trưởng của Việt Nam với các quốc gia khác trong khu vực và thế giới thì chúng ta chưa hài lòng ở một số lĩnh vực. Điều này là nỗi trăn trở, suy nghĩ của mỗi người dân Việt Nam. Tôi nghĩ rằng chúng ta phải tìm ra được giải pháp để phát huy nội lực của từng con người, dù ở trong nước hay ngoài nước cùng hướng về Tổ quốc, đóng góp sức lực để Việt Nam nhanh chóng phát triển.

Tàu Trung Quốc xuất hiện trái phép trong các vùng nước xung quanh Đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. (Nguồn: Reuters)

- Cũng trong thời gian 70 năm qua, chúng ta có nhiều mối đe dọa. Vài năm trở lại đây, tình hình biển Đông trở nên căng thẳng với sự ngang ngược của quốc gia láng giềng. Theo ông, chúng ta phải làm gì để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, lãnh hải - bảo vệ máu thịt thiêng liêng của Tổ quốc?

Tiến sĩ Trần Công Trục: Một trong những ý nghĩa hết sức trọng đại của ngày Độc lập chính là việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền của đất nước, chống lại sự vi phạm của các nước khác.

Với tinh thần đó, chúng ta đã trải qua nhiều cuộc chiến đấu từ sau ngày Quốc khánh đầu tiên như kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, các cuộc chiến tranh biên giới.

Đặc biệt hiện nay, Trung Quốc đang triển khai xâm chiếm trên Biển Đông, vi phạm nghiêm trọng quyền và quy tắc trên biển. Việc làm này của Trung Quốc là vi phạm Luật pháp quốc tế, chà đạp lên các quyền và lợi ích chính đáng của Việt Nam, đặt chúng ta vào hoàn cảnh khó khăn.

Trong bối cảnh ấy, chúng ta cần phát huy truyền thống giá trị của bản Tuyên ngôn Độc lập, cần quyết tâm, làm mạnh và hiệu quả hơn nữa việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ kể cả trên biển hay đất liền.

- Ông có lời nhắn nhủ gì cho giới trẻ nhân ngày lễ trọng đại của dân tộc?

Tiến sĩ Trần Công Trục: Tôi hết sức ngưỡng mộ, đánh giá cao tiềm năng, trí tuệ, sức khỏe của giới trẻ Việt Nam. Họ là những người cực kỳ thông minh, có nhiều khả năng, có thể sánh vai nhiều thế hệ trẻ nhiều nước thế giới.

Dành cả đời nghiên cứu về biên giới, lãnh thổ, Tiến sĩ Trần Công Trục cho biết, Việt Nam hoàn toàn đủ bằng chứng chứng minh chủ quyền tại Hoàng Sa, Trường Sa. (Ảnh: Tùng Lâm/Vietnam+)

Trong điều kiện sống, sinh hoạt hiện nay, giới trẻ đang lao vào cuộc mưu sinh và đây là nhu cầu cần thiết. Thế nhưng, để sự mưu sinh đó bền vững thì các bạn trẻ cần phải nghĩ tới Tổ quốc. Nếu chúng ta chỉ tập trung mưu sinh mà quên đi việc đang sống trong bối cảnh kẻ thù nhăm nhe nanh vuốt, không cố gắng đoàn kết để tạo thành sức mạnh dân tộc thì đó là sai lầm vô cùng lớn.

Tôi mong rằng, các bạn trẻ phấn đấu bằng kiến thức, trí tuệ của mình để làm đất nước giàu mạnh lên, giữ vững giang sơn mà cha ông đã dựng xây bằng máu và mồ hôi của biết bao thế hệ…

- Xin cảm ơn ông!