Dây chuyền may mặc tại Campuchia. (Ảnh: Xuân Khu/TTXVN)

Các chuyên gia kinh tế ngành dệt may Campuchia cho rằng, thỏa thuận thương mại tự do Việt Nam-Liên minh châu Âu (EU) sắp hoàn tất sẽ không tác động nhiều đến Campuchia trong thời gian ngắn hạn, dù về lâu dài có thể sẽ gây ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của Campuchia, nước coi EU là một trong những thị trường xuất khẩu chính.

Ngày 4/8, Việt Nam và EU thông báo đã đạt được thỏa thuận nguyên tắc về tự do mậu dịch, dỡ bỏ hầu hết các loại thuế suất đánh vào các mặt hàng giao dịch giữa hai bên, trong đó có hàng dệt may và gạo, cũng là các mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của Campuchia hiện nay. Thỏa thuận này sẽ cần được các nước thành viên EU và Nghị viện EU phê chuẩn.

Tổng Thư ký Hiệp hội các nhà sản xuất may mặc Campuchia (GMAC) Ken Loo cho rằng FTA giữa Việt Nam-EU về ngắn hạn sẽ chưa tác động đến dệt may Campuchia, vì sẽ phải chờ Nghị viện EU phê chuẩn. Trên thực tế, quá trình này cũng mất một thời gian không hề ngắn, ví dụ FTA Singapore-EU dù đã đạt được thỏa thuận từ 2012 nhưng đến nay vẫn chưa được Nghị viện EU phê chuẩn. Ông Ken Loo giải thích thêm các ưu đãi thuế quan của Việt Nam cũng chỉ thực hiện từng bước trong thời gian bảy năm, kể từ khi FTA được phê chuẩn.

Bên cạnh đó, FTA giữa Việt Nam và EU quy định mặt hàng may mặc xuất khẩu từ Việt Nam phải sử dụng nguyên liệu chính là vải của Việt Nam, trong khi hàng may mặc Campuchia được ưu đãi là không khống chế xuất xứ nguồn gốc vải. Hàng hóa Campuchia xuất khẩu sang thị trường EU đang được miễn thuế theo quy chế ưu đãi dành cho các nước kém phát triển.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực may mặc Campuchia, chỉ riêng quy định khống chế nguồn gốc vải sử dụng trong mặt hàng may mặc xuất khẩu Việt Nam vào EU sẽ giảm đáng kể lợi thế cạnh tranh của Việt Nam từ các ưu đãi thuế quan mang lại từ FTA giữa Việt Nam và EU. Trong thời gian bảy năm kể từ khi FTA giữa Việt Nam và EU có hiệu lực hoàn toàn, các doanh nghiệp, công đoàn và Chính phủ Campuchia sẽ đủ thời gian để điều chỉnh chính sách phù hợp, đảm bảo tính cạnh tranh cho hàng may mặc xuất khẩu của Campuchia tại thị trường EU.

Tuy nhiên, một số chuyên gia kinh tế lại cho rằng về lâu dài, FTA giữa EU và Việt Nam sẽ tạo ra sức ép cạnh tranh lớn đối với hoạt động xuất khẩu của Campuchia, khi mà một loạt mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của Campuchia như hàng may mặc, đồ da giày, nông sản cũng là những mặt hàng xuất khẩu tiềm năng của Việt Nam. Những ưu đãi quan thuế của EU cho Việt Nam về hàng may mặc, gạo sẽ khiến Campuchia có thêm một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ tại thị trường truyền thống này.

Với 27 quốc gia thành viên, EU được coi là một trong những bạn hàng quan trọng của Campuchia. Trong năm 2014, EU là thị trường chính của hàng dệt may của Campuchia, chiếm 42% tổng lượng hàng xuất khẩu. EU cũng là thị trường tiêu thụ tới 60% sản lượng gạo xuất khẩu của Campuchia.

Trong ba tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc và giày dép của Campuchia đã đạt 1,5 tỷ USD./.