Người dân chèo thuyền trên các tuyến phố. (Nguồn: Getty)

“Biển trong thành phố” là cụm từ mà giới truyền thông Trung Quốc đang dùng một cách mỉa mai để miêu tả những trận ngập lụt khiến đường phố chìm trong biển nước, thậm chí khiến người dân thiệt mạng khi mưa quá lớn.

Nguyên nhân của việc ngập úng này là do hệ thống thoát nước xây dựng không tương xứng với sự phát triển của đô thị.

Từ năm 1998, các đô thị ở Trung Quốc đã mở rộng diện tích gấp hơn hai lần. Tuy nhiên, việc cải thiện hệ thống thoát nước lại không hề được quan tâm đúng mức. Cứ mỗi khi mưa xuống vào mùa Hè, lượng nước mưa ứ đọng trên các tuyến phố ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

Nhật báo Thanh niên Trung Quốc - tờ báo trực thuộc chính phủ đã có những loạt bài thể hiện "sự khó hiểu" khi các nhà quy hoạch đô thị luôn ưu tiên cho những dự án hào nhoáng mà lờ đi những thứ thiết yếu như hệ thống thoát nước, và thẳng thắn nêu ra rằng “vấn đề không nằm ở chi phí.”

Người dân Bắc Kinh vẫn chưa thể quên đi ký ức về trận lụt năm 2012 khiến 79 người sống ở vùng ngoại ô thiệt mạng và gây thiệt hại lên đến 12 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1, 9 tỷ USD). Mặc dù chính quyền thành phố đã kêu gọi quyên góp hỗ trợ các nạn nhân nhưng nhiều người cho rằng hành động này chỉ nhằm lấp liếm sự thất bại của chính quyền trong việc chăm sóc cho nhân dân.

Thảm họa tại Bắc Kinh đã khiến chính phủ Trung Quốc chú ý hơn đến vấn đề thoát nước tại các đô thị lớn, nhưng tình hình vẫn chưa có nhiều cải thiện.

Ông Cheng Xiaotao thuộc Viện nghiên cứu Thủy năng và Tài nguyên nước ở Bắc Kinh cho biết, từ năm 2006 đến năm 2014, số thành phố có hệ thống thoát nước yếu kém đã tăng từ con số 170 lên 284, và cho rằng chính phủ đã thất bại trong việc xây dựng hệ thống thoát nước phù hợp với tốc độ đô thị hóa.

Việc nâng cấp hệ thống thoát nước tại Trung Quốc là một công việc không đơn giản, vì các đường cống phải cạnh tranh không gian dưới lòng đất với đường dây điện, ống dẫn khí sưởi và cáp Internet. Tuy nhiên, chính phủ Trung Quốc đã bày tỏ quyết tâm giải quyết vấn đề thoát nước tại các thành phố lớn nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Mười thành phố đã được chọn thí điểm nâng cấp hệ thống đường ống với tổng vốn đầu tư 35 tỷ nhân dân tệ. Tại Bắc Kinh, chính quyền cũng đã lên kế hoạch xây dựng các bể chứa nước mưa ngầm dưới đất với chi phí mỗi bể khoảng 100 triệu nhân dân tệ.

Năm 2013, Chủ tịch Tập Cận Bình cũng đã nêu ra một cách tiếp cận khác để giải quyết vấn đề ngập úng, cho rằng các đô thị nên được thiết kế xây dựng như “những miếng bọt biển” có khả năng hút nước thay vì đề nước trôi đi và tràn xuống các đường ống gây quá tải.

Năm 2015 này, chương trình thí điểm “Thành phố bọt biển” sẽ được triển khai tại 16 thành phố ở Trung Quốc. Các phương pháp xây dựng được áp dụng bao gồm việc dùng các vật liệu có khả năng thấm hút nước để xây vỉa hè, cũng như thiết kế các hồ chứa nước mưa. Lượng nước được giữ lại sau đó có thể dùng để lau rửa đường xá hay cứu hỏa./.