Ông Fidel Castro đã vượt qua nhiều âm mưu ám sát của CIA. (Nguồn: Daily Mail)

Lãnh tụ Cuba Fidel Castro, người vừa qua đời ở tuổi 90, đã từng bị Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA) lên kế hoạch ám sát hơn 600 lần, nhưng đều thất bại.

"Nếu sống sót qua khỏi các âm mưu ám sát là một sự kiện Olympic thì tôi hẳn đã giành huy chương vàng," ông Fidel từng nói như thế về các kế hoạch ám hại mình.

Fabian Escalante, người chịu trách nhiệm bảo vệ Lãnh tụ Fidel, tuyên bố với hãng tin CNN rằng đã có tổng cộng 638 âm mưu ám sát do CIA lên kế hoạch nhằm vào ông. Nhiều phi vụ trông rất giống kịch bản của một bộ phim 007.

Một trong những âm mưu ám hại đầu tiên nhằm vào Fidel là việc lén thả hóa chất vào giày, khiến ông rụng hết râu. Âm mưu này được thực hiện khi Fidel tới New York để phát biểu trước Liên Hợp Quốc vào năm 1960.

Nhưng khi thấy khó có thể thành công với màn thả chất độc nêu trên, CIA đã triển khai một kế hoạch khác: giăng bẫy để Fidel hút xì gà tẩm ma túy hướng thần, khiến ông dễ dàng bật cười một cách vô duyên và phi lý khi đang phỏng vấn trên truyền hình, nhằm hạ uy tín của ông.

Từ năm 1960 tới 1965, CIA đã cân nhắc ít nhất 8 kế hoạch giết Fidel. Ngày 25/7/1962, một tài liệu đóng dấu tuyệt mật được chuẩn bị để đệ trình lên Nhà Trắng, bên trong có chứa nội dung về Chiến dịch Mongoose, với mục tiêu lật đổ ông Fidel.

Chiến dịch Mongoose bao gồm "hoạt động thu thập tin tức tình báo tại khu vực mục tiêu (Cuba,) triển khai các hoạt động kinh tế, chính trị, bên cạnh các hoạt động mật khác nhằm gây bạo loạn ở Cuba hoặc tạo cơ sở để Mỹ có thể can thiệp vũ trang."

CIA đã suýt thành công với kế hoạch đầu độc ông Fidel bằng chất độc botulinum vào đầu những năm 1960. Theo đó, thời kỳ trước khi cuộc cách mạng Cuba nổ ra, giới tội phạm Mỹ thường hối lộ các quan chức Cuba để điều hành nhiều khách sạn, sòng bạc và ổ gái mại dâm tại đây. Cuba nằm gần Florida, nhưng lại không chịu sự kiểm soát từ Mỹ nên việc này giúp mang lại lợi nhuận lớn cho chúng.

Nhưng khi lên nắm quyền, ông Fidel đã thay đổi tất cả điều này. Ông ngừng hoạt động kinh doanh của tội phạm, tống cổ chúng về Mỹ. Sự mạnh tay của Fidel đã khiến CIA có thể dễ dàng bắt tay với giới tội phạm, gồm hai ông trùm Salvatore Giancana và Santos Trafficant - trùm kinh doanh sòng bạc ở Cuba một thời - để lên kế hoạch giết Fidel.

Giancana thậm chí tuyên bố rằng gã sẽ giết ông Fidel mà không thu khoản phí nào cả.

Năm 1961, 6 viên thuốc độc đã được CIA nhờ mafia chuyển cho Juan Orta, một quan chức Cuba có điều kiện tiếp cận với ông Fidel và đang gặp khó khăn tài chính. Nhưng sau đó Orta đã không dám thực hiện vụ ám sát.

Thêm nhiều viên thuốc độc khác tiếp tục được CIA gửi tới Cuba thông qua kênh mafia, gồm một lô giả dạng thuốc aspirin hiệu Bayer. Trong năm 1963, thuốc độc đã lọt vào khách sạn Havana Libre, nơi chịu trách nhiệm pha chế món socola sữa cho ông Fidel.

Nhưng viên thuốc độc mắc kẹt lại trong góc tủ lạnh và bục vỡ khi kẻ âm mưu ám sát ông Fidel, trong vai một người phục vụ, tìm cách lấy nó. Theo lời Escalante, CIA đã suýt thành công trong âm mưu ám sát đó.

Giai đoạn về sau này, đã có hàng trăm âm mưu ám sát khác của CIA nhằm vào Fidel, với không ít kế hoạch khá kỳ quái. Một trong số đó là xì gà cài thuốc nổ. Ý tưởng này do một viên cảnh sát ở New York đưa ra, gồm việc nhét lượng thuốc nổ đủ lớn vào điếu xì gà để thổi bay đầu nạn nhân. Kế hoạch khác gồm việc bôi vi khuẩn độc lên một bộ quần áo bơi được tặng cho Fidel.

Dĩ nhiên tất cả các âm mưu ám sát đều không thành công. Lãnh tụ Fidel vẫn tiếp tục dẫn dắt cách mạng Cuba đi hết từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, nêu cao ngọn cờ độc lập dân tộc, trở thành hình mẫu ở Tây bán cầu./.