Toàn bộ mặt Nam kinh thành Huế (đoạn từ cửa Thượng Tứ đến cửa Ngăn, bao gồm cả cột cờ Ngọ Môn) sẽ được tu bổ. (Ảnh: Quốc Việt/TTXVN)

Ngày 22/5, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Viện Khoa học Công nghệ Xây dung, Bộ Xây dựng tổ chức lễ khởi công hạng mục công trình Eo Bầu Nam Xương Đài, thuộc Dự án bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế - Hợp phần tu bổ, tôn tạo di tích.

Công trình có tổng mức đầu tư hơn 9,3 tỷ đồng, thực hiện trong thời gian 2 năm, hoàn thành vào tháng 5/2016.

Công trình bao gồm việc tu bổ tường thành (chiều dài đoạn từ cửa Thượng Tứ đến cửa Ngăn, có bề rộng 21m), mũ tường tại những vị trí bị bong tróc, nứt gãy; vệ sinh bề mặt tường thành và phục hồi bằng lớp vôi vữa truyền thống; đào, đắp đất cốt nền; đổ bêtông đường dạo, dốc kéo pháo; lát gạch Bát Tràng đường dạo, xây bó vỉa bằng vồ; hạ giải kết cấu kè đá, tường kè bị hư hỏng; đào móng kè, tu bổ phục hồi kè chắn đất bằng đá hộc và phần tường kè bằng gạch vồ; tu bổ, phục hồi kho đạn...

Tiến sỹ Phan Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết Kinh thành Huế được khởi công xây dựng từ năm 1805 và hoàn chỉnh vào năm 1832 (dưới triều vua Minh Mạng), có diện tích 520ha. Vòng thành hình vuông bên ngoài có chu vi 10km; cao 6,6m; chiều dày của thành 21m.

Các mặt thành được xây khúc khuỷu với 24 pháo đài (phần xây nhô ra phía ngoài có hình ngũ giác), bố trí cách đều nhau kèm theo là hệ thống tường bắn, pháo nhãn, xưởng súng, kho đạn, điếm canh… với tổng chiều dài hơn 11km.

Các pháo đài của Kinh thành Huế đều được đặt tên riêng, chữ đầu của mỗi tên được lấy từ một trong 4 hướng Nam, Bắc, Đông, Tây. Vì thế, các pháo đài ở mặt Nam Kinh thành gồm Nam Minh Đài, Nam Hưng Đài, Nam Thắng Đài, Nam Hanh Đài và Nam Xương Đài...

Trải qua gần hai thế kỷ, dưới tác động của thời gian, yếu tố bất lợi về thời tiết và nhất là sự tàn phá do các cuộc chiến tranh, Kinh thành Huế, nhất là mặt Nam Kinh thành, đang bị xuống cấp nghiêm trọng.

Nhiều hạng mục công trình bị cây cỏ xâm thực, các kết cấu khối xây bị nứt vỡ, đe dọa tới sự an nguy của công trình. Đó là chưa kể đến việc các hộ dân lấn chiếm, xây dựng trái phép, gây mất mỹ quan, làm ô nhiễm và nhiều tác động xấu, ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh di tích trong khu vực.

Việc đầu tư bảo tồn, tu bổ và tôn tạo Kinh thành, đặc biệt là tại mặt Nam vì thế hết sức cấp bách và cần thiết. Đây được xem như bộ mặt của toàn bộ hệ thống Kinh thành Huế, nơi có Kỳ đài và dòng sông Hương bao quanh, có quảng trường và công trình Ngọ Môn từ lâu đã là một trong những biểu trưng ý nghĩa của thành phố Huế.

Dự án tu bổ, tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế đã được Ủy ban Nhân dân tỉnh Thừa Thiên-Huế phê duyệt đầu tư tại quyết định số 1918/QĐ-Ủy ban Nhân dân, với tổng mức đầu tư hơn 1.282 tỷ đồng.

Tuy nhiên, với quy mô dự án lớn, số hộ dân bị ảnh hưởng nhiều và còn nhiều vướng mắc khi áp dụng đền bù giữa thực tế và chính sách hiện hành… nên việc giải phóng mặt bằng gặp không ít khó khăn, làm chậm tiến độ triển khai dự án./.