Vườn cây mắc ca tại huyện Đơn Dương (Lâm Đồng) được trồng cách đây 10 năm, năng suất gần 20kg/ cây. (Ảnh: Đặng Tuấn/TTXVN)

Theo Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, hiện nay, các tỉnh Tây Nguyên có 2.266ha cây mắcca, chiếm hơn 64% diện tích cây mắcca của cả nước. Sản lượng quả tươi thu hái được trong năm 2016 là 246 tấn, chiếm gần 91,5% sản lượng của cả nước.

Diện tích cây mắcca tập trung chủ yếu ở tỉnh Lâm Đồng chiếm 44,04%, Đắk Nông chiếm 35,30%, kế đến là tỉnh Đắk Lắk…

Mắcca là loại cây mới được đưa vào trồng thử nghiệm ở Tây Nguyên, bước đầu cho thấy cây có thể sinh trưởng phát triển được ở một số vùng sinh thái, nhất là những vùng có khí hậu lạnh. Sau 5 đến 7 năm trồng, cây mắcca đã cho năng suất, nên có triển vọng phát triển trên địa bàn Tây Nguyên.

Tuy nhiên, cũng theo đánh giá của Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, đây là loài cây mới nên cần phải đánh giá kỹ trước khi phổ biến rộng rãi. Công tác chọn giống, quy hoạch vùng trồng cho cây mắcca cần gắn với các cơ sở chế biến, tiêu thụ sản phẩm, đảm bảo sản xuất có hiệu quả, giảm thiểu rủi ro cho người trồng.

Thực tế, tại một số vùng như Krông Năng (Đắk Lắk), Đức Trọng, Đơn Dương, Lâm Hà (Lâm Đồng), đồng bào đã trồng xen mắcca trong vườn càphê, mang lại hiệu quả kinh tế khá cao, vừa tăng thêm thu nhập cho người trồng và cải tạo môi trường sinh thái trong các lô càphê.

Gia đình anh Nguyễn Đình Thu, thôn Lộc Xuân, xã Phú Lộc, huyện Krông Năng (Đắk Lắk) trồng 100 cây mắcca. Vườn cây 10 năm tuổi đã cho thu hoạch hơn 3 năm, mỗi năm hàng trăm triệu đồng. Riêng năm 2016, gia đình anh thu được 1,8 tấn quả, sau khi trừ chi phí còn thu được 300 triệu đồng.

Anh Thu hồ hởi cho biết cây mắcca dễ trồng, ít công chăm sóc, nhất là ít đầu tư nhưng lãi cao hơn nhiều so với cây càphê.

Tiến sỹ Trần Vinh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học kỹ thuật nông, lâm nghiệp Tây Nguyên khuyến cáo mắcca là một loại cây trồng mới, cần phải có thêm nhiều nghiên cứu về đất đai, khí hậu, kỹ thuật, giống... nên người dân không nên trồng ồ ạt dễ gây ra nhiều hệ lụy.

Hiện nay, Viện Khoa học Kỹ thuật nông, lâm nghiệp Tây Nguyên đã có 4 dòng mắcca gồm 246, 816, OC, 849 được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận. Đây là những giống mắcca cho năng suất cao, kháng nhiều sâu bệnh hại... Thế nhưng, do chạy theo phong trào, nhiều đồng bào bất chấp khuyến cáo của các đơn vị chức năng ồ ạt mở rộng diện tích, đưa cây mắcca vào trồng ở những vùng đất, khí hậu không thích hợp.

Nghiêm trọng hơn, có hộ sử dụng các loại giống không rõ nguồn gốc, giống kém chất lượng nên cây phát triển nhưng không có cho quả, hoặc tỷ lệ đậu quả rất thấp.

Theo quy hoạch của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, từ nay đến năm 2020, tổng diện tích trồng cây mắcca tại các tỉnh Tây Nguyên là 6.490ha, trong đó trồng thuần chỉ có 550ha, diện tích còn lại 5.940ha trồng xen trong các vườn càphê, chè, gắn với xây dựng 6 cơ sở chế biến, với công suất từ 100 đến 200 tấn/năm/cơ sở./.