Ngày 3/5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner đã kêu gọi Chính phủ Trung Quốc tiếp tục nâng giá đồng Nhân dân tệ của nước này và thúc đẩy các cải cách kinh tế, điều mà ông cho rằng sẽ là nhân tố quyết định sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, phát biểu của ông Geithner tại Đối thoại chiến lược và kinh tế Trung-Mỹ lần thứ 4, vừa khai mạc sáng ngày 3/5 tại Bắc Kinh, đã bị phớt lờ bởi một số bất đồng giữa hai nước liên quan đến vấn đề nhân quyền trong thời gian gần đây, đe dọa nghiêm trọng tới mối quan hệ vốn đã rất căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh.

Trước đây, Chính quyền Mỹ đã nhiều lần cáo buộc Trung Quốc về việc nước này cố tình “ghìm giá” đồng nội tệ nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, và chính điều này đã giúp Trung Quốc đạt thặng dư thương mại lớn với Mỹ.

Theo Bộ trưởng Geithner, tỷ giá đồng Nhân dân tệ đã tăng thêm khoảng 13% so với đồng USD trong vòng 2 năm qua, song đồng tiền này vẫn cần phải được định giá cao hơn nữa. Ông nhấn mạnh: “Việc nâng cao tỷ giá đồng Nhân dân tệ và xác định theo diễn biến thị trường sẽ giúp củng cố các mục tiêu cải cách kinh tế của Trung Quốc.”

Bên cạnh đó, ông Geithner cũng cho rằng Bắc Kinh cần phải nỗ lực hơn nữa nhằm thực hiện các cải cách kinh tế, bao gồm việc cho phép các doanh nghiệp nước ngoài được cạnh tranh công bằng trong một số lĩnh vực vốn đang được bảo hộ mạnh mẽ.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết Mỹ và các nước trên thế giới đang rất quan tâm tới quá trình cải cách kinh tế của Trung Quốc, đồng thời lưu ý rằng mục tiêu cải cách của Bắc Kinh nên tập trung vào tiêu dùng trong nước, hơn là phụ thuộc hoạt động xuất khẩu, cho phép các công ty tư nhân đóng vai trò lớn hơn các doanh nghiệp nhà nước và hiện đại hóa hệ thống tài chính.

Cũng tại cuộc Đối thoại chiến lược và kinh tế Trung-Mỹ lần này, Phó Thủ tướng Trung Quốc Vương Kỳ Sơn cho biết nước này đã đạt được những tiến bộ nhất định trong cải cách kinh tế và kêu gọi Mỹ không "chính trị hóa" vấn đề kinh tế. Ông Vương không đề cập trực tiếp tới vấn đề tiền tệ, song cho biết Trung Quốc đã nới lỏng chính sách nhập khẩu để giải quyết sự mất cân bằng thương mại. Ngoài ra, ông cũng nhấn mạnh rằng Trung Quốc đang dần đưa ra các biện pháp nhằm giúp đồng Nhân dân tệ trở nên linh hoạt hơn, cũng như thực hiện các chính sách cải thiện quyền sở hữu trí tuệ, vốn từng là nguyên nhân gây ra nhiều tranh cãi giữa Bắc Kinh và Washington.

Ông nói: “Chúng tôi hy vọng Mỹ sẽ thực hiện các b iện pháp cụ thể nhằm nới lỏng kiểm soát đối với hoạt động xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao của Trung Quốc, mở rộng sự hợp tác trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, tăng cường khả năng tiếp cận thị trường tài chính và tránh chính trị hóa các vấn đề kinh tế.”

Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào nhấn mạnh rằng quan hệ Trung-Mỹ sau hơn 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao đã phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Trước những thách thức cũng như thời cơ phát triển đang đặt ra hiện nay, hai nước phải cùng thông cảm và bình đẳng với nhau để phát triển mối quan hệ kiểu mới, không đối đầu giữa các nước lớn.

Hai bên nên thông qua giao lưu và đối thoại để tăng cường hiểu biết cũng như xử lý thỏa đáng những khác biệt tồn tại, tránh làm ảnh hưởng đến đại cục quan hệ Trung-Mỹ. Ông Hồ Cẩm Đào khẳng định rằng việc phát triển hòa bình không những là sự lựa chọn chiến lược trước sau như một mà còn là cam kết nghiêm túc của Trung Quốc đối với toàn thế giới./.