Ông Oscar López Rivera. (Nguồn: telesurtv.net)

Ngày 17/1, Chính phủ Mỹ thông báo việc trả tự do cho Oscar López Rivera, người chịu án tù từ 36 năm qua do đấu tranh đòi độc lập cho Puerto Rico, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Mỹ.

Hãng tin EFE dẫn một nguồn tin giấu tên từ Nhà Trắng cho biết, Tổng thống sắp mãn nhiệm Barack Obama đã ký sắc lệnh giảm án tù cho López Rivera - người được nhiều chính phủ cánh tả Mỹ Latinh và tổ chức phi thuộc địa trên thế giới coi là “tù nhân chính trị,” và án mới sẽ mãn hạn vào ngày 17/5 tới.

Sinh năm 1943 tại Puerto Rico, ông López Rivera là thủ lĩnh phong trào đấu tranh đòi độc lập cho vùng lãnh thổ vốn là thuộc địa của Tây Ban Nha và chuyển sang chủ quyền của Mỹ từ năm 1898.

Ông López Rivera tham gia đấu tranh đòi quyền lợi cho nhân dân Puerto Rico và các hoạt động chống đối mang tính dân sự và hòa bình.

Năm 1976, ông gia nhập Lực lượng vũ trang giải phóng dân tộc (FALN) và năm 1981, bị Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) bắt giữ với cáo buộc “âm mưu nổi loạn” do tham gia phong trào này.

Thời điểm bị bắt, ông López Rivera từng yêu cầu được hưởng quy chế “tù binh” theo Công ước Geneve 1949 dành cho một người bị bắt giữ trong cuộc xung đột và đấu tranh chống lại sự chiếm đóng thực dân. Các tòa án Mỹ đã bác yêu cầu này và kết án ông 55 năm tù giam, sau đó nâng lên 70 năm do “âm mưu vượt ngục,” bao gồm 12 năm bị biệt giam.

Năm 1999, Tổng thống Mỹ khi đó Bill Clinton đã đề nghị việc tha bổng có điều kiện cho 14 người và ông López Rivera là người duy nhất từ chối chấp thuận thỏa thuận này.

Nhiều chính phủ và nhà lãnh đạo trên thế giới, đặc biệt là tại Mỹ Latinh, cùng các tổ chức quyền con người đã lên tiếng yêu cầu tự do cho Oscar López Rivera.

Ngày 18/6/2012, Ủy ban Phi thực dân hóa của Liên hợp quốc đã thông qua một nghị quyết, theo đề xuất của Cuba, yêu cầu Mỹ thừa nhận nền độc lập và tự chủ của Puerto Rico cũng như trả tự do cho những nhà đấu tranh đòi độc lập cho vùng lãnh thổ này đang bị giam giữ./.