Hãng tin Kyodo dẫn các nguồn tin chính phủ Nhật Bản ngày 5/5 cho biết một kế hoạch đang hình thành trong chính phủ của Thủ tướng Yoshihiko Noda để đàm phán với Nga nhằm tìm cách đòi lại 2 chứ không phải 4 hòn đảo do Nga kiểm soát trong nỗ lực nhằm đạt tiến bộ trong cuộc tranh chấp lãnh thổ kéo dài giữa hai nước.  

Đề nghị trao trả đảo Shikotan và nhóm đảo Habomai cho Nhật Bản trước các đảo còn lại lần đầu tiên đã được Thủ tướng Yoshiro Mori đưa ra với Tổng thống Nga Vladimir Putin hồi tháng 3/2001 và sự hồi sinh của ý tưởng này xảy ra cùng với việc ông Putin quay trở lại giữ chức tổng thống vào ngày 7/5 tới.

Theo phương thức này, vấn đề hai đảo còn lại Etorofu và Kunashiri thuộc về bên nào sẽ được thảo luận song song. Tuyên bố chung Nhật-Xô năm 1956 nói rằng Mátxcơva sẽ trao trả đảo Shikotan và Habomai cho Nhật Bản sau khi 2 nước ký hiệp ước hòa bình sau Chiến tranh Thế giới II.

Tokyo rõ ràng đang muốn “bắn tin” cho ông Putin, người đã thể hiện sẵn sàng giải quyết tranh chấp trong cuộc trả lời phỏng vấn với báo chí nước ngoài hồi tháng Ba, về khả năng xúc tiến đàm phán theo phương thức trên.

Ông Noda có kế hoạch cử cựu Thủ tướng Mori làm đặc phái viên tới Nga sau khi ông Putin nhậm chức để chuyển tới ông này ý định nghiêm túc của ông Noda đối với việc giải quyết tranh chấp.

Tuy nhiên, kế hoạch tìm cách trao trả hai đảo trước các đảo còn lại đã từng bị dư luận Nhật Bản phản đối do lo ngại rằng vấn đề sẽ kết thúc với việc trao trả 2 hòn đảo. Nỗi lo ngại này đã buộc chính phủ của Thủ tướng Junichiro Koizumi, người kế nhiệm ông Mori, tìm kiếm một giải pháp toàn diện cho tranh chấp trước khi ký hiệp ước hòa bình. Ông Putin cuối cùng đã từ chối đề nghị này của phía Nhật Bản./.