Quy hoạch xây dựng nghĩa trang tập trung. (Ảnh minh họa. Nguồn: TTXVN)

Quy hoạch, triển khai, đầu tư xây dựng các nghĩa trang tập trung trên địa bàn thành phố Hà Nội là chủ trương nhằm giải quyết nhu cầu an táng, đảm bảo vệ sinh môi trường của nhân dân Thủ đô. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, nhiều dự án đã vấp phải sự phản ứng gay gắt của người dân địa phương.

Nhiều dự án gặp... vướng

Theo Quy hoạch nghĩa trang thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1995/QĐ-TTg, hàng loạt nghĩa trang trên địa bàn thành phố sẽ được cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây mới phù hợp với tín ngưỡng, phong tục tập quán của Nhân dân.

Cụ thể, đối với nghĩa trang tập trung cấp quốc gia, Thủ tướng Chính phủ cho phép cải tạo, nâng cấp, mở rộng nghĩa trang Mai Dịch 1 thành công viên nghĩa trang đồng thời xây mới nghĩa trang cấp quốc gia tại xã Yên Trung, huyện Thạch Thất. Cả 2 nghĩa trang này nhằm phục vụ nhu cầu an táng lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước.

Đối với nghĩa trang tập trung cấp thành phố, Hà Nội sẽ mở rộng nghĩa trang tập trung Vĩnh Hằng (huyện Ba Vì). Quy hoạch, cải tạo, mở rộng nghĩa trang Thanh Tước (huyện Mê Linh) thành công viên nghĩa trang. Một số nghĩa trang sẽ được xây dựng mới như nghĩa trang Minh Phú và Bắc Sơn (huyện Sóc Sơn), nghĩa trang Xuân Nộn (huyện Đông Anh), nghĩa trang Trung Màu (huyện Gia Lâm)...

Tuy nhiên có một thực tế là, trong quá trình cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây mới các nghĩa trang, cơ quan chức năng thường vấp phải phản ứng quyết liệt của người dân địa phương. Bởi thế, nhiều dự án đã và đang phải “đắp chiếu,” hoặc dở dang hàng năm trời vì không nhận được sự đồng thuận của người dân.

Đơn cử như dự án xây dựng Công viên tưởng niệm Thiên đường Thanh Tước trên địa bàn huyện Mê Linh. Theo ông Trần Huy Dũng, Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất thành phố, trong quá trình triển khai, một số cán bộ, đảng viên tại cơ sở chưa đồng thuận về chủ trương thực hiện dự án, phản ứng gây khó khăn cho việc triển khai thực hiện.

Thậm chí, một số người còn có biểu hiện kích động, chống đối, cản trở giải phóng mặt bằng, bảo vệ mặt bằng dự án; ngăn cản không cho các hộ dân khác phối hợp với cơ quan chức năng nhận tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án đã được Ủy ban Nhân dân huyện Mê Linh phê duyệt ở nhà, nơi trả tiền.

Tương tự, dự án xây dựng Công viên nghĩa trang Yên Kỳ tại huyện Ba Vì (giai đoạn I), quá trình triển khai cũng gặp không ít khó khăn.

Theo đại diện Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bặng thành phố Hà Nội, mặc dù dự án đã được thành phố giải quyết, tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, chính sách theo đề xuất của huyện, nhưng kết quả thực hiện công tác giải phóng mặt bằng tính đến thời điểm hiện nay vẫn rất hạn chế và khối lượng công việc giải phóng mặt bằng còn lại rất lớn.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Đẩy nhanh tiến độ dự án, vận động tuyên truyền

Đề cập đến tầm quan trọng của việc đầu tư xây dựng các nghĩa trang tập trung, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân thành phố Vũ Hồng Khanh, nhấn mạnh các dự án nghĩa trang trên địa bàn đều thực hiện theo quy hoạch do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nên các chủ đầu tư phải có trách nhiệm đẩy nhanh tiến độ dự án.

Đối với dự án Công viên tưởng niệm Thiên đường Thanh Tước, Phó Chủ tịch Vũ Hồng Khanh cho biết hiện vẫn còn gần 200 hộ dân không chịu bàn giao mặt bằng. Thành ủy cũng đã có ý kiến chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ dự án. Theo đó, trong tháng 4, Ủy ban Nhân dân huyện Mê Linh cần phải tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân ủng hộ dự án theo đúng chủ trương của Nhà nước.

“Đối với các hộ không chịu di chuyển, bàn giao mặt bằng, cơ quan chức năng sẽ xử lý hành chính, biện pháp cuối cùng sẽ thực hiện cưỡng chế,” Phó Chủ tịch Vũ Hồng Khanh nhấn mạnh.

Lãnh đạo thành phố Hà Nội cũng cho biết, Ủy ban Nhân dân thành phố đã yêu cầu Công an thành phố tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ Công an huyện Mê Linh thực hiện phương án đảm bảo an toàn, trật tự công cộng khi Trung tâm Phát triển Quỹ đất tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất; kiên quyết xử lý các trường hợp cản trở việc nhận tiền, cản trở thi công dự án, các trường hợp kích động gây mất trật tự công cộng.

Về phía Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang cho biết có 2 nội dung thu hồi đất thường bị người dân phản đối, đó là việc lấy đất xây dựng các dự án xử lý rác thải và đất làm nghĩa trang. Lý dó người dân phản đối là vì họ không muốn ảnh hưởng tới cuộc sống, môi trường xung quanh mình.

Đơn cử như quyết định thu hồi đất để mở rộng nghĩa trang Thanh Tước của Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đưa ra từ lâu, song chưa thực hiện được vì dân phản đối. “Nếu ảnh hưởng tới quyền lợi của người dân, chính quyền địa phương cần lắng nghe ý kiến phản ánh. Nhưng đây cũng là vấn đề mà cuộc sống đặt ra cần phải thực hiện, người dân phải thấy rằng mình có phần trách nhiệm trong đó,” Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang chia sẻ.

Đưa ra giải pháp tháo gỡ vướng mắc, Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang khuyến nghị, các cơ quan chức năng của Hà Nội cần phải làm công tác tuyên truyền, vận động người dân và làm tốt công tác chính sách.

“Những nơi chịu tác động nên có chính sách hợp lý hoặc cách làm khác đi, người dân sẽ đồng tình. Ví dụ, tại Thành phố Hồ Chí Minh, có một Việt kiều đầu tư làm cơ sở xử lý rác nhưng rất sạch sẽ, hình thức bên ngoài như một công viên xanh khiến người dân rất đồng tình, ủng hộ,” Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang gợi ý./.