Tháng 9/2015 đã trở thành tháng Chín nóng nhất trong lịch sử khí tượng thế giới kể từ năm 1880. (Ảnh minh họa: AP)

Lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính gia tăng mạnh đang tạo áp lực đè nặng lên vai các nước khi mà thời điểm khai mạc Hội nghị Liên hợp quốc lần thứ 21 về chống biến đổi khí hậu (COP-21) tại Paris (Pháp) - vốn được coi là “cơ hội cuối cùng” để cứu Trái Đất khỏi thảm họa khôn lường của biến đổi khí hậu - chỉ còn tính bằng tuần.

Áp lực gia tăng trước nguy cơ thế giới sẽ có thêm 60 triệu người suy dinh dưỡng vào năm 2080 do mất an ninh lương thực vì biến đổi khí hậu.

Áp lực không kém từ viễn cảnh ít nhất 200 triệu người sẽ phải rời bỏ nhà cửa vì các nguyên nhân liên quan tới biến đổi khí hậu từ nay tới năm 2050. Trong kịch bản xấu nhất, con số đó có thể lên tới 700 triệu.

Hơn hai thập kỷ đàm phán về biến đổi khí hậu, lúc thất bại nặng nề như COP-15 ở Copenhagen (Đan Mạch) 2009, khi thỏa hiệp tạm thời như ở COP-20 tại Lima (Peru) năm 2014, “quả bom nổ chậm” biến đổi khí hậu chưa được tháo ngòi đang có nguy cơ phát nổ bất kỳ lúc nào. Đó là áp lực khiến tất cả các nước phải tăng tốc trước thềm COP-21 để đạt được một "thỏa thuận đầy tham vọng và ràng buộc pháp lý."

Cho đến nay, 155 nước, chiếm gần 90% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu, đã công bố chương trình hành động quốc gia về chống biến đổi khí hậu, bước tiến đáng kể so với 81 nước cách đây một tháng rưỡi, thời điểm Hội nghị thượng đỉnh Liên hợp quốc thông qua 17 mục tiêu phát triển bền vững, trong đó có cam kết chống biến đổi khí hậu.

Thế nhưng, áp lực ngày càng lớn bởi vấn đề khó khăn nhất là lượng khí thải cắt giảm bắt buộc và nguồn tài chính hỗ trợ vẫn còn để ngỏ. Cam kết từ các nền kinh tế phát triển hỗ trợ 100 tỷ USD/năm đến năm 2020 giúp các nước đang phát triển ứng phó với biến đổi khí hậu vẫn là "lời hứa suông."

Riêng trong năm nay, các nước vẫn còn thiếu 38 tỷ USD mới đạt cam kết trên. Dù tất cả đều thừa nhận tính cấp thiết và khốc liệt của cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, song trên bàn đàm phán quốc tế, vấn đề này không ít lần bị “chính trị hóa,” trở thành cuộc tranh giành ảnh hưởng giữa các nhóm nước.

Trong khi các nước vẫn mặc cả về trách nhiệm cắt giảm khí thải thì tháng 9 vừa qua trở thành tháng 9 nóng nhất trong lịch sử thế giới kể từ năm 1880.

COP-21 phản ánh những nỗ lực cuối cùng để cộng đồng quốc tế đạt được một thỏa thuận nhằm cứu nhóm V20, gồm 20 quốc gia dễ bị tổn thương nhất, trong đó có Việt Nam, chỉ chiếm 2% lượng khí thải nhà kính, song lại phải chịu ảnh hưởng nặng nhất từ biến đổi khí hậu./.