Từ những luống rau, củ xanh mướt tại mặt sân thượng này, người ta có thể hình dung được một khái niệm mới về nông nghiệp đô thị của nước Mỹ. (Ảnh: Trần Long/Vietnam+)

Ở giữa lòng một thành phố mà giá bất động sản là cực kỳ đắt đỏ như Washington D.C, bạn có thể thu lời bao nhiêu từ diện tích khoảng 1.400 m2 chuyên trồng rau quả sạch khi hầu như không mất tiền đầu tư mặt bằng đất đai?

Tại đây, lượng nước tưới là khá dồi dào trong bể dự trữ từ các cơn mưa trong năm và điều quan trọng nhất: Nguồn đất canh tác chưa hề bị ô nhiễm bởi bất cứ tác nhân nào.

Mô hình nông trại trên cao ốc của Up Top Acres tại thủ đô Washington D.C có thể là lựa chọn đầy khả thi cho nhiều công ty kinh doanh bất động sản bởi tính hiệu quả cao và mục tiêu phát triển thành phố bền vững đã ở trong tầm tay.

Chris Brown - Giám đốc Phát triển bền vững của Federal Realty, doanh nghiệp hợp tác với Up Top Acres ở nông trại “Elm & Woodmont” – khẳng định đã có kế hoạch mở các nông trại quy mô lớn kiểu này trên nóc nhiều tòa cao ốc mà họ sở hữu.

Ba sáng lập viên của Up Top Acres. (Ảnh: Up Top Acres)

Nông trại rau gần đồi Capitol

“Thủ đô nước Mỹ là nơi lý tưởng cho dự án trồng rau trên cao ốc. Chúng tôi đã tiến xa hơn một bước để hiện thực hóa kế hoạch phủ nông nghiệp xanh trên nóc các tòa nhà cao tầng,” Giám đốc truyền thông công ty Up Top Acres Kathleen O'Keefe hồ hởi chia sẻ về những lợi ích khó tin từ dự án này, “Tới năm 2020,  chúng tôi muốn mở rộng diện tích canh tác rau lên khoảng 14.000m2.”

Việc trồng rau trên sân thượng giờ là giải pháp tình thế của không ít cư dân đô thị, trong đó có Việt Nam, bởi tính an toàn của nguồn gốc thực phẩm, sự tiện dụng. Tuy nhiên, với những gì được chứng kiến ở Up Top Acres, người ta đã có thể quên đi khái niệm khoảnh vườn nhỏ trên sân thượng, với vài chục thùng xốp hay chậu trồng rau lẻ tẻ.

Những sản phẩm của Top Up Acres khá đa dạng. Những mặt hàng này hiện đã được bán trực tiếp cho các nhà hàng lân cận và cư dân trong tòa cao ốc. (Ảnh: Up Top Acres)

Ở con phố 55 M nằm kề bên Sân vận động Quốc gia, Up Top Acres đang vận hành 1 trong 5 nông trại kiểu này của họ trên mặt sân thượng cao ốc rộng khoảng 1.400m2.

Đứng giữa những luống rau, củ xanh mướt tại mặt sân thượng này, bạn có thể phóng tầm mắt về tòa nhà Quốc hội (Đồi Capitol) và hình dung được một khái niệm mới về nông nghiệp đô thị của nước Mỹ.

“Với tay lên mái nhà là có rau”

Với quy trình sản xuất rau sạch trực tiếp tới tay người tiêu dùng của Up Top Acres, khoảng cách này chỉ là vài chục bậc cầu thang, hoặc đi bộ qua một khối nhà trên phố. 
Đây là điều tâm đắc nhất của Kristof Grina, đồng sáng lập công ty Up Top Acres, về dự án trang trại trên cao.

“Chúng tôi trồng rau trên tòa cao ốc là bởi vì đây là khu vực đô thị. Trồng rau trên mặt đất rất khó để kết hợp các yếu tố. Thường đất đã có lẫn một số tạp chất hóa học, trồng rau trên mặt đất khá đắt đỏ về các chi phí, trong khi đó chúng ta lại có rất nhiều mặt bằng sân thượng trên cao ốc. Ở đây, chúng ta có nhiều ánh nắng mặt trời, và hệ thống cấp nước, mà phần lớn không gian tại đây lại rất sẵn có mà chẳng ai sử dụng,” Kristof Grina giải thích.

Nông trại ở phố 55M nằm cách Đồi Capitol (Quốc hội Mỹ) không xa. (Ảnh: Trần Long/Vietnam+)

Xanh hóa thành phố là một trong những mục tiêu của Kristof Grina - cựu sinh viên khoa nông nghiệp thuộc trường Đại học Vermont. “Chúng tôi tận dụng điều kiện thật hoàn hảo để trồng rau tại đây. Hơn nữa, nhiều người dân sống trong các tòa cao ốc có thể đến đây, nhìn tận mắt nông trại, sử dụng các sản phẩm rau quả. Không chỉ mua về tiêu dùng, họ có thể tới để học hỏi về trồng rau trên cao ốc, từ đó họ có thể tự sản xuất rau cho mình,” Kristof Grina nhấn mạnh tới tính bền vững của dự án nông nghiệp đô thị này.

Việc thu hoạch và phục vụ các rau quả tươi sống trực tiếp giữa các khu phố nội đô được lấy ý tưởng từ chính các cư dân Washington, những người thực sự quan tâm tới chất lượng và nguồn gốc, cũng như cách thức bảo quản các thực phẩm này.

“Nhất cự ly”

Làm nghề nông trên cao ốc không bao giờ là dễ dàng. “Ở độ cao này, chúng tôi thường xuyên phải đối mặt với tình trạng bị phơi nắng quá nhiều,” Giám đốc điều hành Up Top Acres, Jeffrey Prost-Greene gạt mồ hôi tâm sự trong một buổi chiều mệt nhoài với từng luống rau, “Nhưng bạn biết đấy, chúng tôi phải tập trung vào việc trồng nhiều loại rau, bán cho các nhà hàng trong khu vực, cũng như các cư dân trong cao ốc. Đặc biệt là các chủ các tòa nhà, những người được hưởng phần chia sản phẩm từ dự án hợp tác này.”

Up Top Acres hiện đang nhận được sự ủng hộ và khuyến khích mạnh mẽ của chính quyền Washiongton. (Ảnh: Top Up Acres)

Nông trại ở con phố 55 M đang có khá nhiều loại rau quả như xà lách, rau cải, cải Tatsoi, củ cải đường, củ cải thường, húng quế, su hào, cải thìa… Năng suất thông thường cho các loại xà lách, rau cải và cải Tatsoi khoảng hơn 5kg/m2.

Trên thực tế, Up Top Acres đã tận dụng rất tốt ưu thế “nhất cự ly” trong sản xuất rau sạch trên các tòa cao ốc nội đô Washington khi những nguồn thực phẩm truyền thống trước đây phải vận chuyển xa tới cả trăm km về thủ đô.

“Thật đơn giản, thay vì phải mất tới cả trăm km chuyên chở rau quả, giờ đây chúng ta có thể chỉ cách nơi cung cấp thực phẩm sạch bằng một số… bậc cầu thang, hoặc chỉ đi qua một vài khối nhà cao tầng là đã có rau quả tiêu dùng,” Kristof Grina tâm đắc, “và quan trọng hơn là người tiêu dùng có thể nhìn tận mắt nguồn gốc những sản phẩm họ sẽ mua.”

Hiện những trang trại trên cao ốc của Up Top Acres và một số công ty khác nhận được sự hỗ trợ tối đa của chính quyền thành phố sở tại bằng một chính sách miễn/hoàn thuế cực kỳ ưu đãi./.

- Là công ty nông sản cao ốc đầu tiên ở Washington D.C, Up Top Acres thuộc sở hữu của 3 bạn trẻ người gốc thủ đô từng học cùng trường trung học Wilson. Kristof Grina, một cựu sinh viên Khoa Nông nghiệp, Đại học Vermont, từng có vài năm điều hành một trang trại rau hữu cơ ở Maryland. Kathleen O'Keefe theo học chuyên ngành Quy hoạch đô thị thuộc Đại học Yale, Jeffrey Prost-Greene học quản trị kinh doanh tại Đại học Massachusetts Amherst.

- Up Top Acres hiện có 5 nông trại trên cao ốc ở khu vực Washington gồm:

1. Nông trại phố 55M (Tổng sản lượng rau quả: 6,75 tấn/năm) 2. Nông trại Elm & Woodmont (4,53 tấn/năm) 3. Nông trại Oyamel (0,45 tấn/năm) 4. Nông trại Greene Place 5. Nông trại phố 1015 Half (11,33 tấn/năm)