Cửa đường hầm bên ngoài nhà tù Altiplano mà Guzman dùng để đào tẩu. (Nguồn: AP)

Sau cuộc đào thoát ngoạn mục khỏi nhà giam, Joaquin “El Chapo” G​uzman có thể sẽ đòi lại ngôi vị trùm ma túy số 1 ở Mexico và mở rộng địa bàn hoạt động của tổ hợp ma túy Sinaloa của mình trong khi các đối thủ vẫn phải ngồi tù.

Vụ bắt giữ Guzman hồi tháng 2/2014 là một thành công lớn của chính phủ Mexico, nhưng Sinaloa vẫn là tổ chức tội phạm lớn nhất Mexico. Cùng lúc, Jalisco New Generation, một nhóm tội phạm có vũ trang từng trực thuộc Sinaloa cũng nổi lên như một trong những tổ chức tội phạm lớn mạnh và bạo lực nhất.

Những kẻ cầm đầu các tổ hợp ma túy khét tiếng như Zetas, Gulf, Knights Templar, Beltran Leyva và Juarez đều đã bị bắt. Nhiều ​tên đã cùng với Guzman bị tống vào nhà tù Altiplano nằm cách thành phố Mexico City 90km về phía tây.

Tuy nhiên, trong khi những đối thủ vẫn nằm trong tù, Guzman lại một lần nữa đứng ngoài vòng pháp luật sau vụ đào tẩu ly kỳ hôm thứ Bảy tuần trước, nhờ một đường hầm dài 1,5km được đào ngay dưới buồng tắm của hắn trong phòng giam. Đây là lần vượt ngục thành công thứ hai khỏi một nhà tù an ninh cao của trùm ma túy trong suốt 14 năm qua.

Mike Vigil, cựu chỉ huy các chiến dịch quốc tế thuộc Lực lượng Chống ma túy Hoa Kỳ (DEA) nhận xét lần đào thoát này “càng làm tăng thêm danh tiếng của Chapo Guzman.”

Bộ Nội vụ Mỹ khẳng định “chính phủ Mỹ và Mexico phải ưu tiên hàng đầu cho việc bắt lại trùm ma túy.” Tuy nhiên, rất có thể, Guzman đã trốn vào vùng núi non ở miền tây bắc bang Sinaloa và trở lại với ngai vàng của mình. Vigil dự đoán, điều này sẽ làm gia tăng mức độ bạo lực ở Mexico và ma túy sẽ lại chảy tràn vào Mỹ.

“Chapo Guzman là một kẻ chinh phục và hắn muốn kiểm soát mọi hoạt động buôn bán thuốc phiện ở Mexico. Cách duy nhất để làm điều đó là phải kiểm soát địa bàn rộng lớn hơn, và kéo theo đó là nhiều cuộc đụng độ giữa các băng nhóm hơn.”

Hiện nay, băng nhóm duy nhất có khả năng ngáng đường Guzman là New Generation, do Nemesio “El Mencho” Oseguera lãnh đạo ở miền tây bang Jalisco. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu băng nhóm này có ý định chống lại chủ cũ hay không.

Trên trang InsightCrime.org, một trang web chuyên về tội phạm có tổ chức, chuyên gia an ninh Patrick Corcoran nhận định: “Không giống như vài năm trước khi Guzman bị bắt, tổ hợp ma túy Sinaloa hiện không có đối thủ nào ngang tầm. Theo logic thì, đây chính là thời điểm hoàn hảo để Guzman gây dựng lại quyền bá chủ và lập lại ảnh hưởng đã mất tại các khu vực trước đó thuộc địa bàn hoạt động.”

Tuy nhiên, vẫn có một số ý kiến hoài nghi cho rằng vụ vượt ngục thành công rực rỡ của Guzman cũng sẽ không gây thay đổi lớn gì tới địa bàn hoạt động của các băng nhóm buôn ma túy.

Dwight Dyer, một chuyên gia an ninh thuộc tổ chức tư vấn toàn cầu Control Risks, kiêm cựu nhân viên tình báo ở Mexico cho biết: “Hoạt động của các nhóm tội phạm có tổ chức không phụ thuộc vào việc ông trùm của chúng có được tự do hay không... mà phụ thuộc vào khả năng của chính phủ liên bang và chính quyền từng bang trong cuộc đấu tranh chống tội phạm”./.