Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Các doanh nghiệp sữa có thể sẽ không bị truy thu hàng trăm tỷ đồng tiền thuế với mặt hàng chất béo khan của sữa (AFM) sau khi Bộ Tài chính có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ thừa nhận những quy định về mức thuế nhập khẩu mặt hàng trên là chưa hợp lý.

Giám định khó khăn vì “dễ lẫn”

Đây là ý kiến của Bộ Tài chính sau kiến nghị của các doanh nghiệp sữa gửi Thủ tướng Chính phủ cho rằng: chất béo khan của bơ (ABF) và mặt hàng chất béo khan của sữa (AMF) thực chất là một và được sử dụng cùng mức thuế nhập khẩu 5%.

Trong khi ấy, quan điểm của ngành hải quan gần đây khẳng định đây là hai dòng hàng khác nhau với mức thuế nhập khẩu mỗi dòng riêng biệt (thuế nhập khẩu với ABF là 5% và AMF là 15%) và dự tính truy thu khoảng 700 tỷ đồng với các doanh nghiệp sữa.

Lý giải cho những vướng mắc trên, lãnh đạo Bộ Tài chính cho rằng, việc xác định bản chất hàng hóa, thành phần cấu tạo, quy trình sản xuất của hai mặt hàng AMF và ABF thông qua công tác giám định khó khăn vì đây là hai mặt hàng “dễ lẫn.”

Điều này theo Bộ Tài chính do thành phần cơ bản hai mặt hàng tương tự nhau, cùng là nguyên liệu sản xuất các sản phẩm sữa chua, sữa hoàn nguyên các loại..., chỉ khác nhau ở chỉ số peroxide, nguyên liệu đầu vào và sử dụng phụ gia trong trong quá trình sản xuất.

Cụ thể, qua tham khảo tài liệu quốc tế, Bộ Công thương và Bộ Y tế, văn bản của Bộ Tài chính thống kê, đây đều là các sản phẩm chất béo được sản xuất bằng cách loại bỏ hầu hết nước và chất khô không béo với hàm lượng chất béo từ 99,8% trở lên, hàm ẩm từ 0,1% trở xuống. Ngoài ra, những yếu tố về axít béo tự do, đồng, sắt của chất béo khan của bơ và chất béo khan của sữa đều tượng tự nhau.

Điểm khác nhau ít ỏi theo Bộ Tài chính là đầu vào nguyên liệu của chất béo khan từ bơ có độ tuổi khác nhau và có thể sử dụng chất trung hòa trong khi chất béo khan của sữa có đầu vào nguyên liệu thô, tươi và không thêm chất trung hòa.

Hai mặt hàng sẽ có cùng mức thuế 5%?

Dẫn thêm kinh nghiệm các nước, lãnh đạo Bộ Tài chính cho hay, các nước trên thế giới cũng có sự khác nhau trong phân định hai mặt hàng trên. Trung Quốc hiện phân loại chung 2 mặt hàng vào một mã số trong khi Thái Lan tách thành hai dòng riêng biệt. Ngoài ra, các nước châu Âu, Nga, Nhật Bản không tách riêng dòng hàng theo tên định dang mà chi tiết dòng hàng theo hàm lượng chất béo.

Trước những phản ứng từ doanh nghiệp và Đại sứ quán New Zealand, lãnh đạo Bộ Tài chính cho rằng, mặt hàng chất béo khan từ sữa có mức thuế nhập khẩu ưu đãi 15% là cao nếu so sánh với mặt hàng chất béo khan của bơ (5%) và các sản phẩm khác cùng là nguvên liệu đầu vào của sản xuất, trong nước chưa sản xuất được (ví dụ dầu bơ hiện có mức thuế 5%).

Theo đánh giá của đại diện Bộ Tài chính, những vướng mắc trên xuất phát từ chính sách, quy định về mức thuế nhập khẩu đối với mặt hàng chất béo khan của sữa chưa hợp lý, thiếu tính minh bạch. Điều này khiến các sản phẩm có cùng thành phần cấu tạo, cùng công dụng, được sử dụng thay thế cho nhau lại có mức thuế nhập khẩu khác nhau.

“Mức thuế 15% cho mặt hàng nguyên liệu sản xuất là cao và bất hợp lý so với sản phẩm sữa nhập khẩu (mức thuế nhập khẩu từ 5% đến 7%), sữa chua nhập khẩu (thuế nhập khẩu là 10%),” đánh giá của Bộ Tài chính khẳng định.

Qua đó, Bộ Tài chính đề nghị với Thủ tướng Chính phủ xem xét chấp nhận mã số và mức thuế suất theo khai báo của doanh nghiệp, đã được cơ quan hải quan chấp nhận để thông quan.

“Đồng thời, Bộ Tài chính đã sửa đổi mức thuế nhập khẩu ưu đãi 5% đối với cả hai mặt hàng AMF và ABF, áp dụng trong biểu thuế nhập khẩu ưu đãi năm 2016 ban hành kèm theo thông tư 182/2015/TT-BTC ngày 16/11/2015,” ý kiến của Bộ Tài chính gửi Thủ tướng Chính phủ đã nêu./.