Cục Quản lý cạnh tranh mới đây đã rút giấy phép bán hàng đa cấp của công ty Liên minh tiêu dùng Việt Nam. (Ảnh: Đức Duy/Vietnam+)

Theo Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương), tính đến đầu tháng 11/2016, có 14 công ty bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp; 11 doanh nghiệp tạm ngừng và chấm dứt hoạt động bán hàng đa cấp.

Hiện tại, chỉ còn 42 doanh nghiệp hoạt động, giảm 25 doanh nghiệp so với con số 67 công ty hoạt động trong năm 2015.

Đánh giá của Cục Quản lý Cạnh tranh cho thấy, thời gian qua, hoạt động bán hàng đa cấp có nhiều biến tướng, ảnh hưởng đến người dân tham gia mạng lưới. Trong các vi phạm phổ biến có hoạt động lợi dụng phương thức đa cấp để kinh doanh dịch vụ hoặc huy động tài chính. Thậm chí nhiều doanh nghiệp chưa được cấp Giấy chứng nhận Bán hàng đa cấp nhưng vẫn lén lút hoạt động để huy động người tham gia thu lợi bất chính.

Trước tình hình đó, năm 2016, Bộ Công Thương đã tập trung triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường hiệu lực quản lý hoạt động bán hàng đa cấp, trong đó có việc ban hành Chỉ thị số 02/CT-BCT về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động bán hàng đa cấp ​đã mang lại nhiều kết quả tích cực và đến nay đã cơ bản kiểm soát tốt hoạt động bán hàng đa cấp.

Cụ thể, từ tháng 6/2015 đến tháng 11 năm 2016, Bộ Công Thương đã kiểm tra, khởi xướng điều tra 65 vụ việc đối với các Công ty bán hàng đa cấp, xử phạt 64 trường hợp với tổng tiền phạt hơn 11 tỷ đồng.

Ngoài ra, đã có ​37 Sở Công Thương ra quyết định xử phạt 21 doanh nghiệp đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp với 65 trường hợp vi phạm, xử phạt ​gần 4 tỷ đồng.

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, văn bản của Bộ Công Thương cho biết, trong thời gian tới, cơ quan chức năng sẽ tích cực triển khai công tác xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 42/2014/NĐ-CP để trình Chính phủ ban hành vào cuối năm 2016, đầu năm 2017 ​nhằm minh bạch hóa hoạt động bán hàng đa cấp cũng như nâng cao thẩm quyền của cơ quan quản lý ở địa phương đối với hoạt động bán hàng đa cấp…

Trong năm 2017, Bộ Công Thương sẽ triển khai sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các Nghị định của Chính phủ về xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động bán hàng đa cấp. Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng sẽ tiếp tục theo dõi, kiến nghị cơ quan chủ trì nghiên cứu, bổ sung quy định về tội phạm liên quan đến hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp vào Bộ luật hình sự 2015.

Bên cạnh công tác hoàn thiện các văn bản pháp luật, Bộ Công Thương tiếp tục chỉ đạo các cơ quan liên quan tăng cường công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp trên toàn quốc và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm nhằm đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh, hiệu quả./.

Trong 6 tháng đầu năm 2016, doanh thu từ hoạt động bán hàng đa cấp đạt khoảng 4.000 tỷ đồng. Trong đó, doanh thu của các doanh nghiệp nước ngoài là khoảng 1.800 tỷ đồng (chiếm 45% thị phần), doanh thu của các doanh nghiệp trong nước ​khoảng 2.200 tỷ đồng (chiếm 55% thị phần).

Các doanh nghiệp đã tiến hành chi trả tiền hoa hồng và các lợi ích kinh tế khác với số tiền gần 712 tỷ đồng cho người tham gia bán hàng đa cấp.

Số lượng người tham gia bán hàng đa cấp đang hoạt động 6 tháng đầu năm 2016 là khoảng 500.000 người (giảm 57% so với cùng kỳ năm 2015 (1.162.000 người). Trong 6 tháng đầu năm, các doanh nghiệp ​bán hàng đa cấp đã nộp các loại thuế với tổng số tiền gần 45​3 tỷ đồng.

Hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp chủ yếu là thực phẩm chức năng (51,27%), mỹ phẩm (31.65%), đồ gia dụng (12.33%).