Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. (Nguồn: EPA)

Tờ New York Times ngày 2/11 cho biết những năm qua, Mỹ và các đồng minh đã nỗ lực để kiềm chế tham vọng của Trung Quốc trên Biển Đông.

Tuy nhiên, hiện nay, Philippines (một đồng minh lâu năm của Mỹ tại Đông Nam Á) bất ngờ thay đổi sự toan tính này khi thuyết phục Trung Quốc cho phép ngư dân Philippines hoạt động xung quanh bãi cạn Scarborough đang tranh chấp, tạo ra một tiền lệ đáng quan ngại cho Mỹ cũng như những kỳ vọng của nước này trong việc sử dụng các đồng minh khu vực để duy trì vị thế cường quốc thống trị tại Thái Bình Dương.

Đại sứ lưu động của Singapore, ông Bilahari Kausikan, nhận định: "Không ai muốn Mỹ để lại khu vực cho Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc đang sử dụng đòn bẩy kinh tế, vị trí địa lý và việc không quan tâm đến nhân quyền của họ để cố gắng và thay đổi cán cân quyền lực tại khu vực, vốn đang bộc lộ rõ nét những thay đổi thất thường trong chính sách của Mỹ."

Thỏa thuận giữa Trung Quốc và Philippines đã trở nên rõ ràng khi có thông tin cho biết Trung Quốc đã bắt đầu cho phép ngư dân Philippines hoạt động tại các vùng biển tranh chấp tại Biển Đông lần đầu tiên trong 4 năm qua, đáp lại thái độ hữu nghị của Tổng thống Philippines Duterte với Bắc Kinh và sự lạnh nhạt của ông này đối với Mỹ.

Trước đó, Tổng Thống Philippines đã tỏ thái độ tức giận đối với Mỹ vì đã chỉ trích chiến dịch truy quét tội phạm ma túy của nước này.

Bên cạnh đó, ngày 1/11, tại Washington, thượng nghị sỹ Benjamin L. Cardin thuộc Ủy ban đối ngoại của Thượng viện Mỹ đã thề đình chỉ bán vũ khí cho cảnh sát Philippines, đây có thể là một sự trừng phạt cụ thể đầu tiên của Mỹ, và chắc chắn sẽ chỉ đẩy Manila xa rời Washington hơn./.