Đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng nhìn từ trên cao. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Khẳng định ngành giao thông vận tải đạt được nhiều thành tựu trong giai đoạn 2011-2015 trong nhiều lĩnh vực, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đề nghị Bộ Giao thông Vận tải tập trung chỉ đạo huy động nhiều nguồn lực đầu tư trong đó có nguồn vốn ngân sách ngoài xã hội đồng thời với nguồn lực ngân sách của Chính phủ để xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông.

“Hiện tại, ngành giao thông vận tải đã làm được hơn 700km đường cao tốc. Từ nay đến năm 2020, ngành tiếp tục đầu tư xây dựng các dự án đường cao tốc nhằm mục tiêu có trên 2.000km đường cao tốc. Nếu trông chờ ngân sách thì không có cây số cao tốc nào đâu,” Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh.

Thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị Tổng kết công tác năm 2015 và triển khai nhiệm vụ kế hoạch năm 2016 của Bộ Giao thông Vận tải vào chiều nay (4/1/2016).

Huy động tổng lực nguồn vốn

Báo cáo tại hội nghị, theo Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Nhật, trong 4 năm thực hiện Nghị quyết 13/NQ-TW (giai đoạn 2011-2015), Bộ Giao thông Vận tải đã kêu gọi đầu tư ngoài ngân sách Nhà nước cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ được 186.660 tỷ đồng (trên tổng số 202.556 tỷ đồng huy động được từ trước tới nay). Trong giai đoạn 2011-2015 đã thu hút, ký kết được 6.241 triệu USD vốn ODA cho 33 dự án (tổng số vốn ODA đã ký kết được đến nay là 18.460 tỷ USD cho 133 dự án).

Bộ Giao thông Vận tải cũng đã rà soát quy mô đầu tư, tiêu chuẩn, phân kỳ đầu tư hợp lý, lựa chọn giải pháp thiết kế phù hợp... giúp tiết giảm được hơn 57.000 tỷ đồng tổng mức đầu tư các dự án, đã có 704km đường bộ cao tốc được đưa vào khai thác (vượt 104 km so với mục tiêu Nghị quyết số 13-NQ/TW đề ra. Ngoài ra, ngành đã đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo khoảng 4.400km đường bộ và hơn 94.000m dài cầu đường bộ.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Nhật cũng chỉ ra hàng loạt các khó khăn về nguồn vốn ODA dành cho phát triển hạ tầng giao thông ngày càng giảm sút sau khi Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình.

Đặc biệt, các hình thức huy động vốn khác bị hạn chế do ảnh hưởng đến quy mô trần nợ công. Các chính sách về phí sử dụng dịch vụ hạ tầng chậm được đổi mới, chưa có cơ chế bảo lãnh một số rủi ro (rủi ro doanh thu, rủi ro tỷ giá...) theo thông lệ quốc tế nên chưa thu hút được các nhà đầu tư và tổ chức tín dụng nước ngoài tham gia đầu tư theo hình thức PPP; thu hút vốn đầu tư nước ngoài (đặc biệt vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài) cho phát triển hạ tầng còn hạn chế.

Đưa ra mục tiêu triển khai trong giai đoạn từ 2016-2020, ngành giao thông sẽ đầu tư xây dựng các dự án đường cao tốc nhằm mục tiêu đến năm 2020 có trên 2.000km đường cao tốc trong đó cơ bản nối thông cao tốc Bắc-Nam; hoàn thành và tiếp tục đầu tư các tuyến cao tốc quan trọng kết nối các trung tâm kinh tế lớn, kết nối với các cảng biển, cửa khẩu; cơ bản nối thông tuyến đường Hồ Chí Minh (tiếp tục hoàn thành 601km đường Hồ Chí Minh để cơ bản nối thông tuyến).

Đồng tình với các báo cáo của Bộ Giao thông Vận tải với những kết quả đạt được, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, 5 năm qua, ngành Giao thông Vận tải huy động nhiều nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước đầu tư kết cấu hạ tầng từ trước đến nay với tổng số 327.000/379.000 tỷ đồng, riêng đường bộ huy động được 186.000/202.000 tỷ đồng.

“Chặng đường này, nước ta xây dựng nhiều công trình giao thông đồng bộ, hiện đại như cầu Nhật Tân, đường Nhật Tân-Nội Bài, Nhà ga T2… đường cao tốc làm hơn 600km trong khi nền kinh tế đang gặp khó khăn về nguồn vốn, lạm phát tăng. Nguồn vốn ngoài ngân sách là nguồn lực quyết định đầu tư nhất, không chỉ ở đô thị mà còn cả ở giao thông nông thôn. Nguồn lực ngân sách những năm tới cũng chỉ có hạn, muốn đầu tư đồng bộ hạ tầng thì phải huy động nguồn lực ngoài xã hội trong và ngoài nước vào đầu tư. Muốn làm được thì phải có cơ chế, chính sách, hoàn thiện thể chế,” Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh.

Tuyến đường cao tốc Nội Bài-Lào Cai tạo động lực phát triển cho các tỉnh phía Bắc. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Thủ tướng đề nghị Bộ Giao thông Vận tải tập trung chỉ đạo huy động các nguồn lực ngoài xã hội đồng thời với nguồn lực của Chính phủ để xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông bởi nếu chờ ngân sách Nhà nước thì còn rất lâu.

“Hệ thống đường cao tốc 5 năm tới làm gần 2.000km, nếu chờ ngân sách thì không có cây số cao tốc nào đâu. Đường sắt cố gắng nâng cao chất lượng hiệu quả theo hướng cổ phần hóa, mạnh dạn huy động nguồn lực xã hội. Riêng khổ đường sắt 1435mm đoạn nào hiệu quả tính toán huy động vốn để làm nhằm hợp lý hóa vận tải hàng hóa, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế,” Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định.

Chiếm gần 30% cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước

Giai đoạn 2011-2015, Bộ Giao thông Vận tải được đánh giá là một trong những đơn vị dẫn đầu về việc thực hiện công tác đổi mới, sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp. Bộ cũng đã triển khai cổ phần hóa 137 doanh nghiệp Nhà nước trên tổng số 514 doanh nghiệp cả nước (chiếm 26,6%) được cổ phần hóa trong giai đoạn này.

Năm 2015, Bộ Giao thông Vận tải đã hoàn thành phê duyệt phương án cổ phần hóa và thực hiện đấu giá bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) 33 doanh nghiệp (bao gồm 07 doanh nghiệp chuyển tiếp từ năm 2014, Bệnh viện Giao thông Vận tải Trung ương, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam và 24 công ty con thuộc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam); hoàn thành thẩm định báo cáo quyết toán và bàn giao vốn Nhà nước sang công ty cổ phần đối với 27 doanh nghiệp; hoàn thành thoái phần vốn Nhà nước tại 37 doanh nghiệp, tổng số tiền thoái vốn thu về là 2.398 tỷ đồng; phê duyệt phương án bán cổ phần theo lô để thoái toàn bộ vốn nhà nước tại các Tổng công ty như Cienco 5, Cienco 6, Công nghiệp ôtô Việt Nam…

Ảnh minh họa. (Ảnh: Thế Duyệt/TTXVN).

Đánh giá Bộ Giao thông Vận tải thực hiện đúng chủ trương sau cổ phần hóa doanh nghiệp là hiệu quả, tạo năng lực mới cho ngành giao thông, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo năm 2016, ngành giao thông tiếp tục tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước để nâng chất lượng hiệu quả, sức cạnh tranh cao hơn. Tái cơ cấu doanh nghiệp để phục vụ tốt hơn vì người dân và doanh nghiệp.

Về công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhìn nhận, Bộ Giao thông Vận tải cùng các ban, ngành và cả hệ thống chính trị đã kiểm soát hiệu quả về tai nạn giao thông, khắc phục một bước về ùn tắc giao thông.

“5 năm trước là 12.000 người chết/năm vì tai nạn giao thông. Hiện giờ là hơn 8.000 người chết/năm. Vậy trong nhiệm kỳ 5 năm tới đây có giảm được xuống còn 5.000 hoặc 3.000 tử vong do tai nạn giao thông không?” - Thủ tướng đặt ra câu hỏi.

Bước vào năm 2016, Thủ tướng tin tưởng ngành giao thông vận tải sẽ đoàn kết nỗ lực chung sức, chung lòng, phát huy các kết quả đạt được, không thỏa mãn mà làm tốt hơn nữa, khắc phục các hạn chế, yếu kém đồng thời đề nghị phải tiếp tục nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý Nhà nước của ngành nên tập trung vào các khâu thể chế, cơ chế chính sách nhằm hội nhập quốc tế tốt hơn, huy động nhiều nguồn lực đầu tư về giao thông vận tải, tạo mọi thuận lợi cho người dân./.