Phát biểu với báo giới sau cuộc trao đổi với Tổng thống Sudan Omar Al-Bashir trong chuyến công du nước này, cựu Tổng thống Nam Phi Thabo Mbeki, nhà trung gian hòa giải của Liên minh châu Phi (AU), ngày 19/5, cho biết Chính phủ Sudan sẵn sàng giải quyết các bất đồng với Nam Sudan thông qua đối thoại, trong đó ưu tiên vấn đề an ninh.

Ông Mbeki nêu rõ Sudan cam kết thực hiện các thỏa thuận đã đạt được để đảm bảo an ninh của hai nước. Sudan cũng cam kết thành lập một khu vực phi quân sự nhằm tách riêng quân đội hai nước ở dọc biên giới qui định năm 1956 và có qui chế chung để giám sát vùng biên giới và khu phi quân sự.

Chuyến công du Sudan của ông Mbeki là một phần trong nỗ lực của AU nhằm thuyết phục chính phủ Sudan và Nam Sudan nối lại đàm phán để giải quyết các bất đồng.

Ông Mbeki cũng có kế hoạch đến thủ đô Juba của Nam Sudan để gặp Tổng thống nước này Salva Kiir trong ngày 20/5, thảo luận về các chi tiết của cuộc đàm phán dự kiến tiến hành ở Addis Ababa, thủ đô của Ethiopia, sau đó trở lại Khartoum, thủ đô Sudan ngày 22/5 để hoàn tất các tham vấn.

Các chuyến công du của ông Mbeki diễn ra sau khi thời hạn chót do Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đưa ra để hai nước Sudan và Nam Sudan chấm dứt thù địch và nối lại cuộc thương lượng vào ngày 16/5, đã trôi qua, nhưng hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận nào.

Trước đó, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 2/5 đã ra nghị quyết yêu cầu hai nước trong vòng hai tuần lễ phải tái khởi động tiến trình đàm phán hòa bình vô điều kiện do AU làm trung gian, nếu không sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc hơn.

Sau khi nghị quyết trên được thông qua, Đại diện thường trực của Nam Sudan tại Liên hợp quốc, Francis Nazario, tuyên bố nước này sẵn sàng khởi động đàm phán với Sudan vì hòa bình và ổn định trong khu vực, đồng thời tố cáo Sudan trì hoãn vấn đề này. Trong khi đó, Phó Đại diện thường trực của Sudan tại Liên hợp quốc, Idris Ismail Faragalla Hassan khẳng định Khartoum sẽ tiếp tục các cam kết quốc tế của nước này trong quan hệ với Nam Sudan. Ông cũng chỉ trích cách thức tiếp cận từng phần của Nam Sudan trong khi Sudan muốn tiếp cận toàn diện các vấn đề gây mâu thuẫn và tranh cãi giữa hai nước.

Để góp phần chấm dứt bất đồng giữa Sudan và Nam Sudan, nhà lãnh đạo Liên đoàn Arập, Nabil Al-Arabi, cũng có kế hoạch đến Khartoum ngày 20/5 để trao đổi với ông Bashir về quan hệ với Nam Sudan./.