Ngày 4/1, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) xác nhận Ukraine đã chuyển an toàn phần lớn kho urani được làm giàu cao (HEU) tới Nga trong điều kiện an ninh nghiêm ngặt, dưới sự giám sát của IAEA.

Đây là nguồn urani có độ làm giàu đến độ tinh khiết từ 20-90% trở lên, có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân.

Giám đốc Chương trình đặc biệt của IAEA về hồi hương nguồn nhiên liệu hạt nhân, ông John Kelly, cho biết trong 9 ngày qua, đã có 3 chuyến bay vận chuyển thành công 50kg HEU từ 3 lò phản ứng hạt nhân của Ukraine tới Nga.

Đổi lại, 2 chuyến bay chở nguồn urani có độ làm giàu thấp (LEU) cũng đã được chuyển đến các lò phản ứng hạt nhân của Ukraine.

Cơ quan an ninh hạt nhân quốc gia của Mỹ (NNSA) cung cấp tài chính và hỗ trợ kỹ thuật cùng với IAEA ký các hợp đồng vận chuyển những nguồn HEU và LEU này.

Theo các hợp đồng này, lượng HEU từ Ukraine có thể được lưu giữ và bảo quản trên đất Mỹ.

Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Ukraine nêu rõ nước này tự nguyện từ bỏ vũ khí hạt nhân được thừa kế từ Liên Xô và tháng 4/2010 đã thỏa thuận với Mỹ loại bỏ hoàn toàn kho HEU vào năm 2012.

Ukraine cam kết chuyển các lò phản ứng hạt nhân thành các cơ sở nghiên cứu hạt nhân dân sự hoạt động với nguồn nhiên liệu LEU.

Ukraine sẽ nhận số lượng LEU để làm nhiên liệu cho các cơ sở hạt nhân này vì mục tiêu khoa học và nghiên cứu, tương đương với số lượng HEU chuyển giao sang Nga./.