''Sống trâu'' trên Quốc lộ 5 đoạn qua Hải Phòng. (Ảnh: Hoàng Ngọc/TTXVN)

Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng công ty Phát triển Hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) Đào Văn Chiến cho biết, theo kế hoạch thì ngày 1/1/2016 dự án đường ôtô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng sẽ vận hành toàn bộ dự án, nhưng Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo ngay tuần đầu tháng 12/2015 phải đưa vào vận hành toàn bộ dự án, rút ngắn so với tiến độ 1 tháng. Vì vậy, VIDIFI sẽ phải hoàn thành 90 km đoạn qua tỉnh Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng ngay trong tháng 9 và đến tháng 11 phải hoàn thành 15km còn lại.

Chia sẻ về đề nghị vừa qua của VIDIFI về tăng mức thu phí trên quốc lộ 5, ông Đào Văn Chiến cho biết, việc này hiện nay chưa nhận được sự đồng thuận của người dân và doanh nghiệp do có một số đoạn thuộc tuyến đường này đang bị hằn lún vệt bánh xe. Quan điểm của VIDIFI là phải sửa chữa xong mới được nâng phí.

Về lý do đề nghị tăng mức thu phí, theo ông Đào Văn Chiến, việc VIDIFI đề nghị tăng mức thu phí trên quốc lộ 5 là thực hiện theo đúng hợp đồng BOT Dự án đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng đã ký từ năm 2007. Theo phương án tài chính của dự án này (đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận hồi tháng 5 vừa qua) thì VIDIFI được tăng phí theo thời gian như các trạm thu phí khác (hiện mức thu trên Quốc lộ 5 là 10.000 đồng/lượt xe dưới 9 chỗ, mức thu này đã thực hiện 10 năm nay chưa thay đổi và là mức phí thấp nhất toàn quốc). Trong khi đó, mức thu phí sử dụng đường bộ tại các tuyến quốc lộ đều đã điều chỉnh tăng theo mức khung quy định tại Thông tư 159/2013/TT-BTC và tăng từ 2-3 lần so với mức phí Quốc lộ 5 đang thu.

Một lý do khác của việc đề nghị tăng phí Quốc lộ 5, ông Đào Văn Chiến khẳng định: “Nếu VIDIFI không được tăng phí đường bộ tại Quốc lộ 5, thì phương án tài chính của cao tốc Hà Nội-Hải Phòng vừa được phê duyệt có thể bị 'phá sản.' Việc đề nghị tăng phí đúng là hơi đột ngột cần có thời gian để tuyên truyền cho người dân, doanh nghiệp hiểu rõ và ủng hộ nhưng vấn đề này đã đặt ra trong phương án tài chính nếu chúng ta không điều chỉnh phí lên thì chính đối tác nước ngoài nhận chuyển nhượng dự án cao tốc Hà Nội-Hải Phòng sẽ “hoài nghi” về tính khả thi của phương án tài chính. Khi dự án cao tốc Hà Nội-Hải Phòng được chuyển nhượng cho đối tác này thì nhà đầu tư sẽ đứng ra sắp xếp, làm việc với các nhà tài trợ vốn để cho dự án vay với số vốn dự kiến lên tới 1 tỷ USD."

Mặt khác, cũng theo Chủ tịch Hội đồng quản trị VIDIFI, Tổng công ty đã cố gắng hết sức để tăng các nguồn thu khác và đảm bảo mức thu phí ở mức hợp lý nhưng việc tăng phí quốc lộ 5 là bất khả kháng trong điều kiện ngân sách nhà nước có hạn và nợ công đang tăng cao nên ngân sách không thể hỗ trợ thêm cho Dự án cao tốc Hà Nội-Hải Phòng. Vì vậy, VIDIFI mong muốn nhận được sự chia sẻ của người dân và doanh nghiệp, bởi tính cấp bách và quan trọng của dự án đối với việc phát triển kinh tế trong khu vực.

Trước đó, từ năm 2012, VIDIFI đã trích kinh phí từ nguồn thu phí quốc lộ 5 với gần 400 tỷ đồng để trả nợ 50% vốn vay đầu tư Dự án cải tạo, khôi phục mặt đường quốc lộ 5 để giải quyết tình trạng xuống cấp của Quốc lộ 5, đảm bảo an toàn giao thông và duy trì khả năng khai thác tuyến đường.

Giải thích thêm về phương án tài chính của dự án đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng, ông Đào Văn Chiến cho biết, trong cơ cấu vốn cho dự án này VIDIFI nhận được sự hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách 23%; thu từ các dự án phát triển 16% và được quyền thu phí quốc lộ 5 theo mức thu tại Thông tư số 159.

Theo phương án tài chính được duyệt, dự kiến, từ ngày 1/1/2016, Bộ Giao thông Vận tải sẽ chuyển Quốc lộ 5 sang cho VIDIFI quản lý, khi đó VIDIFI sẽ chịu trách nhiệm sửa chữa, bảo trì tuyến đường này bằng nguồn kinh phí thu được từ các trạm thu phí.

Dự án đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng có tổng chiều dài 105,5km đi qua Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng. Theo đánh giá, đây sẽ là trục giao thông quan trọng kết nối Thủ đô Hà Nội với Thành phố Hải Phòng và Thành phố Hạ Long (Quảng Ninh), nối liền vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ với cụm cảng biển lớn nhất miền Bắc, cảng cửa ngõ Quốc tế Lạch Huyện (Hải Phòng) nhằm thúc đẩy sự phát triển khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Khi hoàn thành, ngoài việc giảm tải cho quốc lộ 5, Dự án cùng với các tuyến đường cao tốc khác tạo thành mạng lưới đường cao tốc phía ​Bắc, rút ngắn thời gian lưu thông giữa các địa phương, góp phần giảm tai nạn giao thông, giảm chi phí và thời gian vận chuyển.../.