Khai thác đá ở xã Tuân Lộ, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: Văn Tý/TTXVN)

Ngày 29/6, Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Đại sứ quán Australia tại Việt Nam tổ chức hội thảo “Phát triển khoáng sản bền vững Việt Nam-Australia” với sự tham gia của nhiều nhà quản lý, chuyên gia về khai thác khoáng sản của hai nước.

Australia là quốc gia đứng đầu thế giới về tiềm năng và sản lượng khai thác khoáng sản, đồng thời cũng được biết đến là một trong các quốc gia có trình độ và kinh nghiệm hàng đầu trong quản lý khai thác mỏ an toàn kết hợp với bảo vệ môi trường gắn với lợi ích cộng đồng.

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà nhấn mạnh những ưu thế này tạo nhiều cơ hội hợp tác về quản lý và chuyển giao các công nghệ tiên tiến trong công nghiệp khai khoáng cho Việt Nam, không chỉ chú trọng khai thác bền vững mà hai bên còn nên hợp tác về đánh giá tiềm năng khoáng sản.

Thực tế, công tác điều tra, đánh giá tiềm năng khoáng sản Việt Nam chưa được đánh giá đầy đủ, mới thực hiện ở giai đoạn điều tra cơ bản ban đầu, trên đất liền chỉ 60-70%, nhưng độ sâu điều tra theo đánh giá chỉ khoảng 35%. Ở biển, độ sâu khoảng 30m mới chỉ 1-2%.

Thời gian tới, để ngành khai khoáng phát triển bền vững, các chính sách của Nhà nước phải theo tầm nhìn dài hạn và ổn định để các doanh nghiệp cũng đầu tư dài hạn với công nghệ và phương pháp quản lý hiện đại.

Các chuyên gia hàng đầu Australia trao đổi về chính sách, quy định về khai thác khoáng sản, đặc biệt về quản lý môi trường trong khai thác khoáng sản, các kinh nghiệm thực tiễn về các mô hình phát triển bền vững trong ngành công nghiệp khai thác mỏ, các vấn đề về cộng đồng và địa phương tại khu vực khai thác…

Giáo sư David Mulligan, chuyên gia có tới 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phát triển và nghiên cứu về khoáng sản cho rằng Sáng kiến của Chính phủ Australia về hợp tác khoáng sản bền vững Việt Nam-Australia nhằm hỗ trợ đưa ra chiến lược khai khoáng bền vững theo hướng có trách nhiệm hơn.

Mục tiêu chủ yếu là nâng cao nhận thức, về các mô hình, thực tiễn tốt trong quản lý tác động đối với đất, nước, môi trường; tính bền vững trong bối cảnh khai khoáng ở Việt Nam…

Xét về vòng đời khai thác và phát triển bền vững, giáo sư David Laurence, Trung tâm phát triển khai khoáng bền vững Australia chia sẻ “bền vững” không có nghĩa là mãi mãi, mà chỉ là làm thế nào để duy trì và kéo dài vòng đời của mỏ.

Ở Australia, lộ trình tiến tới khai thác bền vững đã được nhận thức từ những năm 1960, các thập niên sau đó tiếp tục được đầu tư, đặc biệt là nâng cao nhận thức về phát triển bền vững. Một bước quan trọng là trước khi thăm dò phải có sự đồng thuận của cộng đồng.

Các vấn đề rất được coi trọng ở Australia là cung cấp thông tin về khai khoáng cho cơ quan truyên thông đại chúng, giải quyết cảm nhận của cộng đồng, am hiểu văn hóa cộng đồng bản địa cũng như quản lý nước, rác thải sau khai thác…/.