Befana là một lễ hội cổ của người La Mã, bắt nguồn từ truyền thống của người Công giáo từ gần 2.000 năm trước.

Theo đó, trước ngày 6/1, người ta sẽ đốt một thân cây sồi để lấy than. Tập tục này nhằm rút ra những điều ước tốt lành cho năm mới.

Mãi cho đến đầu thế kỷ XIII, hình ảnh bà phù thủy Befana với chiếc mũi nhọn hoắt cưỡi chổi đi dọa trẻ con mới được phổ biến. Befana ngày nay không chỉ có mỗi đức tính xấu như người ta tưởng.

Mang vẻ bề ngoài là một hình ảnh bà già cau có, bẩn thỉu, nhưng Befana mang cả hai tính cách: tốt bụng và xấu tính. Bà biết rất rõ tính cách của từng em bé để chọn món quà cho chúng. Đối với những trẻ em ngoan, đêm 5/1, bà phù thủy sẽ tặng quà hay kẹo bánh, còn những em bé chưa nghe lời cha mẹ chỉ nhận được những hòn than đen. Dù bánh kẹo hay than đi nữa thì chúng đều được bỏ vào trong một chiếc tất dài, treo bên lò sưởi.

Vì thế, tại Italy, đêm 5/1 được coi là một "Tết trung thu," trẻ em không ngủ để đón chờ phù thủy Befana tới và sự mong đợi có phần nhiều hơn ông già Noel. Trước đó, chúng còn được cha mẹ nhắc nhở phải dọn dẹp thật gọn gàng, ngăn nắp giường chiếu của mình để bà khỏi phải dùng đến cây chổi thần của mình. Đơn giản vì không ai muốn phải nhận được những hòn than đen.

Lễ hội Befana hiện chỉ tồn tại tại một số ít quốc gia phương Tây, trong đó có Italy. Đến thăm thủ đô đất nước hình chiếc ủng vào những ngày đầu năm mới và muốn hòa mình vào lễ hội Befana, sẽ có 2 lựa chọn: thăm khu chợ họp ngay trên chính quảng trường Navona cổ kính. Tại đây, du khách có thể ngắm nhìn hàng nghìn bà phù thủy với đủ kích cỡ lớn nhỏ, mua sắm kẹo đường được làm theo hình những hòn than xinh xắn trước khi bỏ chúng vào những chiếc tất dài. Chợ chỉ mở 1 lần duy nhất trong năm, từ trước lễ Giáng sinh và kết thúc sau lễ hội Befana.

Hoạt động chính tại lễ hội Befana là buổi diễu hành sáng 6/1 hàng năm tại thủ đô Rome, thu hút hàng nghìn người tham gia. Trẻ em được gặp lại những nhân vật trong trí tưởng tượng của mình như vua chúa, hoàng hậu, hoàng tử và các nàng công chúa hay thậm chí là những chàng kỵ sĩ. Và nhân vật chính không thể thiếu của lễ hội Befana: bà phù thủy với cây chổi thần./.