Nhiều vụ tai nạn thương tâm gây chết người, môi trường làm việc bị ô nhiễm nặng gây hại đến sức khỏe người lao động... diễn ra trong những năm gần đây khiến cho vấn đề an toàn vệ sinh lao động đang ngày càng "nóng".

Các cơ quan quản lý nhà nước cùng nhiều doanh nghiệp đã tích cực vào cuộc; nhờ đó, bức tranh về an toàn vệ sinh lao động trong năm qua đã có nhiều mảng sáng, nhưng theo nhận định chung của nhiều bộ, ngành, địa phương thì việc giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hiện nay chưa thực sự bền vững.

Nhiều tín hiệu tích cực

Cục An toàn lao động cho biết từ đầu năm 2008 đến nay, Chính phủ và các bộ ngành đã ban hành nhiều văn bản về an toàn vệ sinh lao động. Công tác quản lý an toàn vệ sinh lao động trong cả nước đã được thực hiện tốt hơn, các dự án về lĩnh vực này cũng được triển khai đồng bộ, công tác tuyên truyền được nâng lên, các hoạt động hợp tác quốc tế nâng cao nhận thức và năng lực giám sát, thực thi an toàn vệ sinh lao động cũng được triển khai tốt.

Cả nước có 825.000 lượt cán bộ quản lý, làm công tác an toàn vệ sinh lao động... được tập huấn về an toàn vệ sinh lao động, tăng hơn 156% so với năm 2007. Cả nước tiến hành 6.373 cuộc thanh tra, kiểm tra tại 11.547 doanh nghiệp và các doanh nghiệp cũng tự kiểm tra 8.602 cuộc.

Trong năm qua cũng có 4.222 cơ sở sản xuất, doanh nghiệp được kiểm tra giám sát môi trường với 372.888 mẫu được kiểm, so với năm 2007 tăng gấp 2 lần về số cơ sở được kiểm tra và tăng 14,7% số mẫu được đo kiểm, số lao động được khám bệnh nghề nghiệp tăng 1,8 lần.

Với những nỗ lực đó, tai nạn lao động đã giảm nhiều cả về số vụ lẫn số người bị tai nạn. So với năm 2007, giảm được 121 vụ tai nạn lao động - còn xảy ra 5.830 vụ và số người bị nạn cũng giảm 304 người - còn 6.033 người bị nạn (trong đó có 564 người chết).

Tuy nhiên, theo Cục An toàn lao động, thì tín hiệu tích cực nhất đó là bắt đầu có sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức về an toàn vệ sinh lao động của người lao động và các chủ doanh nghiệp, sự quan tâm và giám sát của xã hội tăng lên nhanh. Đó là những cơ sở quan trọng mang tính nền tảng, vừa là công cụ hữu hiệu đảm bảo an toàn cho người lao động.

Và những điều cần làm

Theo nhận định chung của nhiều bộ, ngành, địa phương thì việc giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hiện nay chưa thực sự bền vững, vì vậy, còn lắm điều cần phải làm sớm, làm tốt.

Trước tiên đó là cần phải tạo nên một ý thức "thường trực" và sâu rộng về an toàn vệ sinh lao động trong toàn xã hội. Bởi thực tế cho thấy tuy đang có chuyển biến đáng mừng song không thể phủ nhận phần lớn nguyên nhân các vụ tai nạn lao động chết người là do nhận thức và ý thức tự giác chấp hành các qui định của pháp luật về an toàn vệ sinh lao động ở cả các chủ doanh nghiệp lẫn người lao động.

Một bộ chuẩn "mở" về an toàn vệ sinh lao động được bổ sung, điều chỉnh kịp thời cho phù hợp từng thời điểm, đặc trưng vùng, từng lĩnh vực ngành nghề... là thứ cần có để đáp ứng những yêu cầu bức thiết về quản lý và thực thi an toàn vệ sinh lao động hiện nay. Thực tế cho thấy một số quy định về an toàn vệ sinh lao động hiện đang thiếu tính khả thi vì những nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan.

Song song với tập huấn, việc hỗ trợ các doanh nghiệp về kỹ thuật, thiết bị... để đảm bảo an toàn vệ sinh lao động cũng là điều cần thiết. Hiện không ít doanh nghiệp đang lúng túng trong việc xác định, lựa chọn công nghệ, máy móc thiết bị tương thích với công việc theo chuẩn đảm bảo an toàn vệ sinh lao động, còn khó khăn trong việc đầu tư kinh phí cho mua sắm thiết bị an toàn vệ sinh lao động.

Bên cạnh đó, cần tăng cường việc phối hợp giữa các bộ ngành, địa phương trong công tác tuyên truyền, điều tra, thống kê, báo cáo, giải quyết tai nạn lao động... Đặc biệt là tập trung làm quyết liệt, nghiêm túc hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh những doanh nghiệp có sai phạm, tiếp nhận và giải quyết kịp thời mọi khiếu nại, tố giác của người lao động về việc vi phạm an toàn vệ sinh lao động để việc "luật hoá" về an toàn vệ sinh lao động nhanh chóng đi vào đời sống một cách hiệu quả và bền vững./.

(Tin tức/Vietnam+)