Dáng vẻ uể oải, mệt mỏi sau một hành trình dài về Hà Nội tham dự kỳ thi tuyển sinh sắp tới, hai mẹ con Nông Văn Tân (Cao Bằng) ngơ ngác nhìn bến xe chật cứng. Ba lô nặng trịch trên vai, hai mẹ con bước những bước đi nặng nề về phía những tình nguyện viên tiếp sức mùa thi nhờ giúp đỡ tìm nhà trọ giá rẻ.

“Thật may mắn, khi vừa trình bày hoàn cảnh khó khăn, là người dân tộc thiểu số vùng cao, lần đầu tiên xuống Hà Nội, chúng tôi đã được các bạn sinh viên tình nguyện giúp đỡ, đưa đến một nhà trọ miễn phí gần khu vực thi,” chị Hòa, mẹ của sỹ tử Tân chia sẻ.

Giường ngủ là một chiếc… ghế dài

Theo chân các bạn trẻ tình nguyện đưa mẹ con Tân đến nhà trọ, chúng tôi có mặt tại căn nhà của cụ Đào Thị Thanh Lâm tại số nhà 61, Khu tập thể Cầu Một (Từ Liêm, Hà Nội). Trong căn nhà hai tầng rộng khoảng 69m2, cụ Lâm đang miệt mài thu xếp đồ đạc.

Tiếp chúng tôi với nụ cười hiền từ, cụ Lâm cho biết: “Nhà tuy không rộng lắm nhưng từ nhiều năm nay, cứ đến dịp thi tuyển sinh đại học, tôi đều cố gắng tạo điều kiện cho các cháu có chỗ nghỉ ngơi trong những thi căng thẳng.”

Mái tóc đã bạc nhưng sức khỏe vẫn rất dẻo dai, cụ chia sẻ: “Năm nay, tôi cũng 70 tuổi rồi, con cái đều ở xa. Hàng ngày, một mình ra vào căn nhà này cũng thấy buồn. Mỗi dịp có các sỹ tử đến ở nhờ những ngày thi thế này, tôi thấy rất vui và cảm thấy mình làm được một việc có ý nghĩa.”

Mỗi năm, cứ vào thời điểm này, cụ Lâm đều cho khoảng gần 20 người, bao gồm cả sỹ tử và phụ huynh từ các tỉnh xa về Hà Nội dự thi đến ở trọ miễn phí. “Con cháu mình đi xa cũng cần người giúp đỡ, mình ở đây giúp được ai từ xa đến cũng là việc nên làm, tích đức cho con cháu sau này,” ánh mắt cười hiền, cụ nói.

Chỉ tay về phía chiếc ghế dài nơi góc nhà, cụ cho biết, đó chính là chiếc giường của mình. Toàn bộ diện tích còn lại, cụ nhường cho sỹ tử. “Tôi vẫn quan niệm, giúp được càng nhiều người càng tốt. Ít người thì ngủ rộng, đông người thì chịu khó ngủ chật một chút, con người là phải biết đùm bọc lẫn nhau. Tiếc rằng tôi không đủ sức để lo cơm nước cho các cháu nên chỉ có thể cho mọi người ở trọ miễn phí được thôi” cụ nói.

Bà cụ lão và thông tin trên Internet

Đang mặn chuyện, bỗng chuông điện thoại réo rắt. Cụ Lâm cho biết, những ngày gần đây, điện thoại liên tục đổ chuông vì nhiều người ở xa gọi điện đến xin được ở trọ.

Thấy vẻ bất ngờ của chúng tôi, cụ liền cười tươi và nói: “Từ năm 2008, tôi đã trực tiếp lên gặp lãnh đạo Thành đoàn Hà Nội, trình bày nguyện vọng của mình, muốn nhận các sỹ tử ở xa có hoàn cảnh khó khăn về nhà mình ở trong những ngày thi tuyển sinh. Tôi đã để lại thông tin, địa chỉ, số điện thoại liên lạc và họ đã đăng tải trên mạng Internet nên nhiều người biết đến.”

Ngày thi đại học đã cận kề và ở nhà cụ Lâm đã có hơn chục sỹ tử đến ở. “Cụ không chỉ giúp đỡ chúng em có chỗ nghỉ ngơi mà cụ còn kể những câu chuyện về cuộc sống giúp chúng em đỡ bỡ ngỡ hơn trong những ngày ‘lai kinh ứng thí’ này,” Ngọc Hoa, một sỹ tử đang ở trọ tại nhà cụ Lâm tâm sự.

Trong câu chuyện, cụ không giấu được sự xúc động khi kể về những bạn từng ở nhà cụ, nay đã trở thành sinh viên các trường đại học và vẫn thường xuyên đến chơi với cụ. Thậm chí, có cháu “Chẳng cần gì quà cáp, thi thoảng có đôi lời hỏi thăm cũng giúp mình cảm thấy ấm lòng, con người sống với nhau cốt ở tình nghĩa ấy thôi,” cụ nghẹn ngào nói.

Ánh mắt nhìn xa xăm, cụ tâm sự, cũng không ít người cảm thấy ái ngại mà bảo cụ “mua việc vào thân” và không cẩn thận là còn “rước họa vào thân” khi có kẻ xấu lợi dụng lòng tốt của mình. “Nhưng tâm tôi theo Phật nên tôi không quan trọng, nặng nề gì những việc đó. Tôi luôn có niềm tin vào con người! Việc gì mình làm được để giúp đỡ người khó khăn thì không nên ngại,” cụ nói./.

Qua 5 năm, tính cả hai đợt thi đại học, cao đẳng mỗi năm, cụ Lâm đã giúp đỡ về chỗ ở cho khoảng gần 300 sỹ tử và phụ huynh về Hà Nội dự thi.

Bên cạnh đó, chỉ tính riêng những địa chỉ do Hội Sinh viên Thành phố Hà Nội tìm được, hiện đã có trên 6.200 chỗ ở miễn phí dành cho thí sinh và người thân trọ trong đợt thi tuyển sinh đại học, cao đẳng năm nay.

Mặt khác, nhiều trường đại học cũng bố trí các chỗ trọ miễn phí, giá rẻ cho sỹ tử như Trung tâm hỗ trợ sinh viên-Đại học quốc gia Hà Nội dành 400 chỗ trọ miễn phí cho thí sinh dự thi vào Đại học quốc gia Hà Nội có hoàn cảnh đặc biệt.

Ký túc xá Trường đại học Sư phạm Hà Nội đáp ứng khoảng 3.000 chỗ trọ, với khoảng 300 phòng. Có đủ các loại phòng bố trí 8-10 người/phòng hoặc 2-4 người/phòng, điện nước, có quạt điện, tivi truyền hình cáp đầy đủ, giá thuê 65.000-100.000 đồng/người/ đợt thi.

Phương Mai (Vietnam+)