Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông được phân thành ba vùng chức năng gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng phát triển bền vững nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Đây là một trong những nội dung chính của Quy chế quản lý, bảo vệ và phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông vừa được Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành.
Việc ban hành quy chế là một trong những nỗ lực nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính.
Quy chế được xây dựng trên cơ sở tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam và các tiêu chí, khuyến nghị của UNESCO, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho công tác bảo tồn di sản gắn với phát triển kinh tế- xã hội bền vững.
Theo quy chế, đối với các điểm, cụm điểm di sản địa chất, văn hóa và thiên nhiên, việc xác định vùng lõi và vùng đệm được thực hiện trên cơ sở mối liên kết về không gian, giá trị và tính toàn vẹn của di sản.
Trong số đó, vùng lõi được bảo vệ nghiêm ngặt nhằm giữ gìn nguyên trạng các giá trị nổi bật; vùng đệm có chức năng hạn chế tác động từ các hoạt động phát triển còn vùng phát triển bền vững là không gian tổ chức các hoạt động kinh tế-xã hội hài hòa với yêu cầu bảo tồn.
Để bảo đảm thực thi hiệu quả các quy định bảo vệ di sản, Ủy ban Nhân dân tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi xâm hại di sản, ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường và đa dạng sinh học trong vùng Công viên địa chất. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc bảo vệ và phát huy giá trị Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông.
Song song với nhiệm vụ bảo tồn, tỉnh Lâm Đồng chú trọng khai thác các tiềm năng của Công viên địa chất thông qua phát triển du lịch địa chất, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng. Các dự án đầu tư, xây dựng hạ tầng và phát triển sản phẩm du lịch trong khu vực phải bảo đảm không làm suy giảm giá trị di sản, cảnh quan và môi trường tự nhiên.
Theo định hướng của tỉnh, việc phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông tuân thủ nguyên tắc “Phát triển để bảo tồn, bảo tồn để phát triển”, phù hợp với các tiêu chí của Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.
Trong số đó, các mô hình du lịch cộng đồng, sản phẩm đặc trưng, nghề truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa được khuyến khích phát triển nhằm tạo việc làm, nâng cao thu nhập và xây dựng sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Cùng với đó, tỉnh Lâm Đồng sẽ huy động các nguồn lực từ ngân sách nhà nước, nguồn xã hội hóa, hợp tác quốc tế và các nguồn hợp pháp khác để phục vụ công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản.
Hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ số và hợp tác với các tổ chức quốc tế cũng được tăng cường nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, quảng bá hình ảnh Công viên địa chất.
Việc tăng cường các giải pháp quản lý, bảo vệ và phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông nhằm góp phần gìn giữ lâu dài các giá trị địa chất, văn hóa và sinh thái đặc sắc của khu vực; đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, thúc đẩy phát triển kinh tế xanh và bền vững ở phía Tây tỉnh Lâm Đồng.
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông có diện tích khoảng 4.760km2, trải rộng trên địa bàn 22 xã, phường ở phía Tây tỉnh Lâm Đồng bao gồm: Bắc Gia Nghĩa, Nam Gia Nghĩa, Đông Gia Nghĩa, Quảng Phú, Nâm Nung, Nam Đà, Krông Nô, Cư Jút, Đắk Wil, Nam Dong, Đắk Mil, Đắk Sắk, Thuận An, Đức Lập, Đắk Song, Đức An, Thuận Hạnh, Trường Xuân, Tà Đùng, Quảng Khê, Quảng Sơn, Quảng Hòa.
Đây là không gian hội tụ nhiều giá trị nổi bật về địa chất, cảnh quan thiên nhiên, đa dạng sinh học cùng bản sắc văn hóa đặc trưng của các dân tộc bản địa. Năm 2020, Công viên địa chất Đắk Nông được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu.
Công viên địa chất Đắk Nông đã thành công vượt qua kỳ tái thẩm định lần thứ nhất năm 2023 và chính thức được tái công nhận danh hiệu “Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông” giai đoạn 2024-2027./.
Tổng quan về Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Đắk Nông
Công viên địa chất Đắk Nông là nơi lưu giữ các giá trị đặc trưng về đa dạng sinh học, nhiều nét độc đáo về văn hóa, địa chất, tự nhiên cũng như dấu tích hoạt động của người tiền sử.
