Một ủy ban vừa được thành lập tại Thượng viện Brazil ngày 3/9 để điều tra những cáo buộc về hoạt động tình báo của Mỹ tại Brazil đã yêu cầu cảnh sát nước này có biện pháp đặc biệt để bảo vệ nhà báo Mỹ Gleen Greenwald, người đã công bố các tài liệu tối mật về hệ thống do thám điện tử toàn cầu của Mỹ do cựu nhân viên tình báo Edward Snowden tiết lộ.

Greenwald – hiện là cộng tác viên của báo The Guardian của Anh - đang sinh sống tại Rio de Janeiro. Ông là một trong hai người tới Hong Kong để nhận các thông tin về hoạt động gián điệp trái phép của chính phủ Mỹ do Snowden cung cấp trước khi nhân vật này tới Nga và định cư tạm thời tại đây.

Việc bảo vệ ông Greenwald cũng bao gồm việc bảo vệ bạn tình David Miranda, người đã bị bắt giữ trong gần 9 tiếng hồi tháng trước khi quá cảnh tại London theo luật chống khủng bố của Anh.

Khi đó, ông Miranda trên đường về nước sau khi thăm Đức để giúp ông Greenwald trao đổi tài liệu mật với nhà làm phim của Mỹ Laura Poitras. Vụ việc này đã gây căng thẳng ngoại giao giữa Brazil và Anh

Snowden đã chọn Greenwald và Poitras để cung cấp những thông tin mật về chương trình tình báo quy mô lớn của Cơ quan an ninh Mỹ (SNA), vì họ nằm trong số ít các nhà báo không sợ khi cho đăng tải về các vấn đề gây tranh cãi.

Hôm 1/9, kênh TV Globo của Brazil căn cứ tài liệu do ông Greenwald cung cấp cho biết Mỹ do thám điện thoại và thư điện tử của Tổng thống Dilma Rousseff.

Trước đó, trong một bài báo mà Greenwald là đồng tác giả, nhật báo Brazil O Globo cho biết quốc gia Nam Mỹ này là một trong 16 nơi Mỹ đặt căn cứ gián điệp. Hàng triệu cuộc gọi điện thoại và thư điện tử của các công dân Brazil đã bị mạng lưới này theo dõi.

Trước vụ việc được các nhà chức trách Brazil đánh giá là “rất nghiêm trọng” này, Thượng viện Brazil đã thành lập Ủy ban điều tra hoạt động tình báo của Mỹ tại Brazil, đặc biệt là việc Tổng thống Rousseff bị do thám.

Ủy ban đặc biệt này sẽ hoạt động trong 180 ngày với 11 thành viên chính thức và 7 thành viên dự bị. Chủ nhiệm Ủy ban, nữ Thượng nghị sỹ thuộc Đảng cộng sản Vanessa Graziotin, khẳng định việc điều tra không mang mục đích chính trị mà là bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Theo bà, các ông Greenwald và Miranda là những nhân vật quan trọng phục vụ công việc điều tra nên phải có biện pháp bảo vệ.

Cùng ngày, phát biểu tại thủ đô Brasilia, Bộ trưởng truyền thông Brazil Paulo Bernardo khẳng định tất cả những giải thích về hoạt động tình báo của Mỹ tại Brazil đều là “giả dối,” kể cả giải thích do Đại sứ quán Mỹ đưa ra cũng như giải thích của các quan chức Mỹ khi tiếp một phái đoàn của Brazil tới Washington mới đây để tìm hiểu những cáo buộc của báo chí đối với hoạt động do thám của Mỹ./.